Uzasadnienie
M. W. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. skargę na działanie Agencji Nieruchomości Rolnych Oddział Terenowy w S., iż odmawia mu ona prawa pierwokupu gruntu rolnego dzierżawionego przez niego od dnia 2 stycznia 1997r.
Agencja Nieruchomości Rolnych wniosła o odrzucenie skargi i wskazała, że niniejsza sprawa nie należy do właściwości sądów administracyjnych, bowiem spór ma charakter cywilnoprawny.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. /, zwaną dalej w skrócie "Ppsa", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W świetle art. 3 § 2 Ppsa, kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
- 1) decyzje administracyjne;
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
- 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;
- 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego.
Agencja Nieruchomości Rolnych jest następcą prawnym Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa. Kontynuuje ona pod nową nazwą dotychczasową działalność AWRSP, z uwzględnieniem regulacji zawartych w ustawie o kształtowaniu ustroju rolnego. Agencja Nieruchomości Rolnych jest państwową osobą prawną oraz instytucją powierniczą, której Skarb Państwa powierzył wykonywanie prawa własności i innych praw rzeczowych na jego rzecz w stosunku do mienia państwowego w rolnictwie. Agencja działa na podstawie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa z dnia 19 października 1991 r. (Dz. U. z 2001r., Nr 57, poz. 603 z późn. zm), ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego z dnia 11 kwietnia 2003 r. (Dz. U. Nr 64, poz. 592) oraz statutu.
Zgodnie z art. 24 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, Agencja gospodaruje mieniem Skarbu Państwa w drodze:
- 1) sprzedaży mienia w całości lub jego części na zasadach określonych w rozdziale 6,
- 2) oddania na czas oznaczony do odpłatnego korzystania osobom prawnym lub fizycznym na zasadach określonych w rozdziale 8,
- 3) wniesienia mienia lub jego części do spółki,
- 4) oddania na czas oznaczony administratorowi całości lub części mienia w celu gospodarowania, na zasadach określonych w art. 25,
- 5) przekazania w zarząd,
- 6) zamiany nieruchomości.
Na mocy art. 29 ust.1 pkt 3 w/w ustawy, pierwszeństwo w nabyciu nieruchomości Skarbu Państwa po cenie ustalonej w sposób określony w ustawie przysługuje dzierżawcy zbywanej nieruchomości, jeżeli dzierżawa trwała faktycznie przez okres co najmniej trzech lat. Prawo pierwokupu jest instytucją prawa cywilnego związaną z umową sprzedaży nieruchomości. Wszystkie spory wynikające z tego tytułu rozstrzygają sądy powszechne. Kompetencja sądów administracyjnych jest wyłączona, bowiem sprzedaż konkretnej nieruchomości Skarbu Państwa nie następuje w drodze decyzji administracyjnej a umowy cywilnej między Skarbem Państwa reprezentowanym przez Agencje a kupującym.
Mając na uwadze powyższe na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 oraz § 3 ustawy Prawo przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. orzekł jak w sentencji.