Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 5 października 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę K.K. na postanowienie [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] r. stwierdzające niedopuszczalność odwołania skarżącej z dnia [...] r. od decyzji Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] r.
Odpis wyroku wraz z uzasadnieniem został doręczony stronie skarżącej w dniu 6 grudnia 2011 r.
W terminie przewidzianym do wniesienia skargi kasacyjnej od ww. wyroku K.K. złożyła na formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie radcy prawnego.
W uzasadnieniu wniosku podała, że jest rencistką, koszty utrzymania są duże i nie stać jej na ustanowienie pełnomocnika z wyboru.
W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawczyni podała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem. Majątek małżonków stanowi mieszkanie o pow. [...] m2. Miesięczny dochód dwuosobowej rodziny wynosi ok. [...] zł i składa się na niego renta skarżącej w wysokości ok. [...] zł oraz emerytura jej męża w wysokości ok. [...] zł. Końcowo K.K. podała, że mąż nie łoży na wspólne gospodarstwo domowe.
Wezwaniem Sądu z dnia 3 stycznia 2012 r. K.K. została wezwana do nadesłania w terminie 7 dni od daty doręczenia:
- - dowodów potwierdzających wysokość wydatków ponoszonych na utrzymanie mieszkania za okres ostatnich trzech miesięcy (np. gaz, prąd, woda) i innych niezbędnych wydatków,
- - wyciągów z posiadanych przez skarżącą i jej męża rachunków bankowych za okres ostatnich trzech miesięcy,
- - dowodów potwierdzających wysokość emerytury otrzymywanej przez męża skarżącej oraz dowodu potwierdzającego wysokość renty skarżącej w okresie ostatnich trzech miesięcy pod rygorem rozpoznania wniosku na podstawie akt sprawy.
W odpowiedzi K.K. oświadczyła, że nie prowadzi z mężem wspólnego gospodarstwa domowego, dodatkowo załączyła potwierdzenie odbioru swojej renty za miesiąc [...] r. w wysokości [...] zł, wyciąg z konta oszczędnościowego na którym zgromadziła kwotę [...] zł, rachunek [...] zł za miesiąc [...] r., fakturę za prąd na kwotę [...] zł za okres od [...] r., dowody opłat za użytkowanie lokalu do Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" na kwotę [...] zł miesięcznie. Dowodu potwierdzającego wysokość dochodu męża nie przedłożyła.
Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr.153, poz.1270 ze zm.) zwanej dalej P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3 cyt. artykułu). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny – art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Instytucja prawa pomocy stanowi jedną z gwarancji realizacji konstytucyjnej zasady prawa do sądu, jako podstawowego standardu państwa prawnego. Celem tej instytucji jest zapewnienie dostępu do sądu administracyjnego osobom, którym brak środków finansowych dostęp ten uniemożliwia.
W tym miejscu należy wskazać, że rzeczą strony skarżącej, jest wykazanie, że jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie o którym mowa w ww. przepisach.
Przede wszystkim odnosząc się do twierdzenia skarżącej, że nie prowadzi z mężem wspólnego gospodarstwa domowego, podnieść należy, że mimo tego twierdzenia wskazała, go w rubryce 6 formularza PPF jak osobę pozostającą we wspólnym gospodarstwie domowym. Niezależnie od powyższego należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 23 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. (Dz. U. z 1964 r., Nr 9, poz. 59 ze zm.) Kodeks rodzinny i opiekuńczy, małżonkowie obowiązani są do wzajemnej pomocy i z tego obowiązku nie zwalnia nawet pozostawanie w rozdzielności majątkowej. Obowiązek ten rozszerza się także na partycypowanie w kosztach zaistniałych procesów sądowych (postanowienie NSA z 4.12.2008 r., sygn. akt I FZ 460/08).
Z przesłanych dowodów opłat wynika, że miesięczne koszty utrzymania kształtują się na poziomie ok. [...] zł (–[...] zł), natomiast ze złożonego oświadczenia wynika, że miesięczny dochód rodziny skarżącej wynosi ok. [...] zł brutto. Nadto z przesłanego wyciągu konta oszczędnościowego wynika, że skarżąca zgromadziła na nim kwotę ok. [...] zł.
W opisanej sytuacji trudno przyjąć pogląd, że skarżącej należy przyznać prawo pomocy we wnioskowanym zakresie.
Stałoby to bowiem w sprzeczności z założeniami instytucji prawa pomocy, której celem jest umożliwienie skorzystania z drogi sądowej osobom o znikomych dochodach, znajdujących się na skraju ubóstwa, które w sposób nie budzący wątpliwości wykazały, że spełniają przesłanki do jego otrzymania, czego w warunkach niniejszej sprawy skarżąca nie uczyniła.
W konsekwencji należało odmówić przyznania prawa pomocy, obejmującego ustanowienie zawodowego pełnomocnika, o czym postanowiono w sentencji postanowienia.