Uzasadnienie
Wyrokiem wydanym w dniu 18 października 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie orzekł o oddaleniu skargi H. D. na opisaną w sentencji decyzję Wojewody w przedmiocie wymeldowania.
W związku z zamiarem wniesienia skargi kasacyjnej od rzeczonego wyroku Sądu, H. D. wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego.
W motywach wniosku podał, że nie stać go na poniesienie kosztów niniejszego postępowania. Jest osobą niepełnosprawną, utrzymującą się z emerytury w wysokości [...] zł. Aktualnie zamieszkuje w O., w altanie działkowej, leczy się [...] oraz na inne schorzenia takiej jak: [...]. Posiada działkę rolną stanowiącą pastwisko o powierzchni [...] arów i wartości [...] zł oraz [...]. Dom położony w O. przepisał na syna i pozbawiony został możliwości korzystania z ustanowionej na jego rzecz służebności mieszkania w nim, dlatego mieszka w altanie działkowej.
Miesięczne zobowiązania i stałe wydatki ponoszone przez skarżącego to: leki [...] zł, wyżywienie [...] zł, wyżywienie konia [...] zł, światło i woda [...] zł, środki czystości i artykuły higieniczne[...] zł, dojazdy do lekarzy i sądów [...] zł, telefon [...] zł.
Wniosek zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1369 ze zm.), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (§ 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (§ 3).
Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2 powołanej wyżej ustawy).
Podnieść należy, iż co do zasady strona jest zobowiązana do ponoszenia kosztów związanych z jej udziałem w sprawie. Zatem prawo pomocy, jako instytucja o charakterze wyjątkowym, winno być stosowane jedynie w wypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, gdy wnioskodawca nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania. Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 10 stycznia 2005 r. (sygn. akt FZ 478/04), opłaty sądowe stanowią rodzaj danin publicznych. Zwolnienia od ponoszenia tego rodzaju danin stanowią odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia, wynikającego z art. 84 Konstytucji. Dlatego też muszą być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby, czy osób na współobywateli. Strona musi zatem wykazać, iż jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, iż uzasadnia poczynienie odstępstwa od tej generalnej zasady.
Oceniając sytuację rodzinną i materialną skarżącego, starszy referendarz sądowy uznał, że zarówno uiszczenie kosztów sądowych związanych z zawisłym postępowaniem sądowym w sprawie, jak i poniesienie kosztów związanych z ustanowieniem pełnomocnika procesowego, stanowi dla niego nadmierne obciążenie, ponieważ wykazał, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Niewątpliwie bowiem H. D. znajduje się w trudnej sytuacji. Wnioskodawca jest osobą samotną, dysponuje miesięcznie dochodem wynoszącym [...] zł, który musi mu wystarczyć na ponoszone niezbędne koszty utrzymania.
Mając zatem na względzie wskazane informacje odnośnie sytuacji rodzinnej i finansowej skarżącego należało uznać, że zaistniały przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym na podstawie art. 245 § 2 P.p.s.a. w związku z art. 246 §1 pkt 1 P.p.s.a.