Uzasadnienie
W dniu [...] Starosta G. wydał decyzję nr [...] o utracie przez Ł.K. statusu osoby bezrobotnej od dnia [...].
Z akt sprawy wynika, że Ł.K. zarejestrował się w powiatowym urzędzie pracy w dniu [...] jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku. W dniu rejestracji strona złożyła oświadczenie, że jest zdolna i gotowa do podjęcia pracy.
W dniu [...] organ zatrudnienia przedstawił stronie propozycję stażu, w ramach projektu [...] na lata 2014 - 2020, u organizatora Przedsiębiorstwa A. na stanowisku sprzedawcy. Ł.K. zgłosił się do pracodawcy i uzyskał wpis na skierowaniu, że odmówił podjęcia stażu z powodu: "nie jest zainteresowany, chce założyć własną działalność gospodarczą".
Organ I instancji ustalił, że strona od dnia rejestracji w PUP do dnia wydania skierowania na staż nie składała wniosku o przyznanie środków na rozpoczęcie działalności gospodarczej. Z uwagi na powyższe organ I instancji wydał zaskarżoną decyzję, w której pozbawił stronę statusu bezrobotnego z dniem [...] na podstawie art. 33 ust. 4 pkt 8 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy.
Powołany przepis stanowi, że starosta pozbawia statusu bezrobotnego osobę, która po skierowaniu nie podjęła szkolenia, przygotowania zawodowego dorosłych, stażu, wykonywania prac, o których mowa w art. 73a, lub innej formy pomocy określonej w ustawie; pozbawienie statusu bezrobotnego następuje od następnego dnia po dniu skierowania na okres wskazany w pkt 3 przepisu art. 33 ust.
- 4. Organ I instancji pozbawił stronę statusu bezrobotnego na okres 120 dni.
Od powyższej decyzji Ł.K. wniósł odwołanie, w którym podniósł, że nie zgadza się z opinią przedsiębiorcy, do którego został skierowany w celu odbycia stażu, że nie jest zainteresowany tą formą pracy. Wyjaśnił, że poinformował pracodawcę, że podjął odpowiednie kroki w celu otworzenia własnej działalności gospodarczej, w związku z czym może podjąć odbywanie stażu, lecz niezwłocznie po uzyskaniu pozytywnej odpowiedzi ze starostwa zrezygnuje ze stażu w celu realizacji swoich planów. Nadmienił, że z powodu braku ofert pracy postanowił złożyć wniosek o dotację na rozpoczęcie działalności gospodarczej, o czym poinformował pracownika PUP. Nie mógł jednak napisać oświadczenia w tej sprawie, ponieważ zmuszony byłby do złożenia wniosku o przyznanie dotacji w ciągu 30 dni, a jeszcze nie był na to gotowy. Wyjaśnił, że kompletuje wymagane pozwolenia od [...], gdyż czas ich wydania w urzędach jest długi. Z uwagi na powyższe wniósł o przywrócenie statusu bezrobotnego.
Decyzją z dnia [...] nr [...] Wojewoda Z., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego oraz art. 10 ust. 7 pkt 2 i art. 33 ust. 4 pkt 8 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu decyzji organ II instancji wskazał, że pomoc w poszukiwaniu zatrudnienia i aktywizacji zawodowej jest świadczona przez urzędy pracy zgodnie z art. 34 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy tj. w pierwszej kolejności realizowana jest z wykorzystaniem pośrednictwa pracy, a w przypadku braku możliwości zapewnienia przez urząd pracy propozycji odpowiedniego zatrudnienia - z wykorzystaniem innych form aktywizacji zawodowej, np. odbycie stażu. Odmowa skorzystania przez osobę bezrobotną z zaproponowanej formy aktywizacji bez uzasadnionego powodu, skutkuje utratą statusu bezrobotnego.
Wojewoda podał, że w odwołaniu strona wskazała, że poinformowała pracodawcę o podjętych krokach w celu otworzenia własnej działalności gospodarczej, w związku z czym niezwłocznie po uzyskaniu środków na rozpoczęcie tej działalności zrezygnuje z kontynuowania stażu w celu realizacji swojego przedsięwzięcia. Jednakże z materiału dowodowego wynika, że strona nie składała wniosku o przyznanie jednorazowych środków na rozpoczęcie działalności gospodarczej, nie określiła również kiedy taki wniosek złoży.
Staż u pracodawcy stanowi formę aktywizacji zawodowej osób bezrobotnych zmierzającą do poprawienia sytuacji tych osób na rynku pracy poprzez zdobycie doświadczenia zawodowego i nowych umiejętności praktycznych, a także uzyskania świadczenia finansowego w postaci stypendium. Rezygnacja z proponowanych przez organ form przeciwdziałania bezrobociu, w tym aktywizacji bezrobotnych w formie odbywania stażu, jest traktowana jako zawinione niewywiązanie się z reguł obowiązujących bezrobotnego. W przekazanej stronie w dniu rejestracji w urzędzie pracy "Informacji dla osób rejestrujących się w powiatowym urzędzie pracy", jak również w dniu [...] zawarto m.in. zapis, że osoba bezrobotna ma obowiązek przyjmowania propozycji odpowiedniej pracy lub innej formy pomocy określonej w ustawie; strona była również pouczona o konsekwencjach prawnych niezastosowania się do przepisów wynikających z ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy.
Mając na uwadze całokształt materiału dowodowego, w myśl art. 80 Kpa, organ odwoławczy stwierdził, że odmowę przyjęcia stażu nie można uznać za zasadną, zatem orzeczono jak w rozstrzygnięciu.
Pismem z dnia [...] Ł.K. złożył skargę na ww. decyzję Wojewody Z. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S., zarzucając jej "brak czytania ze zrozumieniem oraz powierzchowne rozpatrzenie sprawy".
W uzasadnieniu skargi strona wskazała, że nie zrezygnowała z podjęcia stażu a jedynie poinformowała o swoich planach związanych z otworzeniem działalności gospodarczej. Wniosku w tym zakresie skarżący nie złożył, bowiem był i jest w trakcie gromadzenia dokumentów niezbędnych do rozpoczęcia procedury z tym związanej, której wcześniej mu odmówiono z powodu braku ww. dokumentów. W tym celu skarżący dokonał m.in. przekształcenia garażu na cele usługowe.
W odpowiedzi na skargę, Wojewoda Z. wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. zważył, co następuje:
Na wstępie wyjaśnić należy, że rolą sądu administracyjnego jest kontrola zaskarżonego aktu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami prawa procesowego, przy czym Sąd bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze, orzekając w granicach danej sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.
Dokonując tak rozumianej kontroli zaskarżonej decyzji Wojewody Z. oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty G., orzekającej o utracie przez skarżącego statusu osoby bezrobotnej, Sąd doszedł do przekonania, że brak jest podstaw do uwzględnienia skargi i w konsekwencji do uchylenia obu ww. decyzji.
Podstawę materialnoprawną wymienionych decyzji stanowił art. 33 ust. 4 pkt 8 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. z 2016 r., poz. 645 ze zm.) określanej także jako "ustawa o promocji zatrudnienia". Zgodnie z tym przepisem starosta, z zastrzeżeniem art. 75 ust. 3, pozbawia statusu bezrobotnego, który po skierowaniu nie podjął szkolenia, przygotowania zawodowego dorosłych, stażu, wykonywania prac, o których mowa w art. 73a, lub innej formy pomocy określonej w ustawie; pozbawienie statusu bezrobotnego następuje od następnego dnia po dniu skierowania na okres wskazany w pkt 3, tj.:
- a) 120 dni w przypadku pierwszej odmowy,
- b) 180 dni w przypadku drugiej odmowy,
- c) 270 dni w przypadku trzeciej i każdej kolejnej odmowy.
W ocenie Sądu, w rozpatrywanej sprawie, organy zatrudnienia zasadnie przyjęły, że skarżący podlega sankcji w postaci obligatoryjnego pozbawienia statusu bezrobotnego z powodu niepodjęcia przez niego stażu po otrzymaniu skierowania z Powiatowego Urzędu Pracy w G. na staż w Przedsiębiorstwie A. na stanowisku: sprzedawca.
Z akt sprawy wynika, że skarżący zgłosił się do pracodawcy i uzyskał wpis na skierowaniu, że odmówił podjęcia stażu z powodu: "nie jest zainteresowany, chce założyć własną działalność gospodarczą". Zdaniem Sądu, brak jest dowodów, żeby zakwestionować czynność odmowy podjęcia stażu przez skarżącego i w tym zakresie uznać za wiarygodne twierdzenia skarżącego zawarte w treści odwołania, a następnie skargi, z których wynika, że skarżący nie zrezygnował ze stażu, a jedynie poinformował pracodawcę, że podjął odpowiednie kroki w celu otworzenia własnej działalności gospodarczej, w związku z czym może podjąć odbywanie stażu, lecz niezwłocznie po uzyskaniu pozytywnej odpowiedzi ze starostwa zrezygnuje ze stażu w celu realizacji swoich planów. Trudno byłoby bowiem uznać za logiczne i racjonalne działanie pracodawcy, który - z jednej strony - organizuje staż na swój wniosek, z drugiej zaś strony – z niezrozumiałych powodów – rezygnuje z przyjęcia na ów staż osoby zainteresowanej jego odbyciem.
Analiza zgromadzonego w aktach sprawy materiału dowodowego doprowadziła zatem Sąd do stwierdzenia, że to po stronie skarżącego brak było woli podjęcia stażu, w związku z czym, stosownie do treści cytowanego art. 33 ust. 4 pkt 8 ustawy o promocji zatrudnienia należało orzec o utracie przez skarżącego statusu osoby bezrobotnej.
Zauważyć należy, że ww. ustawa przewiduje różnego rodzaju formy pomocy osobom bezrobotnym w celu łagodzenia skutków bezrobocia oraz aktywizacji zawodowej. Jednocześnie, należy wskazać, że osoby rejestrujące się jako osoby bezrobotne (co nie jest czynnością obligatoryjną) muszą poddać się pewnym rygorom związanym z tym faktem. Nie mogą zatem dowolnie kształtować swojej sytuacji prawnej w tych ramach, jeżeli jest to sprzeczne z legalnym działaniem organu zatrudnienia. Organy te przedstawiają bezrobotnym propozycje prac dostępnych na rynku pracy, które należy przyjąć w razie ich zgodności z odpowiednimi przepisami, natomiast nieuzasadniona odmowa jest równoznaczna z rezygnacją z przynależności do kategorii osób bezrobotnych i korzystania z dobrodziejstw oraz ograniczeń wynikających z posiadanego statusu, a w konsekwencji z koniecznością poszukiwania zatrudnienia na własną rękę.
Skarżący, po przyjęciu skierowania na staż, odmówił jego podjęcia, co jest równoznaczne z odmową przyjęcia propozycji odbycia stażu, a przy tym, jak wynika to z akt administracyjnych, był pouczony o konsekwencjach zarówno nieprzyjęcia ww. oferty, jak i o wszystkich innych obowiązkach bezrobotnego.
Jak już wyżej wskazano, niepodjęcie, po skierowaniu, formy pomocy określonej w ustawie pociąga za sobą - w myśl art. 33 ust. 4 pkt 8 ww. ustawy - pozbawienie statusu bezrobotnego - od następnego dnia po dniu skierowania. Tym następnym dniem po dniu skierowania w niniejszej sprawie był dzień [...]. Od tego też dnia skarżący został pozbawiony statusu bezrobotnego na okres 120 dni, bowiem na taki okres pozbawia się bezrobotnego statusu bezrobotnego w przypadku pierwszej odmowy.
Reasumując powyższe, w zaskarżonej decyzji zostało wykazane spełnienie wszystkich przesłanek określonych w art. 33 ust. 4 pkt 8 ustawy o promocji zatrudnienia, co uzasadnia pozbawienie skarżącego statusu osoby bezrobotnej.
Z powyższych względów, wobec uznania skargi za niezasadną, należało orzec jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.).