Uzasadnienie
Przewodniczący Rady Sołeckiej wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę /pismo z dnia [...]/ na uchwałę Rady Miejskiej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obrębu ewidencyjnego [...] gminy [...].
W dniu [...] Rada Miejska złożyła pismo stanowiące odpowiedź na skargę.
W odpowiedzi Przewodniczący Rady Miasta wskazał między innymi, iż zgodnie z § 2 statutu sołectwa przyjętego Uchwałą Nr [...] Rady Miejskiej, sołectwo [...] jest jednostką pomocniczą Gminy. Organami sołectwa (§ 5 statutu) są zebranie wiejskie i sołtys, zaś Rada Sołecka pełni funkcje opiniodawczo-doradczą i wspomaga działalność sołtysa.
W ocenie organu przepis art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym nie może mieć zastosowania w niniejszej sprawie, bowiem ani Rada Sołecka ani Przewodniczący Rady Sołeckiej nie posiadają kompetencji, o których mowa w art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje
Zgodnie z art. 101 ust. 1 i ust. 2a ustawy o samorządzie gminnym każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego /ust.1/. Skargę na uchwałę lub zarządzenie, o których mowa w ust. 1, można wnieść do sądu administracyjnego, w imieniu własnym lub reprezentując grupę mieszkańców gminy, którzy na to wyrażą pisemną zgodę /ust. 2a/.
W niniejszej sprawie, jak wynika z treści skargi (jak również załączonych do niej pism) przedmiotową skargę wnosi Przewodniczący Rady Sołeckiej z upoważnienia Rady Sołeckiej reprezentującej grupę mieszkańców gminy Nowogard protestujących przeciwko uchwale w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obrębu [...] gminy [...].
Według art. 5 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym Gedn.tekst: DzU. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.- u.s.g) gmina może tworzyć jednostki pomocnicze: sołectwa oraz dzielnice, osiedla i inne. Jednostką pomocniczą może być również położone na terenie gminy miasto /art. 5 ust. 1/.Jednostkę pomocniczą tworzy rada gminy, w drodze uchwały, po przeprowadzeniu konsultacji z mieszkańcami lub z ich inicjatywy./art. 5 ust. 21.
Do właściwości rady gminy należy m.in. ustalenie zakresu działania jednostek pomocniczych oraz kontrola działalności jednostek pomocniczych gminy./art. 18 ust. 2 pkt 7 i art. 18a ust. 1 powoływanej wyżej ustawy/.
Rada Gminy uchwala statut jednostki pomocniczej (np. sołectwa), w którym określa organizację tej jednostki oraz zakres działania./art. 35 ust. 1 u.s.g/
Nadto, zgodnie z art. 35 ust. 3 u.s.g statut powinien określać formy kontroli i nadzoru organów gminy nad działalnością organów jednostki pomocniczej, zasady i tryb wyborów oraz organizację i zadania organów jednostki pomocniczej, a także zakres zadań przekazywanych jednostce przez gminę i sposób ich realizacji.
Według art. 36 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym /u.s.g./ organem uchwałodawczym w sołectwie jest zebranie wiejskie, a wykonawczym sołtys. Działalność sołtysa wspomaga rada sołecka.
Z powołanych wyżej przepisów wynika, iż sołectwa mają charakter pomocniczy względem gminy, są to jednostki, które fakultatywnie tworzy gmina /rada gminy/ i określa statutem ich organizację i sposób funkcjonowania - w sposób i na zasadach przewidzianych prawem.
W orzecznictwie sądów administracyjnych wyrażony został pogląd, iż jednostki pomocnicze gmin nie mogą zaskarżać, w trybie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym uchwał organów gminy (por. orzecz. NSA z 16 maja 1995 r., IV SA 71/95, Wspólnota 1995/51-52/25), gdyż jednostki ze względu na swój niesamodzielny charakter będą zawsze działały w ramach podmiotowości prawnej gminy, Zadania gminy będą zadaniami sołectwa,
Przepisy ustawy nie przyznają osobowości prawnej jednostkom pomocniczym i nie przewidują możliwości zaskarżania przez jednostki pomocnicze uchwał organów gminy dla której pełnią funkcję pomocniczą.
Takiego upoważnienia nie może zawierać również statut sołectwa uchwalony w oparciu o przepisy ustawy o samorządzie gminnym.
W świetle obowiązujących przepisów Rada Sołecka nie jest uprawniona do samodzielnego działania w imieniu sołectwa, jest to podmiot pełniący funkcje opiniodawcze i doradcze względem organu wykonawczego sołectwa /art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - DzU. Nr 16, poz.95 z późn.zm./
Rada Sołecka nie posiada również kompetencji do podejmowania uchwał w przedmiocie skorzystania ze środków prawnych przysługujących sołectwu jako ewentualnej stronie w postępowaniu administracyjnym i do wniesienia skargi do sądu administracyjnego.
Legitymacja do wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego przysługuje sołtysowi - organowi właściwemu do reprezentowania sołectwa, w sprawach, w których ze względu na istnienie interesu prawnego stroną będzie gmina. (por. orzecz. NSA z 20.09.2001 II SA 1539/00, LEX nr 53449 i NSA z 20.05.1991 r. SA/Wr 381/91, Wspólnota 1991/29/9).
W sytuacji opisanej wspomnianym wyżej art. 101 ust. 1 i ust. 2 a u.s.g. skarżącym może być wyłącznie podmiot, którego indywidualny interes prawny /lub uprawnienie/ został naruszony aktem organu gminy i może to być mieszkaniec konkretnej gminy lub członek zbiorowiska mieszkańców, których uchwała bezpośrednio dotyczy, występujący w imieniu własnym lub jako reprezentant grupy mieszkańców gminy.
Zatem, w niniejszej sprawie uprawnionymi do wniesienia skargi mogliby być mieszkańcy wsi, mieszkaniec gminy - członkowie wspólnoty lokalnej (art. 1 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym), którzy wykażą, iż uchwała w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obrębu geodezyjnego [...] jednostki ewidencyjnej gminy [...] narusza ich interes prawny /bądź uprawnienia/.
Skargę taką mógłby wnieść S. Z. pełniący funkcje Przewodniczącego Rady Sołeckiej, w przypadku, gdyby występował jako osoba fizyczna, obywatel, mieszkaniec gminy [...] i zaskarżona uchwała naruszałaby jego indywidualny interes, skargę mógłby wnieść w imieniu własnym, bądź reprezentując grupę mieszkańców gminy - na podstawie pisemnie wyrażonej zgody.
Jednak do akt sprawy nie zostały dołączone dokumenty np. lista osób Iz podpisami/ udzielających upoważnienia Przewodniczącemu Rady Sołeckiej S. Z., bądź S. Z.. - do reprezentowania tych osób przed sądem administracyjnym w przedmiotowej sprawie.
Mając na względzie powyższe ustalenia, w szczególności, że Rada Sołecka, jak i Przewodniczący Rady Sołeckiej, a także sołectwo reprezentowane przez sołtysa - nie posiadają legitymacji uprawniającej do wniesienia skargi na uchwałę rady gminy, Sąd uznał, że przedmiotowa skarga została wniesiona przez podmiot nie posiadający legitymacji do jej wniesienia i występowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym, co czyni niniejszą skargę niedopuszczalną.
Poza tym w piśmie z dnia [...] Przewodniczący Rady Sołeckiej wyjaśnił, iż głównym celem działań Rady Sołeckiej nie jest samo zaskarżanie uchwały oraz wskazał, że w chwili obecnej wniesienie skargi na uchwałę "nie ma istotnego sensu", bowiem w niniejszej sprawie znaczenie ma jedynie decyzja wojewody.
Z tych przyczyn, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DzU. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd orzekł jak na wstępie.