Uzasadnienie
Pismem z dnia [...] Spółka A., M.B., P.B. i Z.T. wnieśli do Samorządowego Kolegium Odwoławczego zażalenie na bezczynność Wójta Gminy z uwagi na nierozpoznanie złożonego przez nich wniosku z dnia [...] o odszkodowanie z tytułu obniżenia wartości nieruchomości położonej w [...], gm. [...]w związku z uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
W nawiązaniu do wniesionego zażalenia, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w piśmie z dnia [...] nr [...] wyjaśniło, że sprawy o odszkodowanie mają charakter cywilnoprawny, a zatem bezczynność Wójta Gminy nie może być przedmiotem rozpatrzenia przez Kolegium. Ponadto organ poinformował, że znajdujące się w aktach sprawy pismo Wójta Gminy z dnia [...], w którym organ odmówił wnioskodawcom wypłaty odszkodowania, stwarza możliwość wystąpienia do sądu powszechnego przeciw Gminie z roszczeniem o wypłatę odszkodowania. W podsumowaniu swojej odpowiedzi Kolegium podkreśliło, że nie jest właściwe do załatwienia przedmiotowej sprawy z uwagi na jej charakter cywilnoprawny.
Spółka A., M.B., P.B. i Z.T. zaskarżyli stanowisko Kolegium zawarte w piśmie z dnia [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie lub ewentualnie o oddalenie skargi w całości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Na wstępie należy podkreślić, że w przypadku wniesienia skargi, sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada jej dopuszczalność ustalając m.in., czy mieści się w katalogu spraw należących do właściwości sądu administracyjnego.
W przypadku stwierdzenia braku kognicji sądu do rozpoznania sprawy, taka skarga, podlega odrzuceniu stosownie do art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).
Zgodnie z treścią art. 3 § 2 powołanej ustawy kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
- 1) decyzje administracyjne;
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
- 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;
- 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
- 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a.
Nadto sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których sądową kontrolę przewidują przepisy ustaw szczególnych (§ 3).
W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest pismo Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] informujące, że bezczynność Wójta Gminy nie może być przedmiotem rozpatrzenia przez Kolegium z uwagi na charakter cywilny sprawy objętej zażaleniem oraz informujące o możliwości wystąpienia przez właścicieli nieruchomości z roszczeniem odszkodowawczym przeciwko Gminie do sądu powszechnego. Niewątpliwe pismo to nie odnosi się w sposób władczy i konstytutywny do sfery praw i obowiązków strony skarżącej, a zatem nie może być uznane za decyzję (art. 3 § 2 pkt 1 P.p.s.a.), postanowienie (art. 3 § 2 pkt 2 i 3) czy inny akt lub czynność z zakresu administracji publicznej (art. 3 § 2 pkt 4). Oczywistym jest, że nie jest to również żadnym z aktów, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4a do 7 P.p.s.a. Stanowi natomiast odpowiedź na zażalenie skarżących wniesione na bezczynności organu I instancji, w trybie art. 37 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.- zwanej dalej K.p.a.).
Stosownie do tego przepisu, na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35, w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 lub na przewlekłe prowadzenie postępowania stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu - wezwanie do usunięcia naruszenia prawa (§ 1). Organ wymieniony w § 1, uznając zażalenie za uzasadnione, wyznacza dodatkowy termin załatwienia sprawy oraz zarządza wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie, a w razie potrzeby także podjęcie środków zapobiegających naruszaniu terminów załatwiania spraw w przyszłości. Organ stwierdza jednocześnie, czy niezałatwienie sprawy w terminie miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 2).
Z powyższego przepisu wynika, że zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie służy kwestionowaniu przekroczenia przez właściwy organ ustawowego maksymalnego terminu załatwienia sprawy w celu spowodowania, aby rozstrzygnięcie w sprawie zostało podjęte. Postępowanie prowadzone wskutek wniesienia zażalenia na podstawie art. 37 § 1 K.p.a., nie może być traktowane jako odrębne i samodzielne postępowanie administracyjne (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 lutego 2012 r. sygn. II OSK 2259/10).
Rozpoznanie zażalenia następuje w drodze czynności nadzorczych, tak więc stanowisko organu wyższego stopnia, czy to wyrażone w drodze postanowienia, czy też w drodze pisma, ma charakter wpadkowy (incydentalny), a zatem nie kończy postępowania w sprawie i nie zawiera rozstrzygnięcia co do istoty sprawy, oraz nie przysługuje na nie zażalenie.
Mając powyższe na uwadze, stwierdzić należy, że skoro pismo Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] zawiera stanowisko organu wyższego stopnia co do wniesionego przez skarżących zażalenia w trybie art. 37 K.p.a. oraz informację o charakterze cywilnym sprawy i możliwości wystąpienia z roszczeniem do sądu powszechnego, zatem nie mieści się w katalogu spraw przekazanych do rozpoznania sądowi administracyjnemu. Tak więc skarga wniesiona na ww. pismo podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak na wstępie.