Uzasadnienie
W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu w kwocie 200 zł od złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargi na opisaną w sentencji decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. A. S.-W. wystąpiła z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
W uzasadnieniu wniosku skarżąca oświadczyła, że jest osobą bezrobotną, zarejestrowaną w Powiatowym Urzędzie Pracy, bez prawa do zasiłku. Jej rodzina składa się z czterech osób: męża, który jest rencistą, syna studenta zarejestrowanego w PUP z prawem do zasiłku socjalnego oraz młodszego syna, który jest uczniem [...]
Dalej wnioskodawczyni podała, iż niewielkie gospodarstwo synów (hodowla drobiu, uprawa warzyw i owoców dla zaspokojenia własnych potrzeb) pozwala w minimalnym stopniu wesprzeć skromny budżet rodziny wynoszący [...] zł. Po pokryciu wydatków na bieżące utrzymanie wynoszących łącznie [...] zł, (woda i kanalizacja – [...] zł, gaz – [...] zł, opał – [...] zł, energia elektryczna – [...] zł, podatek od nieruchomości – [...] zł, wywóz odpadów [...] zł, opłaty teleinformatyczne – [...] zł) spłaty rat kredytów w kwocie[...] zł oraz ubezpieczenia – [...] zł na konieczne utrzymanie czteroosobowej rodziny pozostaje kwota [...] zł.
Skarżąca posiada udział w [...] nieruchomości o powierzchni [...] m2, co daje powierzchnię [...] m2, we współwłasności samochód marki [...] rok produkcji [...] oraz [...] rok produkcji [...]. Jej synowie są współwłaścicielami dwóch nieruchomości zabudowanych starymi, poniemieckimi wymagającymi remontów domami. Jedna z nich ma powierzchnię [...] m2, druga natomiast o powierzchni [...] m2 to gospodarstwo rolne z zabudowaniami (dom o powierzchni [...] m2 oraz budynek gospodarczy o powierzchni [...] m2).
Na miesięczny dochód rodziny wynoszący [...] zł składa się: renta w wysokości[...] zł, zasiłek syna z PUP w wysokości [...] zł oraz zasiłek rodzinny razem ze świadczeniem [...] zł.
W tym stanie rzeczy referendarz sądowy wezwaniem z dnia 18 lipca 2016 r. zobowiązał skarżącą do nadesłania w terminie 7 dni, od daty doręczenia niniejszego wezwania pod rygorem rozpoznania wniosku na podstawie akt sprawy:
- - dowodów potwierdzających aktualny dochód rodziny wynoszący [...] zł,
- - wyciągów z zestawieniem operacji z posiadanych przez dorosłych członków rodziny kont bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy,
- - dowodów potwierdzających wysokość wydatków ponoszonych na utrzymanie domu (np. gaz, prąd, woda) oraz innych niezbędnych wydatków z okresu ostatnich trzech miesięcy,
- - dowodów potwierdzających wysokość wskazywanego przez stronę zadłużenia,
- - zaświadczenia z PUP o posiadaniu przez syna E. statusu osoby bezrobotnej,
- - kserokopii decyzji w sprawie podatku od nieruchomości za rok [...].
W odpowiedzi na ww. zobowiązanie wnioskodawczyni przesłała fakturę rozliczeniową VAT za prąd na kwotę [...] zł, z przewidywaną kwotą za okres od lutego do kwietnia –[...] zł, wyciąg z karty kredytowej C. za okres od [...] r. z wymaganą spłatą minimalną [...] zł i zadłużeniem całkowitym [...] zł, zestawienie operacji na koncie O., blankiety spłat rat pożyczki w wysokości [...] zł w C. wyciąg z konta –[...] za okres od [...] r., fakturę za zakup gazu na kwotę [...] zł, zaświadczenie z PUP, z którego wynika, iż E. S. – W. od dnia [...] r. jest zarejestrowany jako bezrobotny oraz, że za czerwiec [...] r. otrzymał stypendium w kwocie [...] zł netto, decyzję w sprawie podatku rolnego, od nieruchomości płatnych w formie łącznego zobowiązania pieniężnego za [...] rok w łącznej wysokości [...] zł, zawiadomienie o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi wynoszącymi miesięcznie [...] zł lub [...] zł, fakturę za dostawę wody i odbiór ścieków za okres dwóch miesięcy na kwotę [...] zł, zaświadczenie z PUP, iż wnioskodawczyni jest zarejestrowana jako osoba bezrobotna i nie ma prawa do zasiłku.
Referendarz sądowy, oceniając wniosek o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych, zważył:
Instytucję prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym regulują przepisy zawarte w rozdziale 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718).
Z treści przepisów art. 243 § 1, art. 244, art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 252 wynika, że osobie fizycznej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przy czym prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego.
Jednocześnie wykładnia zawartego w art. 246 § 1 pkt 2 ww. ustawy zwrotu "gdy osoba ta wykaże", sprowadza się do przyjęcia, że to na ubiegającym się o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do przyznania mu prawa pomocy w żądanym zakresie. Rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy zatem od tego, czy strona wykaże przesłanki, o których mowa w powołanym art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Wykazanie tych przesłanek powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym oraz dokumentów potwierdzających powyższe.
Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że wniosek skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie. Skarżąca nie wykazała bowiem, by nie miała możliwości samodzielnego poniesienia kosztów w przedmiotowej sprawie, który obecnie stanowi wpis od skargi wynoszący 200 zł.
A. S. – W. podaje, iż miesięczny dochód jej gospodarstwa domowego prowadzonego wspólnie z mężem i dwoma synami wynosi [...] zł i składa się na niego renta w kwocie 655 zł, zasiłek z PUP w Choszcznie 700 zł, zasiłek rodzinny ze świadczeniem [...] kwocie [...] zł. Wysokość miesięcznych wydatków wnioskodawczyni określiła na kwotę ok. [...] zł (woda i kanalizacja – [...] zł, gaz – [...] zł, opał –[...] zł, energia elektryczna – [...] zł, podatek od nieruchomości – [...] zł, wywóz odpadów [...] zł, opłaty teleinformatyczne – [...] zł). Do nich doliczyła jeszcze kwotę [...] zł przeznaczaną na spłatę kredytów oraz [...] zł uiszczane z tytułu ubezpieczenia.
Tymczasem z przesłanego przez skarżącą wyciągu z konta bankowego [...] wynika, że na ten rachunek bankowy wpływają dodatkowe kwoty pieniężne, co do których nie złożyła ona jakichkolwiek wyjaśnień w zakresie tytułu na podstawie którego je otrzymuje. I tak [...] r. była to kwota w łącznej wysokości [...] zł (przelewy z adnotacją "przelew własny") natomiast w czerwcu łącznie kwota ta wyniosła [...] zł (przy czym w dniu [...] r. z tytułu stypendium doktoranckiego wpłynęła kwota [...] zł.).
Przedstawione okoliczności nie pozwalają na uwzględnienie wniosku strony. To na niej spoczywał bowiem obowiązek jasnego przedstawienia swojej sytuacji materialnej, tak by brak było co do niej jakichkolwiek wątpliwości. Te zaś w odniesieniu do faktycznych możliwości płatniczych wnioskodawczyni występują. Skarżąca twierdzi, że dochód jej rodziny wynosi [...] zł i wymienia wchodzące w jego skład składniki, tymczasem z wyciągu przesłanego rachunku bankowego wynika, że na konto to wpływają dodatkowo różnej wielkości kwoty z adnotacją przelew własny.
Ponadto przyznania prawa pomocy nie może uzasadniać okoliczność, że skarżąca spłaca raty kredytu. Niejednokrotnie podkreślano w orzecznictwie sądowadministracyjnym, że spłata zobowiązań cywilnoprawnych nie może być traktowana z pierwszeństwem przed kosztami postępowania sądowego, gdyż niedopuszczalna byłaby sytuacja, gdy osoba ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy wykonuje ciążące na niej prywatne zobowiązania kredytowe, a żąda, by koszty sądowe pokrywał za nią Skarb Państwa.
Z tych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.