Uzasadnienie
W dniu [...] J.K. złożył w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej w D. wniosek o przyznanie świadczenia pieniężnego na zakup posiłków.
Decyzją z dnia [...] nr [...] Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w D. działając z upoważnienia Burmistrza Miasta D., odmówił J.K. przyznania pomocy w formie świadczenia pieniężnego na zakup posiłku.
Uzasadniając decyzję organ wskazał, że do dnia [...] strona była objęta pomocą w formie świadczenia pieniężnego na zakup posiłku. Podjęto jednak starania, aby od [...] stołówki wydające posiłki zarówno dla uczniów jak i osób dorosłych, przygotowywały również posiłki dietetyczne. Pracownik socjalny poinformował wnioskodawcę o możliwość otrzymywania posiłku dietetycznego w stołówce PKPS, ale strona odmówiła przyjęcia zaproponowanej formy pomocy.
Od powyższej decyzji odwołanie złożył J.K. zarzucając naruszenie przepisów ustawy o pomocy społecznej. Wyjaśnił, że jego schorzenie wymaga odpowiedniej diety, zaś Kierownik MOPS nie odróżnia posiłku dietetycznego ze stołówki od indywidualnie stosowanej diety związanej ze schorzeniem, a nadto podważa kwalifikacje lekarzy, którzy wydali stosowne zaświadczenia lekarskie.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2016r. poz. 23), uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 39 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz.U. z 2015r. poz. 163 z późn. zm.) w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy, w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Jednakże w myśl art. 8 ust. 1 powołanej wyżej ustawy, prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, jakim jest m.in. zasiłek celowy, przysługuje: osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 634,00 zł zwanej dalej "kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej"; osobie w rodzinie, w której dochód na osobę nie przekracza kwoty 517,00 zł, zwanej dalej "kryterium dochodowym na osobę w rodzinie"; rodzinie, której dochód nie przekracza sumy kwot kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, zwanej dalej "kryterium dochodowym rodziny"- przy jednoczesnym wystąpieniu co najmniej jednego z powodów wymienionych w art. 7 ust. 2-15 ustawy o pomocy społecznej, lub wystąpienia innych okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy społecznej.
Zdaniem Kolegium w sprawie doszło do naruszenia art. 77 i 77 k.p.a., gdyż organ I instancji nie wyjaśnił wszystkich okoliczności mających istotne znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Przede wszystkim organ nie dokonał weryfikacji spełnienia przez wnioskodawcę kryteriów obowiązujących przy przyznawaniu prawa do zasiłku celowego jak i nie rozpatrzył wniosku o przepisy dotyczące ustanowienia wieloletniego programu wspierania finansowego gmin w zakresie dożywiania "Pomoc państwa w zakresie dożywiania na lata 2014 – 2020". Nadto Kolegium stwierdziło, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie zostało sporządzone w sposób odpowiadający wymogom określonym art. 107 § 1 i 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, skoro organ ograniczył się jedynie do wskazania, że strona zrezygnowała z możliwości otrzymania posiłku dietetycznego w stołówce PKPS. Powinnością organu jest jednoznaczne wyjaśnienie, czy strona spełnia ustawowe przesłanki do przyznania wnioskowanego świadczenia, a w sytuacji ich spełnienia, gdy odmawia udzielenia świadczenia, to należy uzasadnić swoje stanowisko zgodnie z zasadami postępowania administracyjnego. Kolegium podniosło, że przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ I instancji powinien wziąć pod uwagę powyższe rozważania w zakresie tego, co musi poprzedzać wydanie nowego rozstrzygnięcia.
J.K. zaskarżył powyższą decyzję Kolegium do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. wnosząc o przyznanie świadczenia na "żywność".
W skardze podniósł, że kierownik MOPS łamie prawo, Konstytucję i ustawę o pomocy społecznej, zagrażając jego bezpieczeństwu i zdrowiu.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. z w a ż y ł, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz.U.2016 r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji dokonana według powyższego kryterium wykazała, że skarga nie zasługuje na uwzględnieniem, gdyż akt ten odpowiada prawu.
Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że Sąd rozpoznając sprawę co do zasady nie może zmienić zaskarżonej decyzji, a jedynie uwzględniając skargę, może ją uchylić, stwierdzić jej nieważność lub niezgodność z prawem. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności stanowiące podstawę uwzględnienia skargi wskazane w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) - skarga podlega oddaleniu. Natomiast Sąd nie przyznaje uprawnień, o które toczy się przed nim postępowanie, gdyż nie należy to do jego kompetencji. Wobec powyższego Sąd nie mógł uwzględnić wniosku skarżącego o przyznanie świadczenia z pomocy społecznej.
Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. wydana na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2015 r., poz. 163 ze zm.), zwanej dalej k.p.a., mocą której uchylono decyzję organu I instancji o odmowie przyznania skarżącemu pomocy w formie świadczenia pieniężnego na zakup posiłku, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania.
Zgodnie z tym przepisem, organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
Decyzja wydana w trybie zacytowanego przepisu jest rozstrzygnięciem wyłącznie procesowym, gdyż nie rozstrzyga merytorycznie o uprawnieniach strony, a jedynie nakazuje ponowne rozpoznanie sprawy. W takiej sytuacji rolą Sądu jest wyłącznie dokonanie analizy przyczyn, dla których organ odwoławczy uznał za konieczne skorzystanie z możliwości przewidzianej przepisem art. 138 § 2 k.p.a., a tym samym Sąd nie może wypowiadać się na temat meritum sprawy administracyjnej. Z uwagi na przedmiot skargi nie może również objąć kontrolą decyzji organu I instancji z dnia [...] (tj. poprzedzającej wydanie zaskarżonej decyzji) czy też z dnia [...] (tj. podjętej po ponownym rozpoznaniu sprawy).
Przepis art. 138 § 2 k.p.a. wymaga, aby organ odwoławczy wykazał w sposób przekonujący, że w sprawie nie poczyniono wystarczających i wymaganych ustaleń, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Tylko w przypadku zaistnienia tej przesłanki organ odwoławczy może wydać decyzję kasacyjną, tj. uchylić zaskarżoną decyzję organu I instancji o i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 30 października 2015 r. sygn. akt II SA/Kr 1044/15, lex 1939205)
Zdaniem Sądu, wskazane w uzasadnieniu decyzji kasacyjnej okoliczności przekonują o zaistnieniu przesłanek do uchylenia decyzji o odmowie przyznania skarżącemu wnioskowanego świadczenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
Przede wszystkim podzielić należy stanowisko Kolegium, iż decyzja organ
I instancji została wydana z naruszeniem art. 7 i 77 k.p.a., a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy miał istotny wpływ na jej wynik. Świadczenie, o które ubiega się skarżący, należy do świadczeń przyznawanych w ramach uznania administracyjnego, gdyż nawet w przypadku spełnienia przesłanek warunkujących jego przyznanie, organ może ale nie musi udzielić wnioskowanej pomocy. Tym nie mniej rozpoznanie wniosku wymaga jednoznacznego i wyczerpującego ustalenia wszystkich okoliczności mogących stanowić podstawę prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. Niewątpliwe dopiero szczegółowa ocena sytuacji skarżącego może stanowić podstawę do wydania decyzji odmawiającej przyznania wnioskowanego świadczenia. Tymczasem jak wynika z akt sprawy, organ I instancji nie sprostał powyższym obowiązkom, skoro jak słusznie wskazało Kolegium, organ ten pominął wyjaśnienie przesłanek warunkujących przyznanie pomocy zarówno wskazanych w art. 39 ustawy o pomocy społecznej jaki w przepisach dotyczących ustanowienia wieloletniego programu wspierania finansowego gmin w zakresie dożywiania. Powyższe stanowi o istotnym uchybieniu obowiązującym przepisom prawa i uzasadniało przekazanie sprawy organowi I instancji celem poczynienia ustaleń niezbędnych do prawidłowego rozpoznania sprawy,
Zasadnie też w zaskarżonej decyzji podniesiono, że organ I instancji nie uzasadnił w sposób dostateczny i wyczerpujący swojego stanowiska w sprawie, a co ma szczególnie istotne znaczenie w przypadku decyzji odmawiającej przyznania świadczenia. To, że decyzja podejmowana jest w ramach uznania administracyjnego nie oznacza dowolności organu, a wręcz przeciwnie wymaga od organu szczególnej staranności w ustaleniu przyczyn dla których świadczenia nie przyznano i wnikliwego odniesienia się do nich w uzasadnieniu rozstrzygnięcia.
Reasumując stwierdzić należy, że skoro w niniejszej sprawie organ II instancji wykazał potrzebę przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancja, zatem nie doszło do naruszenia art. 138 § 2 k.p.a.
Z powyższych względów, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł o oddaleniu skargi.