Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...]r. o nr [...] Kierownik Rejonowego Ośrodka Pomocy Rodzinie zmienił w części swoją decyzję z dnia [...]r. nr [...] w ten sposób, że przyznał Z. P. w okresie [...]r. zasiłek stały wyrównawczy w kwocie [...]zł miesięcznie.
Następnie, decyzją z dnia [...]r., wydaną na podstawie przepisów ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (t. j. Dz. U. z 1998 r. Nr 64, poz. 414 ze zm.), ww. organ zmienił wskazaną powyżej decyzję w ten sposób, że przyznał temu wnioskodawcy w okresie [...]r. zasiłek stały wyrównawczy w wysokości [...]zł miesięcznie.
Uzasadniając swoje stanowisko, Kierownik Rejonowego Ośrodka Pomocy Rodzinie wskazał, że Z. P. jest całkowicie niezdolny do pracy z powodu znacznego stopnia niepełnosprawności i nie osiąga dochodów, co sprawia, że zasiłek stały wyrównawczy w jego przypadku, zgodnie z treścią art. 27 ust. 6 pkt 3 ustawy o pomocy społecznej, powinien wynosić [...]zł. Jednak z uwagi na fakt, iż ww. jest osobą samotną i aktualnie został tymczasowo aresztowany, na podstawie art. 28 ww. ustawy, przysługuje mu jedynie 30% tego świadczenia, tj. kwota [...]zł.
Od decyzji tej Z. P. odwołał się podnosząc, że nie został jeszcze skazany za przestępstwo, a jest jedynie podejrzany o jego popełnienie w związku z czym przebywa w Areszcie Śledczym, a nie w Zakładzie Karnym. Ponadto, odwołujący się opisał regulamin aresztu, dotyczący widzeń, paczek i robienia zakupów, podkreślając, że przyznany przez organ zasiłek nie wystarczy mu na zaspokojenie podstawowych potrzeb.
Po rozpatrzeniu ww. odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z dnia [...]r. o nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 w związku z art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 149 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593), orzekło o umorzeniu postępowania odwoławczego.
Uzasadniając swoje stanowisko organ odwoławczy podał, że już po wszczęciu postępowania odwoławczego w przedmiotowej sprawie, w dniu [...]r., weszła w życie ustawa z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej. Na mocy art. 160 tej ustawy utraciła moc dotychczas obowiązująca ustawa o pomocy społecznej z dnia 29 listopada 1990 r. Natomiast zgodnie z treścią art. 149 ust. 1 z dniem wejścia w życie nowej ustawy wygasają decyzje wydane na podstawie ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. W związku z powyższym organ odwoławczy stwierdził, że decyzja z dnia [...]r., od której Pan Z. P. wniósł odwołanie, utraciła moc, a zatem postępowanie odwoławcze stało się bezprzedmiotowe. W myśl natomiast art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, "gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania". Z tego też względu Kolegium umorzyło postępowanie odwoławcze w niniejszej sprawie.
Nie zgadzając się z takim rozstrzygnięciem, Z. P. wniósł skargę na ww. decyzję Kolegium do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, w której opisał swoją sytuacje życiową i finansową, podkreślając, że jest chory, ma trudności ze znalezieniem pracy, a w przypadku wstrzymania wypłaty zasiłku, po wyjściu z aresztu, nie będzie miał środków do życia.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze, w odpowiedzi na skargę, wniosło o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany swojego stanowiska zaprezentowanego w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) Sąd dokonuje kontroli zgodności ostatecznych decyzji administracyjnych z prawem. Natomiast, jak stanowi art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), Wojewódzki Sąd Administracyjny, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
- 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi:
- a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
- b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
- c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
- 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;
- 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.
W przypadku nieuwzględnienia skargi Sąd skargę oddala (art. 151).
Mając na uwadze powyższe, odnosząc się do wniosku skarżącego o uwzględnienie jego prośby i przyznanie zasiłku, podkreślić zatem należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny nie jest władny do orzekania merytorycznego w kwestii przyznania lub odmowy przyznania zasiłku stałego wyrównawczego czy też innych świadczeń, gdyż sądowa kontrola zaskarżonych decyzji ostatecznych sprowadza się jedynie do kontroli tych decyzji pod kątem zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego.
Zgodnie z treścią art. 134 § 1 ww. ustawy Sąd nie jest związany granicami skargi, co oznacza, że skarga powinna zostać uwzględniona, jeśli tylko Sąd, niezależnie od sformułowanych w niej zarzutów i wniosków, stwierdzi istnienie któregoś z naruszeń prawa, powodujących wzruszenie zaskarżonego aktu lub czynności.
Kontrola zaskarżonej decyzji, przeprowadzona na wskazanych powyżej zasadach, doprowadziła do stwierdzenia, że decyzja ta podlega uchyleniu aczkolwiek z innych przyczyn niż wskazane w skardze.
W niniejszej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze umorzyło postępowanie odwoławcze na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 w związku z art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), wywodząc taką treść rozstrzygnięcia z zapisu art. 149 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.). Przepis ten stanowi, że z dniem wejścia w życie ww. ustawy wygasają decyzje wydane na podstawie ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz. U. z 1998 r. Nr 64, poz. 414, ze zm.), z wyjątkiem decyzji określonych w ust. 2 i 3 oraz art. 152 ust. 3 i art. 154 ust. 8 niniejszej ustawy - nie dotyczących niniejszej sprawy.
Takie rozstrzygnięcie należy uznać za nieprawidłowe albowiem zgodnie z art. 150 ww. ustawy do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie tej ustawy stosuje się nowe przepisy.
W postępowaniu administracyjnym za zakończoną uznaje się sprawę, w której wydana została decyzja ostateczna, tzn. taka, od której nie przysługuje odwołanie.
A zatem, mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że zapis przytoczonego powyżej art. 149 ustawy należy odnieść wyłącznie do decyzji ostatecznych. Tak więc, wbrew stanowisku zaprezentowanemu w zaskarżonej decyzji, na tej podstawie, z chwilą wejścia w życie nowej ustawy wygasały z mocy prawa wszystkie decyzje ostateczne wydane na podstawie przepisów ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej z wyjątkami wskazanymi w tym przepisie.
W orzecznictwie sądowym utrwalony jest pogląd, że organ odwoławczy jest obowiązany uwzględniać zmiany stanu prawnego i faktycznego, jakie zaszły w sprawie po wydaniu zaskarżonej decyzji organu pierwszej instancji. Kompetencje orzecznicze organu odwoławczego nie sprowadzają się zatem jedynie do kontroli zasadności zarzutów podniesionych w stosunku do decyzji organu pierwszej instancji. Zgodnie z poglądem wyrażonym przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 21 grudnia 1999r., IV SA 2079/97 (LEX nr 48737), organ administracyjny pierwszej instancji stosuje przepisy prawa materialnego, obowiązujące w dniu wydania przezeń decyzji; organ odwoławczy powinien, z kolei, ocenić sprawę według przepisów prawa materialnego obowiązujących w dniu wydania przez ten organ decyzji odwoławczej. Oznacza to, że jeśli przepisy prawa materialnego ulegną zmianie w czasie między wydaniem decyzji w pierwszej instancji a rozpatrzeniem odwołania, organ odwoławczy - zachowując tożsamość sprawy - obowiązany jest uwzględnić nowy stan prawny, chyba że z nowych przepisów wynika coś innego.
Mając na uwadze powyższe, a także wskazany powyżej przepis intertemporalny, umożliwiający kontynuowanie postępowania w sprawach wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie tej ustawy na podstawie nowych przepisów, stwierdzić należy, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze zamiast umarzać postępowanie odwoławcze winno rozpatrzyć odwołanie wniesione przez Z. P. w oparciu o treść art. 150 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, a następnie wydać stosowną decyzję na podstawie art. 138 Kpa, mając na względzie, że decyzja organu pierwszej instancji z dnia [...]r. była decyzją deklaratoryjną, a zatem potwierdzała jedynie wynikający z mocy ustawy fakt, że w przypadku tymczasowego aresztowania osobie uprawnionej wypłaca się jedynie 30% przyznanego świadczenia.
Z powyższych względów stwierdzić zatem należy, że zaskarżona decyzja Kolegium narusza zarówno przepisy postępowania administracyjnego, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, jak również wskazany powyżej przepis ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej, co uzasadnia ograniczenie badania jej legalności wyłącznie do omówionych kwestii proceduralnych, albowiem zbadanie przesłanek merytorycznych, w aktualnym stanie sprawy, nie znajduje uzasadnienia.
W tych okolicznościach, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami), orzekł jak w sentencji.
O niewykonalności decyzji orzeczono na podstawie art. 152 ww. ustawy.