Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia [...] lutego 2020 r., działając w imieniu A. K. oraz T. K. pełnomocnik, na podstawie art. 58 § 1 k.p.a. zwrócił się do Prezydenta Miasta S. o przywrócenie terminu do złożenia, w trybie art. 145a § 1 k.p.a., wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego, w związku z wydaniem przez Trybunał Konstytucyjny orzeczenia z dnia 11 grudnia 2019 r. (P13/18), na podstawie którego uchylony został art. 9 ust. 2b zd. 3 ustawy - Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Rejestrze Sądowym.
W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik wskazał, że ww. przepis, który stanowił o możliwości pozbawienia wspólników spółki posiadanego majątku w sposób nieodpłatny, miał bardzo istotne znaczenie dla całej decyzji (przyp. Sądu: decyzja z dnia [...] lipca 2019 r. w przedmiocie nieodpłatnego nabycia przez Skarb Państwa prawa własności nieruchomości), gdyż decydował o tym, iż wspólnicy przedsiębiorstwa "A," nie mogą dochodzić roszczeń od Skarbu Państwa. Tymczasem na podstawie ww. decyzji, dokonano zmiany wpisu w Księgach Wieczystych uznając, iż z dniem dokonania wpisu właścicielem majątku spółki został Skarb Państwa. Zdaniem pełnomocnika, decyzja o zmianie wpisu była obarczona wadliwością, gdyż decyzja ta została oparta na przepisie, który w momencie wydania decyzji nie stanowił części przepisów krajowych ani przepisów wspólnotowych.
Pełnomocnik wyjaśnił, że w wyniku prawomocnej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. ww. wnioskodawcy postanowili wstąpić na drogę postępowania sądowoadministracyjnego, jednak ze względów formalnych w dniu 16 stycznia 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odmówił wszczęcia postępowania na podstawie wniesionej skargi. Zostało wniesione zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego w przedmiocie odmówienia przywrócenia terminu do wniesienia skargi.
W związku z trwającym postępowaniem sądowoadministracyjnym wnioskodawcy nie wnieśli w terminie wniosku o wznowienie postępowania, jak również mieli ograniczoną możliwość dowiedzenia się o wyroku Trybunału Konstytucyjnego, gdyż skupili się na tym postępowaniu, a o orzeczeniu Trybunału Konstytucyjnego dowiedzieli się dopiero z informacji prasowych. Niemożliwe zatem było ustosunkowanie się do ww. orzeczenia w terminie miesiąca od dnia jego wydania.
Pełnomocnik podkreślił, że jego mocodawcy nie posiadają wykształcenia prawniczego, co stanowi kolejną przesłankę do uznania, iż mieli co najmniej ograniczoną możliwość dowiedzenia się o przedmiotowym orzeczeniu, jak również mogli mieć trudność ze zrozumieniem treści wyroku oraz jego końcowych konkluzji, co ponownie potwierdza, iż ich wina dotycząca braku złożenia wniosku o wznowienie postępowania jest co najmniej ograniczona. Informację o wydaniu rzeczonego orzeczenia wnioskodawcy powzięli dopiero dnia 27 lutego 2020 r., w związku z lekturą artykułu opublikowanego tegoż dnia, a traktującego właśnie o rozstrzygnięciu Trybunału Konstytucyjnego. Stąd jest to początkowy bieg terminu 7 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania.
Do wniosku o przywrócenie terminu dołączono ww. artykuł oraz wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Prezydenta Miasta S. z dnia [...] lipca 2019 r. w sprawie w przedmiocie nieodpłatnego nabycia przez Skarb Państwa prawa własności nieruchomości składającej się z działek nr [...], [...], [...] i [...] z obrębu [...] w S., których właścicielem było A. Spółka z o.o. w S..
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. postanowieniem z dnia [...] maja 2020 r. nr [...] na podstawie art. 58 § 1 i art. 59 § 1 oraz art. 149 § 3 i 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 11 grudnia 2019 r., sygn. akt P 13/18 (Dz.U. z 2019 r., poz. 2421), po rozpoznaniu wniosku A. K. i T. K. o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] października 2019 r. nr [...], orzekło w pkt 1 postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania, w pkt 2 postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ww. decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S..
W uzasadnieniu postanowienia Kolegium wskazało, że decyzją z dnia z [...] października 2019 r., po rozpatrzeniu odwołania A. K. i T. K. od decyzji Prezydenta Miasta S. z [...] lipca 2019 r., SKO w S. orzekło o utrzymaniu zaskarżonej decyzji w mocy. Powyższa decyzja została (po terminie) zaskarżona do WSA w Szczecinie, który postanowieniem z dnia 16 stycznia 2020 r. sygn. akt. II SA/Sz 1208/19 orzekł o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Zażalenie w tym przedmiocie zostało oddalone przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 28 kwietnia 2020 r., sygn. akt I OZ 264/20.
Następnie organ przytoczył treść art. 59 § 1 k.p.a. i art. 58 § 1 i § 2 k.p.a., i podkreślił, że ww. przepisy nie ustanawiają hierarchii ważności przesłanek w nich ustanowionych, co znaczy, że niespełnienie choćby jednej z nich przesądza o niedopuszczalności przywrócenia terminu.
W ocenie Kolegium, w oparciu o argumentację przedstawioną we wniosku, nie sposób przyjąć, aby strona uprawdopodobniła, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy, a także aby zachowała termin siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Wręcz przeciwnie, owa argumentacja daje podstawy do stwierdzenia, iż nie zaistniały żadne nadzwyczajne okoliczności uniemożliwiające stronom skorzystanie z prawa zainicjowania postępowania wznowieniowego, czy to osobiście, czy to z udziałem pełnomocnika zawodowego. Jak wynika wprost z art. 145a 2 k.p.a., bieg miesięcznego terminu do złożenia wniosku o wznowienie rozpoczyna się z dniem utraty mocy przez wadliwy przepis. W przypadku przepisu art. 9 ust. 2b zdanie trzecie ustawy - Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Rejestrze Sądowym, bieg terminu rozpoczął się z dniem 17 grudnia 2019 r. Tym samym wystąpienie z wnioskiem dopiero w dniu 6 marca 2020 r. (data nadania wniosku w urzędzie pocztowym) nastąpiło z oczywistym uchybieniem terminu.
Kolegium podkreśliło, że z argumentacji i wniosków składanych w toku postępowania odwoławczego zakończonego decyzją Kolegium, wynika, iż zarówno pełnomocnikowi jak i stronom była znana okoliczność zawisłości przed Trybunałem Konstytucyjnym sprawy dotyczącej konstytucyjności ww. przepisu, albowiem obszernie się na tą kwestię powoływano. Stąd jako całkowicie nieprzekonującą należy uznać argumentację wnioskodawcy, jakoby miał on (lub jego mocodawcy) ograniczoną możliwość dowiedzenia się o rozstrzygnięciu sprawy przez TK. Nie sposób też przyjąć, aby pełnomocnik zawodowy, zachowujący zasady należytej staranności, nie był w stanie złożyć stosownego wniosku w terminie ustawowym. Podobnie strony dbające o własne interesy z należytą starannością mogły z łatwością uzyskać wiedzę o wydaniu orzeczenia TK i jego publikacji w Dzienniku Ustaw. Wiedza o możliwości wznowienia postępowania na podstawie takiego zdarzenia nie wymaga szczególnej wiedzy prawej, co wynika wprost z k.p.a. i jest powszechnie znana.
Nie sposób też uznać, według Kolegium, aby "koncentrowanie się na postępowaniu sądowoadministracyjnym", a w zasadzie na przywróceniu terminu do wniesienia środka zaskarżenia, w jakikolwiek sposób uzasadniało zaniechanie przez strony (czy ich profesjonalnego pełnomocnika) weryfikacji sposobu i terminu zakończenia postępowania przez Trybunał Konstytucyjny. Podobnie twierdzenie o powzięciu wiedzy z publikacji prasowych, w sytuacji gdy orzeczenie TK zostało prawidłowo opublikowane, nie daje podstaw do uznania braku winy i zachowaniu określonego przez ustawodawcę terminu.
Kolegium stwierdziło, że wobec oczywistego uchybienia miesięcznemu terminowi na wniesienie skargi o wznowienie postępowania oraz opisanego wyżej braku podstaw na przywrócenia terminu na taką czynność, konieczna jest także odmowa wznowienia postępowania.
Ponadto Kolegium podało, że orzeczenie TK ma o tyle znacznie dla stron, że dopuszcza dochodzenie ewentualnych roszczeń przez wspólników od Skarbu Państwa, który nabył z mocy prawa mienie spółki.
T. K. i A. K., reprezentowani przez adwokata, złożyli wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, zarzucając ww. postanowieniu SKO, naruszenie
- 1. naruszenie art. 8 § 1 k.p.a. oraz 7, 77 i 80 k.p.a. w zw. z art. 58 § 1 k.p.a. poprzez odmowę przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, w sytuacji gdy skarżący nie mieli wiedzy o toczącym się postępowaniu przed Trybunałem Konstytucyjnym, nie byli stroną tego postępowania, a wniosek o wznowienie postępowania złożyli jak tylko powzięli wiadomość ze środków masowego przekazu o zapadłym wyroku, a oceniając realnie zaawansowany wiek skarżących i ograniczenia w zdolności posługiwania się komputerem, nie złożyli w terminie wniosku o wznowienie postępowania bez swojej winy,
- 2. naruszenie art. 7, 77 i 80 k.p.a. poprzez:
- - dowolną ocenę dowodów, iż to na pełnomocniku spoczywał obowiązek pilnowania terminu złożenia wniosku o wznowienie postępowania z powodu wydania wyroku przez Trybunał Konstytucyjny stwierdzającego niezgodność z Konstytucją przepisu stanowiącego podstawę wydania decyzji, w sytuacji gdy pełnomocnictwo nie obejmowało prawa do reprezentowania skarżących w postępowaniu wznowieniowym;
- - błędne ustalenie, iż wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie wpływa na treść decyzji, jaka powinna zostać wydana w rezultacie nieprzerejestrowania spółki A. do KRS i nieodpłatnego nabycia przez Skarb Państwa nieruchomości, wówczas gdy zaskarżona decyzja pozbawia wspólników praw majątkowych do majątku spółki, co zgodnie z wyrokiem TK stanowi niezgodną z ustawą zasadniczą ingerencję w prawa majątkowe wspólników, a wyrok ten nie odnosi się jedynie do prawa wspólników do odszkodowania za nieodpłatnie nabyte nieruchomości a szerzej, dotyczy całości praw majątkowych wspólników do majątku spółki.
Postanowieniem z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. na podstawie art. 127 § 3, art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144, art. 58 § 1, art. 59 § 1, art. 149 § 3 i 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 z późn.zm.), po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenia sprawy, utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie.
Uzasadniając rozstrzygnięcie Kolegium wskazało, że art. 58 § 1 i 2 k.p.a. przewiduje możliwość przywrócenia terminu w sytuacji łącznego zaistnienia następujących przesłanek: zainteresowany złożył wniosek o przywrócenie terminu, zachowany został 7 dniowy termin na złożenie wniosku od ustania przyczyny uchybienia terminowi, uchybienie terminowi nastąpiło bez winy zainteresowanego i brak winy zostanie uprawdopodobniony, zainteresowany dopełnił czynności, dla której określony był termin, jednocześnie ze złożeniem wniosku o przywrócenie terminu. Niewypełnienie choć jednej z wymienionych przesłanek uniemożliwia przywrócenie terminu.
Zdaniem Kolegium, przyjmując datę 27 lutego 2020 r. (jak wskazał pełnomocnik) jako datę początku biegu terminu na złożenie wniosku, uznać należy, iż wnioskodawcy nie dochowali 7. dniowego terminu na wniesienie prośby o przywrócenie terminu, gdyż upłynął on w dniu 5 marca 2020 r. Prośba o przywrócenie terminu (niewłaściwie skierowana przez pełnomocnika do organu, który nie był właściwy do jego rozpatrzenia), nadana została zaś w dniu 6 marca 2020 r., tj. z uchybieniem terminu, który jest terminem prawa materialnego, i którego przywrócenie, zgodnie z art. 58 § 3 k.p.a., jest niedopuszczalne.
Ponadto, zarówno wnioskodawcom, jak i ich pełnomocnikowi w sprawie rozpatrywanej przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym w S. w związku z odwołaniem od decyzji Prezydenta Miasta S. z dnia [...] lipca 2019 r. znana była okoliczność zawisłości przed Trybunałem Konstytucyjnym sprawy pod sygnaturą P13/18. Wnioskodawcy wraz z pełnomocnikiem upatrywali w sprawie prowadzonej przed Trybunałem argumentów dla zawieszenia postępowania dotyczącego stwierdzenia nabycia własności nieruchomości A. Sp. z o.o. przez Skarb Państwa. Zatem wiedzieli jakiej materii dotyczy to postępowanie, a także, w jaki sposób może ono oddziaływać na sprawę stwierdzenia nabycia własności nieruchomości przez Skarb Państwa już w sierpniu 2019 r., gdy wnosili odwołania. nadto, wiedza stron oraz ich pełnomocnika o zawisłości sprawy przed Trybunałem Konstytucyjnym, w tym znajomość sygnatury sprawy umożliwiała stronom bieżące monitorowanie sytuacji, w tym prostą weryfikację, czy orzeczenie zapadło, zważywszy, że terminarz rozpatrywania spraw przed Trybunałem jest dostępny.
Wnioskodawcy, reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, dochowując dbałości o własne sprawy mogli korzystać z jego pomocy w ustaleniu możliwych scenariuszy działań, w sytuacji orzeczenia niekonstytucyjności zapisów ustawy Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Rejestrze Sądowym, bez oczekiwania na rozstrzygnięcie Trybunału. Niepodejmowanie działań w tym zakresie uznać należy, za wyraz niedbalstwa, którego brak umożliwiłby dochowanie terminu wystąpienia ze skargą o wznowienie postępowania. Nie pozwala też uznać, że przyczyna uchybienia była przez strony niezawiniona. Profesjonalny pełnomocnik reprezentując strony w sprawie odwołania od decyzji administracyjnej, w której powołuje się na zawisłość sprawy przed Trybunałem, od której rozstrzygnięcia uzależnia prawidłowość zaskarżonej decyzji, mając podstawową wiedzę w zakresie obowiązujących przepisów procedury administracyjnej, winien rozważyć możliwe warianty postępowania, w tym uwzględnić potrzebę wystąpienia przez strony ze skargą o wznowienie postępowania w ustawowym terminie, którego dochowanie dla pełnomocnika nie czynnością wyjątkową.
Nie sposób przyjąć również, że pełnomocnik wnioskodawców miał trudność w ustaleniu daty wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, czy terminów obowiązujących przy składaniu wniosku o przywrócenie terminu, o czym mógł i powinien poinformować strony.
Ponadto, według organu, o braku winy w uchybieniu terminu nie stanowi również brak zaznajomienia z najnowszymi technologiami przez wnioskodawców. Wnioskując o przywrócenie terminu strony powołały się na wiedzę o orzeczeniu Trybunału Konstytucyjnego powziętą z publikacji prasowej zamieszczonej na stronie internetowej www.gofin.pl. Korzystanie przez strony z elektronicznych publikacji prasowych wskazuje, iż strony, być może pomimo wskazywanych przez pełnomocnika ograniczonych zdolności w korzystaniu z najnowszych technologii, mogą i potrafią korzystać z zasobów internetu. Strony mogły zatem bez przeszkód zweryfikować fakt wydania wyroku Trybunału Konstytucyjnego, którego sygnatura była im znana (powoływana w odwołaniu przed Kolegium), również na stronie, na której zapoznały się z publikacją prasową dotyczącą tego orzeczenia, na której zamieszczone są publikowane dzienniki ustaw. Brak podejmowania w tym zakresie działań, nie może stanowić podstawy do uznania braku winy w uchybieniu terminu.
Podobnie skoncentrowanie się przez strony i ich pełnomocnika na postępowaniu sądowym (dotyczącym przywrócenia terminu do złożenia skargi) nie uzasadnia zaniechania weryfikacji i sposobu zakończenia postępowania przed Trybunałem, nie może zatem stanowić uzasadnionej przyczyny uchybienia terminowi.
Odnosząc się do zarzutów wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Kolegium wskazało, że organ prawidłowo przyjął, że skarżący nie uprawdopodobnili przesłanek umożliwiających przywrócenie terminu. Przywołana we wniosku zasada prawdy obiektywnej kształtuje całe postępowanie, zwłaszcza w zakresie rozłożenia ciężaru dowodu, który w zakresie uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu, spoczywał na wnioskodawcy. Materiał zgromadzony w sprawie był wystarczający do podjęcia na jego podstawie prawidłowego rozstrzygnięcia. Tym samym brak jest podstaw do uwzględnienia zarzutu naruszenia art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a. oraz art. 77 § 1 k.p.a. a także art. 80 k.p.a.
T. K. i A. K., reprezentowani przez adwokata, zaskarżyli ww. postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, zarzucając w skardze naruszenie:
- 1. art. 8 § 1 k.p.a. oraz 7, 77 i 80 k.p.a. w zw. z art. 58 § 1 k.p.a. oraz 138 § 1 pkt 1 k.p.a., poprzez utrzymanie w mocy postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania oraz postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania w przedmiocie wznowienia postępowania, w sytuacji gdy mieli wiedzy o toczącym się postępowaniu przed Trybunałem Konstytucyjnym, nie byli stroną tego postępowania, a wniosek o wznowienie postępowania złożyli za pośrednictwem pełnomocnika, jak tylko powzięli wiadomość ze środków masowego przekazu o wyroku, nie było im wiadome, w którym miejscu publikowane są wyroki TK, a także nie potrafią sprawnie posługiwać się komputerem w zakresie korzystania z internetu,
- 2. art. 7, 77 i 80 k.p.a. poprzez:
- - dowolną ocenę dowodów, iż to na pełnomocniku spoczywał obowiązek pilnowania terminu złożenia wniosku o wznowienie postępowania z powodu wydania wyroku przez Trybunał Konstytucyjny stwierdzającego niezgodność z Konstytucją przepisu stanowiącego podstawę wydania decyzji, wówczas gdy pełnomocnictwo nie obejmowało prawa do reprezentowania stron w postępowaniu wznowieniowym;
- - błędne ustalenie przez SKO w S., iż wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie wpływa na treść decyzji, jaka powinna zostać wydana w rezultacie nieprzerejestrowania spółki A. do KRS, i nieodpłatnego nabycia przez Skarb Państwa nieruchomości, wówczas gdy zaskarżona decyzja pozbawia wspólników praw majątkowych do majątku spółki, co zgodnie z wyrokiem TK stanowi niezgodną z ustawą zasadniczą ingerencję w prawa majątkowe wspólników, a wyrok ten nie odnosi się jedynie do prawa wspólników do odszkodowania za nieodpłatnie nabyte nieruchomości a szerzej, dotyczy całości praw majątkowych wspólników do majątku spółki.
Uzasadniając powyższe zarzuty skarżący podali, że treść pełnomocnictwa obejmowała prawo pełnomocnika do działania przed Prezydentem Miasta S., jako organem I instancji oraz SKO w S., jako organem II instancji. Przy czym umocowanie to odnosiło się do zwyczajnego toku postępowania, zaś wniosek o wznowienie postępowania nie stanowi instancyjnego toku sprawy administracyjnej, należy ono do nadzwyczajnych środków zaskarżenia.
W konsekwencji, zdaniem skarżących, nie są zasadne argumenty SKO, iż to na pełnomocniku ciążył obowiązek pilnowania terminu wydania rozstrzygnięcia przez Trybunał Konstytucyjny w przedmiocie niezgodności z Konstytucją nieodpłatności nabycia mienia spółek wykreślonych z mocy prawa z rejestru RHB. Nadto, ocena organu w zakresie staranności w dochowaniu terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania powinna w konsekwencji opierać się na analizie cech osobistych dotyczących bezpośrednio strony i nie powinna podwyższać wymaganej staranności do stopnia, jaki wymagany jest od zawodowego pełnomocnika. W szczególności, że dostęp do opublikowanych wyroków Trybunału Konstytucyjnego możliwy jest jedynie przez internet.
Ponadto skarżący podkreślili, że zgadzają się, że Trybunał Konstytucyjny nie zanegował prawa do wykreślenia spółki z rejestru z mocy prawa, w przypadku jej nieprzerejestrowania. Wskazał jednak, że nie przechodzi testu proporcjonalności i nosi znamiona arbitralności rozwiązanie przyjęte przez ustawodawcę, rodzące skutek w postaci wygaszenia praw majątkowych wspólników do rozwiązanej spółki. Trybunał Konstytucyjny w wyroku wskazał, że nie można w sposób zgodny z Konstytucją wygasić praw majątkowych wspólników. Poza tym prawa majątkowe do majątku spółki, to nie tylko prawa wspólników do otrzymania równowartości udziału w spółce, jaki by im przypadł według wartości rynkowej spółki. Prawa majątkowe obejmują przede wszystkim prawo własności rzeczy. Treści uzasadnienia ww. wyroku nie można rozumieć w ten sposób, że wspólnikom spółki nieprzerejestrowanej z rejestru RHB do KRS przed 31 grudnia 2015 r. przysługuje jedynie odszkodowanie za utracony majątek. Stanowi to nadinterpretację wyroku Trybunału Konstytucyjnego.
W odpowiedzi na skargę Kolegium podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
W piśmie procesowym z dnia [...] stycznia 2021 r. Prokurator Rejonowy [...] zajął stanowisko, iż okoliczności wskazane przez skarżących, w tym zaawansowany wiek i nieumiejętność korzystania z komputera, nie stanowią przesłanek do przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył co następuje
Niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325).
Wniesiona skarga nie jest zasadna.
W myśl art. 145a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (DZ.U. z 2020 r. poz. 256), zwanej dalej "k.p.a.", można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja. Przepis § 2 stanowi z kolei, że w sytuacji określonej w § 1 skargę o wznowienie wnosi się w terminie jednego miesiąca od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego.
Okolicznością w sprawie niesporną jest, że skarżący nie złożyli w powyższym terminie skargi o wznowienie postępowania, albowiem wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 11 grudnia 2019 r. sygn. akt P 13/18 i został ogłoszony w Dzienniku Ustaw z 2019 r. poz. 2421 z 17 grudnia 2019 r., natomiast ich pełnomocnik oświadczył, że dowiedzieli się o wyroku w dniu 27 lutego 2020 r.
Zgodnie z art. 58 k.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy (§ 1).Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (§ 2).Przywrócenie terminu do złożenia prośby przewidzianej w § 2 jest niedopuszczalne(§ 3).
Z ustaleń Kolegium oraz akt administracyjnych sprawy wynika, że wniosek skarżących o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania na podstawie art. 145a k.p.a. został złożony do organu w dniu 6 marca 2020 r. (data stempla pocztowego na kopercie). Jakkolwiek pismo zostało złożone do organu niewłaściwego, to zgodnie z art. 65 § 1 i 2 k.p.a. data 6 marca 2020 r. Kolegium przyjęło tę datę jako dzień złożenia wniosku o przywrócenie terminu.
Skarżący jako datę ustania przyczyny uchybienia terminu wskazali dzień 27 lutego 2020 r. Siedmiodniowy, nieprzywracalny termin upływał zatem 5 marca 2020 r., który to dzień nie był ani sobotą, ani dniem wolnym od pracy.
Przesłanka dochowania siedmiodniowego terminu jest pierwotną w stosunku do pozostałych podstaw uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu. Jej niedochowanie zawsze skutkuje nieuwzględnieniem wniosku o przywrócenie terminu, gdyż jest to termin, który nie podlega przywróceniu. Z treści powołanego wyżej art. 58 § 2 k.p.a. wynika jednoznacznie, że datą, od której należy liczyć termin do wniesienia prośby o przywrócenie terminu, jest dzień ustania przyczyny uchybienia terminu. Ustanie przyczyny uchybienia terminu to ustanie przeszkody do dokonania danej czynności procesowej, niemożliwej do przezwyciężenia przez osobę zainteresowaną, która dołożyła należytej staranności w tym zakresie.
Jak już wyżej sąd wskazał, wniosek o przywrócenie terminu został złożony w dniu 6 marca 2020 r., natomiast z jego treści wynika, iż został sporządzony w dniu 27 lutego 2020 r. Z akt wynika również, że wniosek o wznowienie postępowania, podpisany przez pełnomocnika skarżących został sporządzony w dniu 26 lutego 2020 r. czyli o jeden dzień wcześniej aniżeli wniosek o przywrócenie terminu. Jakkolwiek okoliczność, czy skarżący dowiedzieli się o wyroku Trybunału Konstytucyjnego w dniu 26 lutego 2020 r. czy 27 lutego 2020 r., nie zmienia to sytuacji, że nie został dochowany siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu zawsze skutkujący jego nieuwzględnieniem.
Nie można było również wziąć pod uwagę argumentacji skarżących, że wiek i ograniczone umiejętności korzystania z Internetu stanęły na przeszkodzie w terminowym złożeniu wniosku. Skoro pełnomocnik sporządził wniosek o wznowienie postępowania w dniu 26 lutego 2020 r. a wniosek o przywrócenie terminu w dniu 27 lutego 2020 r., to gdyby nadał im bieg w dniu sporządzenia i w ten sposób dochował siedmiodniowego terminu, byłaby procesowa możliwość rozpoznania tego wniosku wraz zawartą w nim argumentacją.
Następstwem nieuwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu mogła tylko być odmowa wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia postępowania dotyczącego ostatecznej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] października 2019 r. nr [...] ze względu na uchybienie miesięcznego terminu do złożenia skargi o wznowienie postępowania, który nie został przywrócony.
Zauważyć również należy, że rozstrzygnięcia dotyczące przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania jak i odmowy wznowienia postępowania ze względu na uchybienie terminu mają charakter formalny. Organy nie mogą zatem (jak to uczyniło Kolegium w postanowieniu z dnia [...] maja 2020 r.) odnosić się do meritum sprawy albowiem formalna odmowa przywrócenia terminu kończy postępowanie w trybie nadzwyczajnym w tej sprawie.
Biorąc te wszystkie okoliczności pod uwagę i oceniając je z punktu widzenia warunków przywrócenia terminu, wynikających z art. 58 k.p.a., sąd uznał, że argumentacja skargi nie zasługuje na uwzględnienie. Z tych przyczyn, na mocy art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało ją oddalić.