Uzasadnienie
W dniu 30 czerwca 2017 r. Rada Miejska w Trzcińsku Zdroju podjęła uchwałę nr XXIX/273/2017 w sprawie dostosowania sieci szkół podstawowych i gimnazjów do nowego ustroju szkolnego. W § 1 rada określiła:
- 1) sieć publicznych szkół podstawowych prowadzonych przez Gminę Trzcińsko-Zdrój, a także granice obwodów publicznych szkół podstawowych prowadzonych przez Gminę Trzcińsko-Zdrój, na okres od 1 września 2017 r. do dnia 31 sierpnia 2019 r., który stanowi załącznik 1 do niniejszej uchwały;
- 2) sieć prowadzonych przez Gminę Trzcińsko-Zdrój publicznych gimnazjów i klas dotychczasowych publicznych gimnazjów prowadzonych w szkołach podstawowych oraz granice obwodów dotychczasowych publicznych gimnazjów i klas dotychczasowych gimnazjów prowadzonych przez Gminę Trzcińsko-Zdrój na okres od 1 września 2017 r. do dnia 31 sierpnia 2019 r., który stanowi załącznik 2 do niniejszej uchwały;
- 3) sieć publicznych ośmioletnich szkół podstawowych prowadzonych przez Gminę Trzcińsko-Zdrój, a także granice obwodów publicznych ośmioletnich szkół podstawowych prowadzonych przez Gminę Trzcińsko-Zdrój, od dnia 1 września 2019 r., który stanowi załącznik 3 do niniejszej uchwały.
W § 5 uchwalono, że uchwała wchodzi w życie z dniem podjęcia.
Następnie w dniu 27 kwietnia 2017 r. Rada Miejska w Trzcińsku- Zdroju, działając na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym oraz art. 176 ust. 1, art. 182 ust. 1 oraz art. 210 ust. 1-4 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo oświatowe, podjęła uchwałę nr XXX/275/2017 zmieniającą uchwałę w sprawie dostosowania sieci szkół podstawowych i gimnazjów do nowego ustroju szkolnego. W § 1 tej uchwały zapisano, że w uchwale nr XXIX/273/2017 w sprawie dostosowania sieci szkół podstawowych i gimnazjów do nowego ustroju szkolnego wprowadza się następujące zmiany:
- - pkt 1) skreśla się § 1 pkt 3
- - pkt 2) § 5 otrzymuje brzmienie uchwała wchodzi w życie po upływie 14 dni od ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Województwa Zachodniopomorskiego.
Pismem z dnia 8 grudnia 2017 r. Prokurator Rejonowy w G. zaskarżył uchwałę Rady Miejskiej w Trzcińsku Zdroju nr XXX/275/2017 z dnia 27 kwietnia 2017 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie wnosząc o stwierdzenie jej nieważności w całości.
Zaskarżonej uchwale zarzucił naruszenie art. 206, art. 207, art. 208, art. 209, art. 210 w zw. z art. 212 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo Oświatowe (Dz.U. z 2017 r. poz.
60) polegające na zaniechaniu podjęcia uchwały w sprawie projektu dostosowania sieci szkół podstawowych i gimnazjów do nowego ustroju szkolnego, wprowadzonego ustawą - Prawo oświatowe, a w konsekwencji nieprzekazaniu jej Z. Kuratorowi Oświaty i związkom zawodowym, wskutek czego została wydana bez uzyskania pozytywnej opinii kuratora oświaty.
W uzasadnieniu skargi Prokurator wskazał, że Rada Miejska w Trzcińsku -Zdroju nie dopełniła wymagań formalnych, poprzedzających uchwalenie przedmiotowej uchwały. Stosownie bowiem do treści art. 206 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo Oświatowe (powoływanej jako "ustawa") wydanie uchwały w przedmiocie dostosowania sieci szkół podstawowych i gimnazjów do nowego ustroju szkolnego winno poprzedzić podjęcie uchwały w sprawie projektu dostosowania sieci szkół podstawowych i gimnazjów do nowego ustroju szkolnego, wprowadzonego ustawą - Prawo oświatowe. Uchwałę tą podaje się następnie do publicznej wiadomości, poprzez umieszczenie na stronie Biuletynu Informacji Publicznej właściwego organu jednostki samorządu terytorialnego lub w widocznym miejscu w siedzibie urzędu jednostki samorządu terytorialnego (art. 207 ust. 2 ustawy) oraz przekazuje właściwemu kuratorowi oświaty (art. 208 ust. 1 ustawy), który ją opiniuje w ciągu 21 dni od dnia otrzymania (art. 208 ust. 2 ustawy), przy czym opinia kuratora oświaty jest dla rady gminy wiążąca.
Dopiero po uzyskaniu pozytywnej opinii kuratora oświaty, rada gminy może podjąć uchwałę w sprawie dostosowania sieci szkół podstawowych i gimnazjów do nowego ustroju szkolnego, wprowadzonego ustawą - Prawo oświatowe, na okres od dnia 1 września 2017 r. do dnia 31 sierpnia 2019 r. (art. 210 ust. 1 ustawy). Jednocześnie ustawodawca w art. 212 ustawy zastrzegł, iż w przypadku dokonywania zmiany uchwały w sprawie dostosowania sieci szkół podstawowych i gimnazjów do nowego ustroju szkolnego, art. 206-210 ustawy stosuje się odpowiednio. Powyższy przepis w sposób jednoznaczny wskazuje, iż uchwalenie zaskarżonej uchwały winno poprzedzić uchwalenie uchwały w sprawie projektu zmiany dostosowania sieci szkół podstawowych i gimnazjów do nowego ustroju szkolnego oraz przekazanie Z. Kuratorowi Oświaty celem zaopiniowania.
Natomiast Rada Miejska w Trzcińsku - Zdroju przed uchwaleniem zaskarżonej uchwały nie uchwaliła jego projektu i w konsekwencji nie przekazała Z. Kuratorowi Oświaty celem wydania opinii. Tym samym Rada Miejska w Trzcińsku -Zdroju uchwalając zaskarżoną uchwałę, dopuściła się naruszenia wymienionych w skardze przepisów.
W odpowiedzi na skargę, Rada Miejska w Trzcińsku - Zdroju wniosła o jej oddalenie wskazując, że brak jest podstaw prawnych do jej uwzględnienia.
Rada wskazała, że w dniu 30 marca 2017 r. podjęła uchwałę w sprawie dostosowania sieci szkół podstawowych i gimnazjów do nowego ustroju szkolnego. Podjęcie tej uchwały poprzedzone zostało, zgodnie z art. 206 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo Oświatowe, zachowaniem procedury do której odnosi się treść skargi Prokuratora. Rada przekazała projekt uchwały Z. Kuratorowi Oświaty i uzyskała w dniu [...] r. pozytywną opinię. Następnie, w związku z sygnalizacją pochodzącą od Wojewody Z., iż podjęta uchwała w § 1 pkt 3 wraz z załącznikiem numer 3, narusza art. 39 ust. 8 ustawy Prawo oświatowe w związku z art. 5 ustawy, Rada podjęła decyzję o konieczności zmiany przedmiotowej uchwały w zakresie wskazywanym przez Wojewodę tj.: skreślenia § 1 pkt 3 i nowego brzmienia § 5.
Zdaniem Rady, dokonała ona zmiany w uchwale nr XXIX/273/2017 w zakresie nie objętym art. 206 ust. 2 pkt. 1-3 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Uchwałą nr XXX/275/2017 nie wprowadzono żadnych zmian w projekcie, podlegających zaopiniowaniu przez kuratora oświaty. Ponadto Rada wskazała, że Wojewoda Zachodniopomorski podzielił stanowisko Rady i nie stwierdził nieważności rzeczonej uchwały w ramach nadzoru.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest uchwała Rady Miejskiej w Trzcińsku Zdroju z dnia 27 kwietnia 2017 r. nr XXX/275/2017 zmieniającą uchwałę nr XXIX/273/2017 z dnia 30 marca 2017 r. w sprawie dostosowania sieci szkół podstawowych i gimnazjów do nowego ustroju szkolnego.
W podstawie prawnej zaskarżonej uchwały powołano art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym oraz przepisy ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo oświatowe (tj. Dz. U. z 2017 r., poz. 60 ze zm.) - zwanej dalej "ustawą" w tym art. 210 ust. 1 – 4.
Zgodnie z przepisem art. 210 ust. 1 ustawy, rada gminy po uzyskaniu pozytywnej opinii kuratora oświaty, o której mowa w art. 208 ust. 3 i 4, w terminie do dnia 31 marca 2017 r. podejmuje uchwałę w sprawie dostosowania sieci szkół podstawowych i gimnazjów do nowego ustroju szkolnego, wprowadzonego ustawą - Prawo oświatowe, na okres od dnia 1 września 2017 r. do dnia 31 sierpnia 2019 r.
Jeżeli organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego uwzględnił w uchwale, o której mowa w ust. 1, zmiany wskazane w opinii kuratora oświaty, o których mowa w art. 208 ust. 4, przyjmuje się, że uchwała uzyskała pozytywną opinię kuratora oświaty (art. 210 ust. 2).
Jeżeli organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego nie uwzględnił w uchwale, o której mowa w ust. 1, zmian wskazanych w opinii kuratora oświaty, o których mowa w art. 208 ust. 4, przyjmuje się, że uchwała uzyskała negatywną opinię kuratora oświaty (art. 210 ust.3)
Zgodnie z przepisem art. 210 ust. 4 ustawy uchwała, o której mowa w ust. 1, stanowi jednocześnie akty założycielskie szkół, o których mowa w art. 117 ust. 6 i 7, art. 129 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 pkt 1, 2 i 9, art. 182 ust. 1 pkt 1 i 3, art. 200 ust. 1, art. 201 ust. 1 pkt 1, 3 i 5, ust. 2 pkt 1, 3, 5 i 7 oraz ust. 3 pkt 1, 3, 5 i 7, prowadzonych przez gminę, i w tej części zawiera: 1) typ, nazwę i siedzibę szkoły;
- 2) dzień rozpoczęcia działalności przez te szkoły, określony zgodnie z art. 129 ust. 2, 4 i 6;
- 3) rok szkolny, w którym rozpoczyna się kształcenie w klasie I - w przypadku szkół podstawowych powstałych w wyniku przekształcenia gimnazjów;
- 4) wskazanie klas, które będzie obejmowała struktura szkoły podstawowej - w przypadku szkół, o których mowa odpowiednio w art. 117 ust. 6 i 7 oraz art. 200 ust. 1.
Zgodnie z art. 210 ust. 5 ustawy, do ustalania planu sieci publicznych ośmioletnich szkół podstawowych prowadzonych przez gminę, a także określania granic obwodów publicznych szkół podstawowych, z wyjątkiem specjalnych, mających siedzibę na obszarze gminy, z zastrzeżeniem art. 88 ust. 2 ustawy - Prawo oświatowe, prowadzonych przez gminę i inne organy, na okres od dnia 1 września 2019 r. stosuje się przepisy art. 39 ustawy - Prawo oświatowe.
Stosownie do art. 39 ust. 5 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (Dz. U z 2017r. poz.
59) rada gminy, z uwzględnieniem ust. 1 i 2, ustala plan sieci publicznych szkół podstawowych prowadzonych przez gminę, a także określa granice obwodów publicznych szkół podstawowych, z wyjątkiem specjalnych, mających siedzibę na obszarze gminy, z zastrzeżeniem art. 88 ust.
2. W przypadku publicznych szkół podstawowych prowadzonych przez inne organy, określenie granic ich obwodów następuje w uzgodnieniu z tymi organami. Uchwała rady gminy podlega ogłoszeniu w wojewódzkim dzienniku urzędowym. Ustalenie planu sieci publicznych szkół, o którym mowa w ust. 5 i 7, następuje po uzyskaniu pozytywnej opinii kuratora oświaty o zgodności planu z warunkami określonymi odpowiednio w ust. 1, 2, 6 i 7 (art. 39 ust. 8 ustawy Prawo oświatowe).
Zdaniem Prokuratora, Rada Miejska w Trzcińsku –Zdroju przed podjęciem zaskarżonej uchwały zaniechała podjęcia uchwały w sprawie projektu dostosowania sieci szkół podstawowych i gimnazjów i w konsekwencji nie przekazała jej Z. Kuratorowi Oświaty celem wydania stosownej opinii.
Zarzuty Prokuratora okazały się bezzasadne.
Stosownie do art. 206 ust. 1 ustawy, rada gminy podejmuje uchwałę w sprawie projektu dostosowania sieci szkół podstawowych i gimnazjów do nowego ustroju szkolnego, wprowadzonego ustawą - Prawo oświatowe. W myśl art. 206 ust. 2 ustawy, w uchwale, o której mowa w ust. 1 określa się:
- 1) plan sieci publicznych szkół podstawowych prowadzonych przez gminę, a także granice obwodów publicznych szkół podstawowych, z wyjątkiem specjalnych, mających siedzibę na obszarze gminy, z zastrzeżeniem art. 88 ust. 2 ustawy - Prawo oświatowe, prowadzonych przez gminę, a także przez inne organy, na okres od dnia 1 września 2017 r. do dnia 31 sierpnia 2019 r.;
- 2) plan sieci prowadzonych przez gminę publicznych gimnazjów i klas dotychczasowych publicznych gimnazjów prowadzonych w szkołach podstawowych, liceach ogólnokształcących, technikach i branżowych szkołach I stopnia, oraz granice obwodów dotychczasowych publicznych gimnazjów i klas dotychczasowych gimnazjów, z wyjątkiem specjalnych, mających siedzibę na obszarze gminy, z zastrzeżeniem art. 88 ust. 2 ustawy - Prawo oświatowe, prowadzonych przez gminę, a także przez inne organy, na okres od dnia 1 września 2017 r. do dnia 31 sierpnia 2019 r.;
- 3) warunki przekształcenia dotychczasowych gimnazjów w ośmioletnie szkoły podstawowe, prowadzonych przez gminę, w tym:
- a) dzień rozpoczęcia działalności przez ośmioletnią szkołę podstawową, określony zgodnie z art. 129 ust. 2,
- b) rok szkolny, w którym rozpoczyna się kształcenie w klasie I ośmioletniej szkoły podstawowej;
- 4) warunki włączenia dotychczasowych gimnazjów do publicznych ośmioletnich szkół podstawowych, publicznych liceów ogólnokształcących, publicznych techników lub publicznych branżowych szkół I stopnia, prowadzonych przez gminę, w tym:
- a) dzień rozpoczęcia działalności przez ośmioletnią szkołę podstawową, liceum ogólnokształcące, technikum lub branżową szkołę I stopnia, określony zgodnie z art. 129 ust. 2, 4 i 6,
- b) rok szkolny, w którym rozpoczyna się kształcenie w klasie I ośmioletniej szkoły podstawowej,
- c) dzień zakończenia działalności gimnazjum, określony zgodnie z art. 129 ust. 16;
- 5) warunki przekształcenia dotychczasowych publicznych gimnazjów odpowiednio w publiczne licea ogólnokształcące, publiczne technika lub publiczne branżowe szkoły I stopnia, prowadzone przez gminę, w tym dzień rozpoczęcia działalności przez liceum ogólnokształcące, technikum lub branżową szkołę I stopnia, określony zgodnie z art. 129 ust. 4 i 6;
- 6) projekt planu sieci publicznych ośmioletnich szkół podstawowych prowadzonych przez gminę, a także granice obwodów publicznych ośmioletnich szkół podstawowych, z wyjątkiem specjalnych, mających siedzibę na obszarze gminy, z zastrzeżeniem art. 88 ust. 2 ustawy - Prawo oświatowe oraz planu sieci publicznych gimnazjów dla dorosłych i klas dotychczasowych publicznych gimnazjów dla dorosłych prowadzonych w szkołach podstawowych dla dorosłych i publicznych liceach ogólnokształcących dla dorosłych, prowadzonych przez gminę, a także przez inne organy, od dnia 1 września 2019 r.
Zgodnie z art. 208 ust. 1 ustawy, uchwałę, o której mowa w art. 206 ust. 1, przekazuje się właściwemu kuratorowi oświaty. Datą przekazania jest data otrzymania uchwały przez kuratora oświaty. Opinia kuratora oświaty dotyczy uchwały, o której mowa w art. 206 ust. 1, w zakresie, o którym mowa w art. 206 ust. 2 pkt 1-3, oraz zawiera w szczególności ocenę zgodności z prawem rozwiązań zaproponowanych w tej uchwale oraz ocenę w zakresie zapewnienia przez jednostkę samorządu terytorialnego możliwości realizacji obowiązku szkolnego i obowiązku nauki, a w przypadku, o którym mowa w art. 206 ust. 4, także możliwości realizacji obowiązku rocznego przygotowania przedszkolnego przez dzieci i młodzież zamieszkałe na terenie danej gminy (art. 208 ust.3).
W myśl art. 212 ustawy, w przypadku dokonywania zmiany uchwały, o której mowa w art. 210, przepisy art. 206-210 stosuje się odpowiednio.
Analiza treści przytoczonych przepisów, w szczególności art. 208 ust.3 i art. 206 ust.2 pkt 1-2 ustawy wskazuje, że właściwy kurator oświaty opiniuje projekt uchwały jeśli dotyczy on planu sieci szkół podstawowych i gimnazjów na okres od dnia 1 września 2017 r. do dnia 31 sierpnia 2019 r. Z akt sprawy wynika, że Z. Kurator Oświaty w dniu 20 marca 2017 r. zaopiniował pozytywnie uchwałę nr XXVIII/248/2017 Rady Miejskiej w Trzcińsku - Zdroju z dnia 3 marca 2017 r. w sprawie projektu dostosowania sieci szkół podstawowych i gimnazjów do nowego ustroju szkolnego.
Jednakże opiniując pozytywnie w całości wymienioną uchwałę Kurator jak i Rada Miejska naruszyły art. 39 ust. 5 i 8 ustawy Prawo oświatowe w zw. z art. 210 ust.5 ustawy. Należy bowiem pamiętać, że stosownie do art.1 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo oświatowe, ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe weszła w życie z dniem 1 września 2017 r., w tym również jej art. 39.
Tymczasem Rada Miejska w Trzcińsku - Zdroju ustalając w uchwale z dnia 30 marca 2017 r. nr XXIX/273/2017 plan sieci publicznych ośmioletnich szkół podstawowych prowadzonych przez gminę, a także określenie granic obwodów publicznych szkół podstawowych na okres od dnia 1 września 2019 r. (określonych w § 1 pkt 3 uchwały nr XXIX/273/2017) dokonała tego przed terminem wejścia w życie przepisu upoważniającego do stanowienia takich regulacji. Dlatego też zasadnie Rada Miejska w Trzcińsku – Zdroju, w związku z sygnalizacją Wojewody Z., podjęła uchwałę zmieniającą uchwałę nr XXIX/273/2017 w zakresie skreślenia jej § 1 pkt 3.
Ponadto należy zauważyć, że art. 39 ust. 8 ustawy Prawo światowe również wskazuje na obowiązek uzyskania pozytywnej opinii kuratora oświaty o zgodności planu z warunkami określonymi odpowiednio w ust. 1, 2, 6 i 7. Jednakże jest to opinia wydawana na podstawie art. 39 ust. 5 ustawy Prawo oświatowe, a nie na podstawie art. 208 ust. 2, 3 i 4 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę Prawo oświatowe. Jak już wskazano wyżej zgodnie z art. 208 ust. 3 ustawy, opinia kuratora oświaty dotyczy uchwały, o której mowa w art. 206 ust. 1, w zakresie, o którym mowa w art. 206 ust. 2 pkt 1 – 3 i dotyczy planu szkół na okres od dnia 1 września 2017 r. do dnia 31 sierpnia 2018 r.
Zatem zmiana uchwały nr XXIX/273/2017 Rady Miejskiej w Trzcińsku -Zdroju z dnia 30 marca 2017 r. poprzez podjęcie uchwały nr XXX/275/2017 w dniu 27 kwietnia 2017 r. była właściwa i słuszna i nie wymagała uzyskania opinii kuratora, ponieważ uchwałą tą nie wprowadzono zmian w projekcie podlegających zaopiniowaniu przez ten organ.
Z powyższych względów Sąd nie podziela zarzutów skargi wskazujących na naruszenie art. 206, art. 207, art. 208, art. 209, art. 210 w zw. z art. 212 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo Oświatowe. Jednocześnie Sąd, korzystając z uprawnienia określonego w art. 134 § 1 p.p.s.a., nie dopatrzył się w sprawie innych naruszeń prawa skutkujących koniecznością stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, na podstawie art.151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.