Uzasadnienie
I. R. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na uchwałę Nr XI/59/2011 Rady Gminy Bierzwnik z dnia 29 listopada 2011 r. w sprawie uchwalenia regulaminu porządkowego cmentarzy komunalnych na terenie gminy Bierzwnik (Dz. Urz. Woj. Zachodniopomorskiego Nr 155 poz.3232).
Gmina w odpowiedzi na skargę wniosła o jej odrzucenie jako niedopuszczalnej z tej przyczyny, że skarżąca przed wniesieniem skargi nie wezwała Rady Gminy do usunięcia naruszenia prawa, zgodnie z art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2013 r. poz. 594 ze zm.).
Zarządzeniem z dnia 22 stycznia 2014 r. Sąd wezwał skarżącą do wykazania, czy przed wniesieniem skargi do Sądu wyczerpała środek zaskarżenia w postaci wezwania do usunięcia naruszenia prawa, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi jako niedopuszczalnej.
Jednocześnie, zarządzeniem z dnia 22 stycznia 2014 r. Sąd wezwał skarżącą do uiszczenia wpisu sądowego od wniesionej skargi w kwocie [...] zł, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi.
Obydwa zarządzenia zostały doręczone skarżącej w dniu 27 stycznia 2014 r.
W piśmie nadanym 31 stycznia 2014 r. skarżąca oświadczyła, że wezwanie ją do wykazania, czy wzywała Radę Gminy do usunięcia naruszenia prawa przed wniesieniem skargi było bezpodstawne, ponieważ ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie nakłada na podmioty wnoszące skargi na akty prawa miejscowego takiego obowiązku.
Jednocześnie, skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
W myśl art. 52 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) – dalej p.p.s.a., skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy, przewidziany w ustawie. Zatem prawo do wniesienia skargi jest uwarunkowane uprzednim wyczerpaniem środków zaskarżenia, jeżeli przysługiwały one w postępowaniu przed właściwym organem.
Skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie, za pośrednictwem organu którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 53 § 1 i art. 54 § 1 p.p.s.a.).
Zaskarżona uchwała została wydana na podstawie art. 40 ust. 2 pkt 4 i art. 41 ust. 1, w zw. z art. 7 ust. 1 pkt 13 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142 poz. 1591 z późn. zm.). Zgodnie z art. 40 ust. 2 pkt 4 tej ustawy, organy gminy mogą wydawać akty prawa miejscowego w zakresie zasad i trybu korzystania z gminnych obiektów i urządzeń użyteczności publicznej. Akty prawa miejscowego ustanawia rada gminy w formie uchwały (art. 41 ust. 1 tej ustawy).
W myśl art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego.
Do skargi wnoszonej do sądu administracyjnego na podstawie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym zastosowanie znajduje art. 53 § 2 p.p.s.a, zgodnie z którym przez wyczerpanie środków zaskarżenia rozumie się sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie, lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy przewidziany w ustawie.
Wezwanie do usunięcia naruszenia prawa na podstawie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym, jest środkiem zaskarżenia poprzedzającym wniesienie skargi do sądu administracyjnego na uchwałę lub zarządzenie, podjęte przez organ gminy z zakresu administracji publicznej.
Dopiero po wniesieniu wezwania do usunięcia naruszenia prawa rozpoczyna bieg termin do wniesienia skargi, który wynosi trzydzieści dni od dnia doręczenia skarżącemu odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, albo sześćdziesiąt dni od dnia wniesienia wezwania, jeżeli organ odpowiedzi nie udzielił. (art. 101 ust. 1 w zw. z art. 53 § 2 p.p.s.a.).
Skarga I. R. na uchwałę Nr XI/59/2011 Rady Gminy Bierzwnik jest niedopuszczalna, ponieważ skarżąca przed wniesieniem skargi do Sądu nie skorzystała z przysługującego środka zaskarżenia w postacie wezwania do usunięcia naruszenia prawa.
Stosownie do art. 247 p.p.s.a. prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności skargi. Potrzeba zastosowania tego przepisu zachodzi przede wszystkim w sytuacjach, gdy skarga kwalifikuje się do odrzucenia na podstawie art. 58 § 1 p.p.s.a. W myśl art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli wniesienie skargi jest niedopuszczalne.
Z tego względu na podstawie art. 247 p.p.s.a. należało odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego z powodu oczywistej bezzasadności skargi.