Uzasadnienie
Z. Z. – P. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego o zobowiązanie Prezydenta Miasta K., jako właściciela terenu do wykonania prac pielęgnacyjnych koron drzew wzdłuż jego posesji położonej w K. przy ul. [...].
W uzasadnieniu skargi wskazał, że wielokrotnie zwracał się do Dyrektora Zarządu Dróg Miejskich w K. o wykonanie zabiegów pielęgnacyjnych koron drzew samosiejek rosnących wzdłuż jego posesji. Po monitach Dyrektor Zarządu Dróg Miejskich w K. potwierdziła konieczność wykonania zabiegów pielęgnacyjnych, wskazując jednocześnie, że z uwagi na brak środków finansowych prace nie mogą zostać wykonane. Właścicielem działki, na której rosną drzewa jest Prezydent Miasta K. i to na nim, w ocenie skarżącego, spoczywa obowiązek wykonania zabiegów pielęgnacyjnych koron drzew.
Skarżący wskazał, że drzewa zacieniają jego działkę oraz powodują zanieczyszczenie całej posesji, dachów i rynien. Nadto załączył do wniosku korespondencję z Zarządem Dróg miejskich w K. oraz Prezydentem Miasta K., z której wynika między innymi, że zwracał się do Prezydenta Miasta K. o wydanie decyzji dotyczącej zabiegów pielęgnacyjnych, wywodząc że spoczywa na nim obowiązek wydania decyzji administracyjnej w przedmiocie pielęgnacji rosnących wzdłuż ul. [...] drzew.
Prezydent Miasta K. pismami z dnia 15 czerwca 2015 r. i 20 lipca 2015 r. poinformował Z. Z. – P., że brak jest podstaw do wydania decyzji w żądanym zakresie i wskazał jednocześnie, że stosownie do art. 83 ust 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2013 r. poz. 627 ze zm.), usunięcie drzew lub krzewów z terenu nieruchomości może nastąpić po uzyskaniu zezwolenia. Jednocześnie Prezydent Miasta K. podkreślił, że zgodnie z przepisami ustawy o ochronie przyrody, na właścicielu lub posiadaczu nieruchomości, na której rosną drzewa lub krzewy, spoczywa obowiązek ich pielęgnacji. W związku z powyższym drzewa i krzewy rosnące w pasie drogowym przy ul. [...], znajdujące się w zarządzaniu jednostki organizacyjnej miasta – Zarządu Dróg Miejskich w K., będą na bieżąco monitorowane i jeśli zajdzie potrzeba wykonania prac pielęgnacyjnych, zostaną one zlecone.
W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta K. wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie oddalenie. Organ wskazał, że sprawa w której została złożona skarga nie należy do właściwości sądów administracyjnych, bowiem ma ona charakter sporu cywilnego. W niniejszej sprawie Prezydent Miasta K. i skarżący występują jako właściciele nieruchomości sąsiednich. Brak jest w tych relacjach elementu nierównorzędności stron, charakterystycznej dla stosunków administracyjnoprawnych. Prezydent Miasta K. nie występuje bowiem w tej sprawie jako organ administracji publicznej, ale jako właściciel nieruchomości sąsiedniej. Wszelkie roszczenia właściciela działki przylegającej do działki gruntu stanowiącej własność miasta powinny zatem być rozstrzygane na drodze postępowania cywilnego. Z tych względów, w ocenie organu, skarga powinna zostać odrzucona.
Niezależnie od powyższego Prezydent Miasta K. podniósł, że Z. Z. – P. nie wykazał, iż posiada interes prawny w złożeniu skargi, a podnoszone przez niego okoliczności świadczą jedynie o istnieniu interesu faktycznego a nie prawnego. Skarżący nie wyczerpał środków zaskarżenia przewidzianych w art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) – dalej "P.p.s.a.", które to okoliczności przesądzają o konieczności odrzucenia wniosku.
Prezydent Miasta K. wniósł jednocześnie o oddalenie skargi, w sytuacji, gdyby sąd nie podzielił stanowiska w przedmiocie istnienia przesłanek do jego odrzucenia wskazując, że brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku, bowiem brak jest materialnoprawnej podstawy do wydania decyzji w wykonania zabiegów pielęgnacyjnych drzew rosnących na działce przy ul. [...]. Skarzący był o tym wielokrotnie informowany, a żadne z jego pism nie pozostało bez odpowiedzi. Brak jest zatem w ocenie Prezydenta Miasta K. podstaw do wywodzenia, że jakiekolwiek prawa skarżącego zostały naruszone.
Prezydent Miasta K. wskazał także, że Z. Z. – P. złożył do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. wniosek o zobowiązanie go do wydania decyzji w zakresie prac pielęgnacyjnych koron drzew wzdłuż jego posesji. Pismem z dnia 25 sierpnia 2015 r. Samorządowego Kolegium Odwoławcze w K. poinformowało skarżącego o tym, że brak jest podstaw do pozytywnego rozpatrzenia jego wniosku i zobowiązania organu do wydania decyzji o żądanej przez niego treści.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. zważył co następuje:
Przedmiotem skargi Z. Z. – P. jest żądanie zobowiązania Prezydenta Miasta K. do wykonania prac pielęgnacyjnych koron drzew wzdłuż posesji położnej w K. przy ul. [...].
Dokonując oceny tak sformułowanej skargi w pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z przepisem art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Stosownie do art. 3 § 2 P.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
- 1) decyzje administracyjne;
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu;
- 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, z późn. zm.) oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;
- 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej
- 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
- 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
- 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Na podstawie art. 3 § 3 P.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach.
Sprawa będąca przedmiotem postępowania nie mieści się w katalogu spraw należących do drogi sądowoadministracyjnej, bowiem jak słusznie zauważył Prezydent Miasta K. ma ona charakter cywilnoprawny. Z. Z. – P. zwracał się do Prezydenta Miasta K. z wnioskiem o wydanie decyzji w przedmiocie wykonania zabiegów pielęgnacyjnych polegających na przycięciu koron drzew rosnących wzdłuż działki drogowej przy ul. [...] w K. Sprawa dotyczy zatem stosunków własnościowych i wykonywania prawa własności w odniesieniu do działek gruntu znajdujących się w bezpośrednim sąsiedztwie. Prezydent Miasta K. występuje w tej sprawie nie jako organ administracji publicznej, ale jako właściciel działki gruntu, na której rosną drzewa wymagające wykonania zabiegów pielęgnacyjnych. W tej sytuacji zastosowanie mają przepisy art. 140 i nast. Kodeksu cywilnego, które regulują kwestie związane wykonywaniem prawa własności, w tym między innymi również możliwych środków przysługujących właścicielowi nieruchomości, na którą zwieszają się gałęzie z sąsiedniego gruntu.
Stosownie do art. 150 K.c. właściciel gruntu może obciąć i zachować dla siebie korzenie przechodzące z sąsiedniego gruntu. To samo dotyczy gałęzi i owoców zwieszających się z sąsiedniego gruntu; jednakże w wypadku takim właściciel powinien uprzednio wyznaczyć sąsiadowi odpowiedni termin do ich usunięcia.
Sąd podzielił również stanowisko Prezydenta Miasta K., iż w przedmiotowej sprawie brak jest podstaw do wydania decyzji administracyjnej nakazującej wykonanie określonych prac pielęgnacyjnych koron drzew, brak jest bowiem materialnoprawnej podstawy do wydania takiej decyzji. Przepisy ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2015 r. poz. 1651 ze zm.) przewidują konieczność uzyskania zezwolenia na wycięcie drzew lub krzewów (art. 83 i nast.). Nie ma natomiast konieczności uzyskania zgody na wykonanie prac, o których mowa w art. 87a ustawy o ochronie przyrody, to jest między innymi prac w obrębie korony drzewa. W konsekwencji zatem Prezydent Miasta K. nie mógł w tym zakresie wydać decyzji administracyjnej, bowiem decyzja taka, jako wydana bez podstawy prawnej, byłaby dotknięta wadą nieważności (art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.).
Sprawa będąca przedmiotem rozpoznania nie należy zatem do kategorii spraw rozpoznawanych przez sądy administracyjne, wymienionych w art. 3 § 2 i 3 P.p.s.a., w szczególności sąd nie ma prawnych możliwości zobowiązania Prezydenta Miasta K. do podjęcia działań zmierzających do wykonania zabiegów pielęgnacyjnych koron drzew, o których mowa we wniosku. Właściciel gruntu, na który zwieszają się gałęzie z sąsiedniego gruntu może, w przypadku uchylania się przez właściciela nieruchomości sąsiedniej od wykonania ciążącego na nim obowiązku utrzymania rosnących na jego działce drzew i krzewów w należytym stanie, podjąć działania, o których mowa w przepisach Kodeksu cywilnego, ewentualnie dochodzić roszczeń z tego tytułu przed sądem powszechnym.
Na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Stosownie do art. 58 § 3 P.p.s.a. sąd odrzuca skargę postanowieniem. Odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym.
Z tych względów sąd postanowił jak w sentencji postanowienia.