Uzasadnienie
A. D.-O. w dniu 31 lipca 2014 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] umarzającą postępowanie odwoławcze od decyzji organu I instancji z dnia [...] r., zezwalającej Wspólnocie Mieszkaniowej przy ul. [...] na usunięcie pięciu drzew z terenu nieruchomości oznaczonej jako działka nr[...] i nr [...] z obrębu ewidencyjnego nr [...]
Skarżąca, wezwana do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 200 zł, złożyła wniosek o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego lub adwokata. W uzasadnieniu wniosku oświadczyła, że nie ma żadnego majątku, prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, utrzymuje się z emerytury w kwocie [...] zł miesięcznie i posiada [...] zł oszczędności.
Postanowieniem z dnia 16 września 2014 r., sygn. akt II SA/Sz 769/14 referendarz sądowy odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Odpis wyżej wymienionego postanowienia wraz z uzasadnieniem doręczony został skarżącej w dniu 22 września 2014 r.
W dniu 25 września 2014 r. (data nadania wniosku w urzędzie pocztowym) A. D.-O. złożyła sprzeciw od wyżej wymienionego postanowienia i w związku z powyższym na podstawie art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t.Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) utraciło ono moc.
Uzasadniając sprzeciw wskazała, że sprawa dotyczy drzew, które stanowią dobro wspólne miejscowej społeczności i są dobrem wspólnym wszystkich i dlatego, jej zdaniem, całe społeczeństwo powinno dołożyć starań o zachowanie, jak i obronę tego dobra. A. D.-O. wyjaśniła, że właścicielem mieszkania jest jej córka, którą ona reprezentuje podczas głosowania uchwał Wspólnoty Mieszkaniowej. Podała, że emerytura po opłaceniu niezbędnej rehabilitacji, leków oraz pomocy i stałych opłat nie pozwala na ponoszenie kolejnych wydatków.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:
Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej "P.p.s.a.", Sąd może przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym.
Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2).
Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3).
Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2 P.p.s.a.).
Podkreślić należy, że zwolnienie od kosztów sądowych jest odstępstwem zarówno od ogólnej zasady przewidzianej w art. 199 P.p.s.a., zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, jak i od konstytucyjnego obowiązku ponoszenia danin publicznych wynikającego z art. 84 Konstytucji RP.
Przyznanie prawa pomocy nie ma charakteru powszechnego i winno być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby na współobywateli, w szczególności w stosunku do osób bezrobotnych, bez majątku, czy też takich, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są całkowicie możliwości zdobycia środków do życia.
Strona skarżąca będąca osobą fizyczną powinna więc partycypować w kosztach postępowania, jeżeli ma jakiekolwiek środki majątkowe (por. postanowienie NSA z dnia 22.12.2004 r., sygn. akt. OZ 862/04). Tym bardziej skoro skarżąca podała, że działa dla dobra społeczeństwa, to nie powinna na społeczeństwo przerzucać ciężaru finansowego swojego działania.
Z treści wniosku wynika, że A. D.-O. uzyskuje stały dochód w kwocie [...] zł miesięcznie i posiada[...] zł oszczędności. Nie jest więc osobą pozbawioną źródła dochodu, a ponadto dysponuje wolnymi środkami finansowymi. Mając zatem na uwadze sytuację finansową skarżącej, Sąd uznał, że jest ona w stanie uiścić zarówno wpis od skargi w wysokości 200 zł, jak i ponieść ewentualne koszty ustanowienia pełnomocnika z wyboru z własnych środków finansowych.
W tych okolicznościach Sąd, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.