Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczeciniez 14 czerwca 2021 r., sygn. akt II SA/Sz 689/21

Uzasadnienie

W. G. w dniu 13 maja 2021 r., za pośrednictwem Organu, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę zatytułowaną "podanie" na Dyrektora Zarządu Budynków i Lokali Komunalnych w przedmiocie rozliczenia czynszu z tytułu najmu lokalu położonego przy ul. [...] w S., wchodzącego w skład mieszkaniowego zasobu Gminy Miasto S..

W skardze wyżej wymieniony przywołał pisma Organu z dnia [...] lipca 2020 r., nr [...] oraz z dnia [...] marca 2021 r., nr [...], zawierające informacje o kwotach zaległości powstałych z tytułu najmu lokalu i o treści § 6 obowiązującej Strony umowy najmu. Skarżący wyraził również, między innymi, swoje niezadowolenie z warunków technicznych i higienicznych w jakim znajduje się budynek i wynajmowany lokal oraz sprzeciwił się stwierdzeniom o istnieniu zaległości w płatnościach.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej odrzucenie jako niedopuszczalnej, szczegółowo opisując czynności jakie podjął w związku z rozliczeniem wpłat od wnoszącego skargę, utrzymaniem budynku jak i lokalu w nim położonego, a wynajmowanego Stronie w ramach umowy z dnia [...] marca 2018 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje

Zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej zwanej "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:

1. 1) decyzje administracyjne;
2. 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3. 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
4. 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;

4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;

1. 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
2. 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
3. 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
4. 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1 - 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
5. 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.

Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (art. 3 § 2a ww. ustawy).

Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 ww. ustawy).

Zaznaczyć należy, że przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi sąd administracyjny bada jej dopuszczalność. Jednym z warunków dopuszczalności skargi jest pozostawanie przedmiotu sprawy w kognicji sądu administracyjnego. Stosownie do treści art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego skarga podlega odrzuceniu.

W ocenie sądu zaskarżone pisma nie stanowią decyzji administracyjnej ani postanowienia, nie są też aktem prawa miejscowego, ani innym aktem lub czynnością z zakresu administracji publicznej, które objęte byłyby kognicją sądu administracyjnego. Brak jest także przepisu szczególnego, który przewidywałby właściwość sądów administracyjnych w stosunku do takich form działania podmiotu wykonującego w imieniu gminy czynności w zakresie zarządu mieszkaniowym zasobem gminy.

Innymi słowy przedmiot zaskarżenia, którego źródłem jest łącząca Strony umowa najmu lokalu z dnia [...] marca 2018 r. jak i odnoszące się do niego pisma z dnia [...] lipca 2020 r., nr [...] oraz z dnia [...] marca 2021 r., nr [...] nie mieszczą się w katalogu spraw rozpatrywanych przez sądy administracyjne. Oznacza to, że nie podlegają zaskarżeniu do sądu administracyjnego – zgodnie z przytoczonymi powyżej przepisami ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Wskazać przy tym należy, że zasady gospodarowania mieszkaniowym zasobem gminy uregulowane zostały w ustawie z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 611). Stosownie do treści art. 4 ust.1 tej ustawy, tworzenie warunków do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych wspólnoty samorządowej należy do zadań własnych gminy (ust. 1). Gmina, na zasadach i w wypadkach przewidzianych w ustawie, zapewnia lokale w ramach najmu socjalnego i lokale zamienne, a także zaspokaja potrzeby mieszkaniowe gospodarstw domowych o niskich dochodach (ust. 2). Zgodnie z art. 4 ust. 3 ustawy, gmina wykonuje zadania, o których mowa w ust. 1 i 2, wykorzystując mieszkaniowy zasób gminy lub w inny sposób.

Z kolei art. 21 ust. 1 pkt 2 ustawy upoważnił radę gminy do uchwalenia zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy, w tym zasad i kryteriów wynajmowania lokali, których najem jest związany ze stosunkiem pracy, jeżeli w mieszkaniowym zasobie gminy wydzielono lokale przeznaczone na ten cel. Aktem określającym zasady wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Miasta Szczecin jest uchwała nr XII/443/19 Rady Miasta Szczecin z dnia 31 grudnia 2019 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali oraz pomieszczeń wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy Miasto Szczecin (Dz. Urz. Woj. Zach. z 2019 r. poz. 7031), która jako akt prawa miejscowego określa zasady, na jakich wynajmowane są mieszkańcom Szczecina lokale znajdujące się w dyspozycji Miasta.

Zagadnienie dotyczące istoty i charakteru uprawnień w zakresie przyznania lokalu mieszkalnego było przedmiotem uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 lipca 2008 r. sygn. akt I OPS 4/08 (ONSAiWSA 2008 r., nr 6, poz. 90), w której przyjęto, że tylko zakwalifikowanie i umieszczenie na liście osób oczekujących na zawarcie umowy najmu (ewentualnie też skreślenie z tej listy) jest aktem należącym do kategorii aktów z art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a. i jedynie ta materia podlega ocenie legalności poddanej kognicji sądów administracyjnych. Pozostałe kwestie należą do właściwości sądów powszechnych.

W niniejszej sprawie nie zostały podjęte akty, które dawałyby podstawę do przyjęcia kognicji sądu administracyjnego. Przedstawiony powyżej przedmiot zaskarżenia i zaskarżone pisma Dyrektora Zarządu Budynków i Lokali Komunalnych z dnia [...] lipca 2020 r. i z dnia [...] sierpnia 2021 pr. nie dotyczą bowiem kwestii związanej z zakwalifikowaniem i umieszczeniem Skarżącego na liście oczekujących na najem lokalu socjalnego. Informują jedynie o zaległościach które istniały na dzień ich sporządzenia, a powstałych z tytułu najmu lokalu i o warunkach płatności wynikających z umowy.

W tej sytuacji Sąd uznał, że skarga W. G. na Dyrektora Zarządu Budynków i Lokali Komunalnych w przedmiocie rozliczenia czynszu jest niedopuszczalna i jako taka podlega odrzuceniu przez Sąd, o czym orzeczono na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.