Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczeciniez 31 sierpnia 2020 r., sygn. akt II SA/Sz 715/20

Uzasadnienie

Pismem z dnia [...] sierpnia 2020 r. R. Z. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na "decyzję Kuratora Okręgowego w K. z dnia [...] lipca 2020 r. o odrzuceniu jego skargi z dnia [...] maja 2020 r., na działania kuratorów, podjęte na podstawie nieprawomocnego postanowienia Sądu Okręgowego w K. w sprawie rozwodowej, sygn. akt [...]".

Skarżący domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji w całości podnosząc, iż została wydana z naruszeniem prawa, które zdaniem skarżącego, polegało na oparciu się przez kuratora okręgowego tylko na treści art. 579 § 1 k.p.c., bez uwzględnienia treści szczegółowych przepisów art. 363 k.p.c., art. 579 k.p.c. i art. 741 k.p.c., co miało istotny wpływ na wynik postępowania, gdyż rozstrzygnięcie zapadło poprzez "selektywny dobór podstawy prawnej".

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje

Na wstępie wyjaśnić należy, iż zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167 – j.t.), kontrola zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów, wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 – j.t.), dalej jako "p.p.s.a.", sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem.

Zakres kognicji sądów administracyjnych określony został w art. 3 p.p.s.a., stanowiącym, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności organów administracji publicznej (§ 1), która - zgodnie z § 2 - obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:

1. 1) decyzje administracyjne;
2. 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3. 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie;
4. 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r. poz. 2096 oraz z 2019 r. poz. 60, 730, 1133 i 2196), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2019 r. poz. 900, z późn. zm.3)), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz.U. 2019 r. poz. 768, 730, 1520, 1556 i 2200), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;

4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;

1. 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
2. 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
3. 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
4. 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
5. 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.

Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.). Sądy administracyjne orzekają ponadto w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (art. 3 § 2a p.p.s.a.) oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki przewidziane w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.). Z kolei na podstawie art. 4 p.p.s.a. sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Sądy administracyjne nie są zatem właściwe do rozpoznawania spraw, które nie zostały wymienione w cytowanych przepisach.

Zatem warunkiem dopuszczalności skargi jest pozostawanie sprawy, której ona dotyczy, w kognicji sądu administracyjnego.

Sąd z urzędu bada dopuszczalność skargi, ustalając w pierwszej kolejności, czy zaskarżony akt jest objęty kognicją sądów administracyjnych oraz czy nie zachodzi jedna z przesłanek do jej odrzucenia, wymienionych enumeratywnie w art. 58 § 1 p.p.s.a.

W pierwszej kolejności należało zatem dokonać oceny, czy zaskarżony akt należy do właściwości sądów administracyjnych.

Nie ulega wątpliwości sądu, że zaskarżone pismo z dnia [...] lipca 2020 r., które skarżący określił jako "decyzję" nie jest decyzją administracyjną, wydaną w indywidualnej sprawie administracyjnej, dotyczącej uprawnień lub obowiązków skarżącego, wynikających z przepisów prawa. Nie można go również zaliczyć do żadnej z kategorii aktów, czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Należy podkreślić, że aby czynność organu administracji mogła zostać uznana za czynność w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 musi spełniać następujące warunki: nie może mieć charakteru decyzji lub postanowienia wydanego w postępowaniu jurysdykcyjnym, egzekucyjnym lub zabezpieczającym, winna mieć charakter publicznoprawny, być skierowana do indywidualnego podmiotu oraz dotyczyć jego uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.

Tymczasem pismo, o którym mowa nie nakłada na skarżącego żadnych obowiązków, ani nie przyznaje żadnych praw, jest wyłącznie informacją Kuratora Okręgowego [...] o uznaniu za bezpodstawną skargi strony na nieprawidłowości w wykonywaniu zadań służbowych przez kuratora zawodowego oraz podległych mu kuratorów społecznych. Nie stanowi ono żadnego z przejawów działania administracji publicznej, podlegających kontroli sądowoadministracyjnej, a sprawa, w ramach której wystosowano kwestionowane pismo, nie jest sprawą administracyjną, należy bowiem do kategorii spraw z zakresu prawa cywilnego rodzinnego.

Wskazać w tym miejscu należy, że skarga strony z dnia [...] maja 2020 r. dotyczyła działań kuratorów podjętych w ramach ustanowionego postanowieniem Sądu Okręgowego Wydziału Cywilnego w K. tymczasowego nadzoru nad wykonywaniem władzy rodzicielskiej przez skarżącego i matkę dzieci. Natomiast zaskarżone pismo z dnia [...] lipca 2020 r. jest informacją o wyniku rozpoznania tej skargi, w trybie ustawy o kuratorach sądowych, przez nadzorującego rejonowych kuratorów sądowych kuratora okręgowego. Kurator okręgowy nie występuje w tej sprawie jako organ administracji publicznej rozstrzygający indywidualną sprawę administracyjną.

Wobec powyższego Sąd uznał, że skarga jest niedopuszczalna, albowiem nie należy do właściwości sądów administracyjnych.

Z tych względów sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a. skargę odrzucił, zaś o zwrocie kosztów sądowych orzekł na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.