Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...], nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, utrzymało w mocy decyzję Kierownika Działu Świadczeń Rodzinnych i Alimentacyjnych (działającego z upoważnienia Prezydenta Miasta), którą zobowiązano dłużnika alimentacyjnego H.S. do zwrotu należności z tytułu wypłaconych M.S., G.S. i P.S. świadczeń z funduszu alimentacyjnego.
Powyższa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym.
Decyzją z dnia [...] nr [...] Prezydent Miasta, działając na podstawie art. 2 pkt 2, pkt 4, pkt 5, pkt 8, pkt 12, art. 9 ust. 1 i 2, art. 10 ust. 1, art. 12 ust. 1 i 2, art. 18 ust. 1 i art. 20 ust. 2 oraz art. 25 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (t.j. Dz.U. z 7 stycznia 2009 r. Nr 1, poz. 7 z późn. zm.) przyznał wyżej wymienionym osobom uprawnionym świadczenie z funduszu alimentacyjnego na okres [...]: P.S. w kwocie po [...] zł miesięcznie, G.S. i M.S. w kwocie po [...] zł miesięcznie. Następnie organ I instancji wszczął postępowanie w sprawie wydania decyzji administracyjnej po zakończeniu okresu świadczeniowego w sprawie zwrotu przez dłużnika alimentacyjnego należności otrzymanych przez osoby uprawnione z funduszu alimentacyjnego.
Wobec niemożności ustalenia miejsca pobytu H.S., organ zwrócił się do Sądu Rejonowego o ustanowienie przedstawiciela dla H.S. celem reprezentowania nieobecnego w postępowaniu administracyjnym toczącym się na podstawie art. 27 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów.
Postanowieniem z dnia [...] Sąd Rejonowy wyznaczył dla H.S. kuratora w osobie adwokata A.M.
Wobec powyższego pismem z dnia [...] organ zawiadomił ustanowionego kuratora o wszczęciu postępowania w przedmiotowej sprawie.
Decyzją z dnia [...] organ I instancji na podstawie art. 12 ust. 1 i 2, art. 27 ust. 1, ust. 1a, ust. 2 ust. 3 i ust. 7 pkt 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, zobowiązał H.S. do zwrotu należności z tytułu wypłaconych ww. osobom świadczeń z funduszu alimentacyjnego w okresie [...] w kwocie [...] zł wraz z odsetkami w kwocie [...] zł.
W uzasadnieniu organ przywołał brzmienie art. 27 ust. 1 i ust. 1a ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów oraz przedstawił dokładne wyliczenie wypłaconych kwot. Nadto wskazał, że zgodnie z obowiązującymi przepisami w okresie w którym osoba uprawniona otrzymuje świadczenia z funduszu alimentacyjnego komornik sądowy przekazuje wyegzekwowane od dłużnika kwoty zaliczone na poczet alimentów organowi właściwemu wierzyciela do wysokości wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego wraz z odsetkami. W oparciu o powyższe komornik sądowy nie przekazał do organu właściwego wierzyciela żadnej kwoty, w związku z czym, do spłaty pozostała należność we wskazanej kwocie wraz z odsetkami ustawowymi naliczanymi od pierwszego dnia następującego po dniu wypłaty świadczeń z funduszu alimentacyjnego.
W odwołaniu od powyższej decyzji kurator A.M. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania w przedmiotowej sprawie. Kurator podniósł, iż organ decyzją z dnia [...] przyznał osobom uprawnionym świadczenia z funduszu alimentacyjnego, jednakże o powyższym nie powiadomił dłużnika alimentacyjnego do czego był zobowiązany na podstawie art. 27 ust. 7 pkt 1 ww. ustawy. Informacja o powyższym fakcie została skierowana dopiero do niego w dniu [...]. łącznie z zaskarżoną decyzją. Nadto postępowanie w sprawie zwrotu świadczeń wszczęte zostało dopiero w [...]. Takie działanie w ocenie kuratora jest spóźnione, ponieważ w myśl art. 27 ust. 1 a ustawy odsetki ustawowe naliczane są od pierwszego dnia następującego po dniu wypłaty świadczeń.
Rozpoznając sprawę na skutek wniesionego odwołania opisaną na wstępie decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
Odnosząc się do zarzutów odwołania dotyczących wszczęcia postępowania w sprawie zwrotu świadczeń w [...] oraz poinformowania o fakcie wydania orzeczenia w przedmiocie ich przyznania w dniu [...] łącznie z zaskarżoną decyzją, Kolegium wskazało, że organ I instancji starał się ustalić miejsce aktualnego pobytu dłużnika, a następnie wobec niemożności jego ustalenia zwrócił się do Sądu Rejonowego o ustanowienie przedstawiciela do doręczania korespondencji dla osoby nieobecnej. Po ustanowieniu przez Sąd przedstawiciela dla osoby nieobecnej, organ zawiadomił adwokata A.M. o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie zwrotu świadczeń z funduszu alimentacyjnego wraz z pouczeniem o prawie zapoznania się i wypowiedzenia co do zebranych materiałów.
Nie zgadzając się z powyższą decyzją Kolegium, kurator A.M. zaskarżył ją do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W skardze zarzucił przede wszystkim nie ustosunkowanie się przez Kolegium do zarzutu naruszenia art. 27 ust. 7 pkt 1 ustawy, który nakłada na organ obowiązek przekazania dłużnikowi informacji o przyznaniu osobie uprawnionej świadczeń z funduszu alimentacyjnego. W przedmiotowej sprawie wymagana chronologia nie została zachowana.
Nadto postępowanie w sprawie zwrotu należnych świadczeń zostało wszczęte dopiero w [...], a więc po upływie dwóch lat od ich przyznania, co doprowadziło do wzrostu ciążącego na dłużniku zobowiązania poprzez naliczenie odsetek.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało stanowisko zajęte w sprawie i wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał co następuje:
Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji prowadzona na podstawie art. 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. u. z 2012 r., poz. 270 j.t.) doprowadziła do stwierdzenia, że skarga jest zasadna.
W myśl art. 27 ust. 7 pkt 1 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. nr 192, poz. 1378 ze zm.) organ właściwy wierzyciela przekazuje dłużnikowi alimentacyjnemu oraz organowi właściwemu dłużnika m.in. informację o przyznaniu osobie uprawnionej świadczeń z funduszu alimentacyjnego.
Sąd ustalił, że decyzja w sprawie przyznania świadczeń alimentacyjnych została wydana przez Prezydenta Miasta w dniu [...] a dopiero [...] wszczęto postępowanie w sprawie dłużnika alimentacyjnego H.S. o zwrot świadczeń z funduszu alimentacyjnego.
Następnie po upływie prawie roku od wszczęcia postępowania z urzędu tj. [...] Prezydent Miasta wystąpił do Sądu Rejonowego z wnioskiem o ustanowienie przedstawiciela dla osoby nieobecnej.
W ocenie Sądu Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie odniosło się do zarzutu podniesionego w odwołaniu przez kuratora, ustanowionego dla osoby nieobecnej, że został naruszony art. 27 ust. 7 pkt 1 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów.
Informacja o przyznaniu osobom uprawnionym świadczeń z funduszu alimentacyjnego została przekazana kuratorowi dopiero wraz z decyzją o zwrocie świadczeń (pismo z [...])
Niezwłoczne przekazanie informacji dłużnikowi alimentacyjnemu jest istotne ze względu na to, że odsetki obciążające dłużnika alimentacyjnego naliczane są już od pierwszego dnia następującego po dniu wypłaty świadczeń z funduszu.
Zdaniem Sądu nie sposób zaakceptować sytuacji gdy organ występuje o ustanowienie przedstawiciela dla osoby nieobecnej dopiero dwa lata po przyznaniu świadczeń alimentacyjnych.
Jak wynika z akt administracyjnych zawiadomienie o wszczęciu postępowania z urzędu w sprawie zwrotu przez dłużnika alimentacyjnego świadczeń z funduszu alimentacyjnego zostało doręczone kuratorowi – adwokatowi A.M. [...].
W ocenie Sądu naruszenie przez organy administracji przepisów procedury administracyjnej tj. art. 34 oraz 48 K.p.a. doprowadziło w konsekwencji do naruszenia art. 27 ust. 7 pkt 1 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów przez zaniechanie obowiązku przekazania dłużnikowi alimentacyjnemu informacji o przyznaniu osobie uprawnionej świadczeń z funduszu alimentacyjnego.
Organ zbyt późno wystąpił o wyznaczenie przedstawiciela dla osoby nieobecnej.
Wobec powyższych uchybień Sąd uchylił zaskarżoną decyzję.
Jednocześnie organ ponownie rozpatrując sprawę uwzględni naruszenie art. 27 ust. 7 pkt 1 K.p.a.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 c i a ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżoną decyzję oraz orzekł o jej wykonalności na podstawie art. 152 tej ustawy.
Nadto Sąd orzekł o kosztach sądowych na podstawie § 3 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 sierpnia 1982 r. w sprawie stawek, warunków przyznawania i wypłaty ryczałtu przysługującego sędziom i pracownikom sądowym za dokonywanie oględzin oraz stawek należności kuratorów.