Uzasadnienie
D. C. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji uchylającą decyzję w sprawie zakwalifikowania skarżącej do uczestnictwa w programie i zasadach udzielania pomocy osobom zagrożonym eksmisją.
W skardze zawarto wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
Referendarz sądowy postanowieniem z dnia 18 stycznia 2016 r. (doręczonym w dniu 29 marca 2016 r.) umorzył postępowanie wywołane wnioskiem jako bezprzedmiotowe, z uwagi na ustawowe zwolnienie skarżącej od ponoszenia kosztów sądowych w sprawie. Z uzasadnienia postanowienia wynika, że skarga dotyczy decyzji z zakresu pomocy społecznej, dlatego skarżąca jest na podstawie art. 239 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), z mocy ustawy zwolniona od ponoszenia jakichkolwiek kosztów sądowych w tej sprawie.
W dniu [...] r. D. C. wniosła sprzeciw od tego postanowienia, ponownie żądając zwolnienia jej od obowiązku ponoszenia kosztów procesu sądowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Na wstępie podnieść należy, że zgodnie z art. 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r., poz. 658), przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 2-8, pkt 10-14, pkt 19-32, pkt 34-39, pkt 41-47, pkt 51, pkt 52, pkt 55, pkt 57, pkt 58, pkt 60-69, pkt 71, pkt 72 i pkt 74-81 ustawy zmieniającej, stosuje się również do postępowań wszczętych przed dniem jej wejścia w życie. W pozostałym zakresie do tych postępowań stosuje się przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami w brzmieniu dotychczasowym.
Ustawa nowelizująca weszła w życie w dniu 15 sierpnia 2015 r. Postępowanie sądowe w niniejszej sprawie zostało wszczęte skargą wniesioną po dniu 15 sierpnia 2015 r., dlatego zgodnie z art. 2 ustawy nowelizującej, przepis art. 260 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami – dalej zwanej "P.p.s.a.", stosuje się w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą.
Zgodnie z art. 260 § 1 P.p.s.a., rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Wniesienie sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (art. 260 § 2 P.p.s.a.). Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (art. 260 § 3 P.p.s.a.).
W sprawie objętej sprzeciwem skarżąca złożyła wniosek o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
Stosownie do art. 239 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Zaskarżona decyzja została wydana na podstawie § 8 i § 32 ust. 1 pkt 5 uchwały Nr XIX/221/2012 Rady Miejskiej w Stargardzie Szczecińskim z dnia 26 czerwca 2012 r. w sprawie przyjęcia Programu i zasad udzielania pomocy osobom zagrożonym eksmisją. Rada Miejska w Stargardzie Szczecińskim uchwałę tę podjęła na podstawie art. 17 ust. 2 pkt 4 oraz art. 110 ust. 10 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r. Nr 175 poz. 1362 z późn. zm.). W tej sytuacji referendarz sądowy zasadnie uznał, że skarga dotyczy decyzji z zakresu pomocy społecznej, a w takim postępowaniu strona skarżąca jest z mocy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zwolniona od ponoszenia jakichkolwiek kosztów sądowych.
Ponieważ skarżąca złożyła wniosek o zwolnienie jej od kosztów sądowych w sprawie, w której na mocy ustawy jest zwolniona od ponoszenia kosztów sądowych, rozpoznanie tego wniosku było bezprzedmiotowe. Nie jest bowiem możliwe zwolnienie strony z obowiązku, który jej nie obciąża. Umorzenie postępowania wywołanego wnioskiem jako bezprzedmiotowego, na podstawie art. 249 a P.p.s.a., było słuszne. Należy przy tym zaznaczyć, że umorzenie to dotyczyło wyłącznie postępowania wywołanego wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, nie zaś postępowania wywołanego skargą na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r.
Ponieważ zaskarżone sprzeciwem postanowienie prawa nie narusza, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, na podstawie art. 260 § 1 P.p.s.a., utrzymał w mocy to postanowienie.