Uzasadnienie
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowalnego w S. zaskarżonym postanowieniem utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] wstrzymujące, na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r. poz. 290), budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr [...] w obrębie ewidencyjnym nr [...] miasta P. i nałożył na inwestorów obowiązek dostarczenia, w terminie 30 dni ekspertyzy technicznej dotyczącej oddziaływania wznoszonego budynku na rurociąg zbieracza melioracji szczegółowej przebiegający pod budynkiem oraz wpływu czynnego rurociągu na posadowienie i konstrukcję nośną wznoszonego budynku.
W uzasadnieniu postanowienia organ wyjaśnił, że budynek wznoszony jest na podstawie pozwolenia na budowę, jednak organ nadzoru budowlanego ustalił, że pod wznoszonym budynkiem przebiega czynny rurociąg melioracyjny, a posadowienie budynku na rurociągu może doprowadzić do jego przerwania, co będzie skutkowało zalewaniem zarówno wznoszonego budynku jak i terenów zmeliorowanych. Poza tym, uszkodzenie rurociągu na skutek przekazywanych przez fundament obciążeń, może spowodować, na skutek dużego napływu wody, niekontrolowane osiadanie budynku i doprowadzić do katastrofy budowlanej. Przedłożona przez inwestorów ekspertyza wskaże działania jakie należy podjąć, aby zapobiec niebezpieczeństwu spowodowanemu kolizją rurociągu melioracyjnego i budynku mieszkalnego.
M.M. i A.M. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. skargę na ww. postanowienie wskazując, że roboty budowlane są prowadzone legalnie, a organy orzekające nie wyjaśniły w swoich decyzjach, w jaki sposób powodują one zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia, czy zagrożenie dla środowiska.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. z w a ż y ł, co następuje:
W myśl art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) - dalej "P.p.s.a.", wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże, stosownie do art. 61 § 3 tej ustawy, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Obowiązek przedstawienia okoliczności, które pozwolą sądowi na ocenę, czy spełnione są przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, spoczywa na wnioskodawcy. Trudne do odwrócenia skutki, o których mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a. mogą być zarówno skutkami prawnymi jak i faktycznymi, a także łącznie jednymi i drugimi. Pojęcie skutków aktu lub czynności tym się wyróżniających, że trudno je odwrócić, będzie związane z prawnymi i faktycznymi następstwami rozstrzygnięcia o istocie sprawy, o prawach i obowiązkach stron. Rodzaj i zakres ich wystąpienia musi być oceniany na podstawie prawa obowiązującego oraz sytuacji faktycznej, w jakiej znajdują się podmioty uprawnione lub obciążone obowiązkami, a także kompetencji organu do ich egzekwowania w danym czasie.
Niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków oznacza, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu.
Skarżący we wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej wskazali na grożące im skutki finansowe wynikające z zawartej z bankiem umowy kredytowej, jakie może spowodować wstrzymanie budowy przez właściwy organ. Skutki te nie wynikają jednak z zaskarżonego postanowienia, ale z umowy kredytowej. Z pewnością wstrzymanie budowy na określony czas może wiązać się z dolegliwościami wynikającymi chociażby z konieczności zmiany harmonogramu prac, czy konieczności zabezpieczenia zarówno placu budowy jak i materiałów budowlanych i ewentualnego pokrycia kosztów związanych z ich przechowaniem, czy też w końcu podjęcia rozmów z bankiem udzielającym kredytu na realizację inwestycji, celem renegocjacji warunków zawartej umowy.
Należy jednak pamiętać, że przedmiotem skargi jest postanowienie wstrzymujące budowę budynku, które traci ważność po upływie dwóch miesięcy od jego doręczenia, chyba że w tym terminie zostanie wydana decyzja, o której mowa w art. 50a pkt 2 albo w art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego (art. 50 ust. 4 tej ustawy). Samo więc wydanie postanowienia wstrzymującego budowę na okres dwóch miesięcy i nakładające obowiązek przedłożenia ekspertyzy, nie powoduje jeszcze wyrządzenia znacznej szkody czy trudnych do odwrócenia skutków, z uwagi na swój tymczasowy charakter.
Skutki takie może dopiero rodzić wydanie jednej z decyzji, przewidzianych w art. 50 ust. 4 Prawa budowalnego, co jednak wykracza poza granice niniejszej skargi. Na marginesie należy zauważyć, że aktach administracyjnych sprawy znajduje się decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...], wydana na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, nakazująca skarżącym wykonanie robót polegających na przebudowie (przełożeniu) odcinka rurociągu melioracji szczegółowej, kolidującego z budowanym budynkiem. Decyzja ta jednak nie jest przedmiotem skargi w niniejszym postępowaniu.
W ocenie Sądu skarżący nie uprawdopodobnili we wniosku, by wydanie postanowienia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego postanowienia rodziło niebezpieczeństwo wystąpienia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, w rozumieniu art. 61 § 3 P.p.s.a., w szczególności nie wykazali, że po pierwsze umowa zawarta z bankiem zawiera zapisy, o których mowa we wniosku, ale również i tego, że brak jest możliwości negocjowania jej warunków, w przypadku wystąpienia okoliczności, których nie można było przewidzieć w dacie jej zawarcia.
Należy pamiętać, że postępowanie w przedmiocie ochrony tymczasowej nie ma na celu oceny zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia, ale zapobieżenie wykonania postanowienia, które następnie może zostać uchylone lub może zostać stwierdzona jego nieważność, w sytuacji gdy wykonanie postanowienia groziłoby znaczną szkodą czy trudnymi do odwrócenia skutkami. Zagrożenie to nie występuje w niniejszej sprawie.
W tej sytuacji nie sposób uznać, by brak ochrony tymczasowej przed rozpoznaniem skargi, powodował niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody czy trudnych do odwrócenia skutków, o których mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a.
Mając powyższe na uwadze, Sąd orzekł jak na wstępie na podstawie art. 61 § 3 i § 5 P.p.s.a.