Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczeciniez 1 lutego 2012 r., sygn. akt II SA/Sz 821/11

Uzasadnienie

Decyzją z dnia [...] r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. jedn. Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania B. M. od decyzji z dnia [...] r. Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na wznowienie robót budowlanych polegających na budowie całorocznego budynku letniskowego na działce nr [...] w miejscowości R., gmina D., zaliczonego do [...] kategorii obiektów - uchylił zaskarżoną decyzję w całości i na podstawie art. 49 ust. 4 pkt 2 i ust. 5 Prawa budowlanego zatwierdził sporządzony przez osobę uprawnioną projekt budowlany tego budynku oraz nałożył na inwestorów K. i B. M. obowiązek uzyskania ostatecznej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie.

W uzasadnieniu decyzji organ przedstawił szczegółowo dotychczasowy tok postępowania zwłaszcza przebieg postępowania legalizacyjnego dotyczący przedmiotowego budynku. W trakcie postępowania, po dokonaniu przewidzianych w Prawie budowlanym czynności, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, postanowieniem z dnia [...] r., działając na podstawie art. 49 ust. 2 Prawa budowlanego ustalił opłatę legalizacyjną dotyczącą przedmiotowego budynku w kwocie [...] zł., którą B. M. uiścił.

W związku z tym organ I instancji wydał w dniu [...] r., na podstawie art. 49 ust. 4 pkt 1 i ust. 5 Prawa budowlanego, decyzję znak:[...], zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na wznowienie robót budowlanych polegających na budowie przedmiotowego budynku oraz nakładającej obowiązek uzyskania przed przystąpieniem do jego użytkowania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. W uzasadnieniu tej decyzji organ podał, że skoro inwestor uiścił opłatę legalizacyjną i przestawił projekt budowlany sporządzony przez osobę uprawnioną i projekt ten nie budzi zastrzeżeń, to są podstawy do dalszych czynności, w tym realizacji obowiązku uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie.

Od decyzji organu I instancji odwołanie złożył B. M., który wniósł:

1. - o uwzględnienie faktu, iż roboty budowlane zostały zakończone,
2. - wzięcie pod uwagę tego, że dokumenty potrzebne do wydania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie zostały już wcześniej organowi I instancji złożone,
3. - o wyłączenie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego I. K. od udziału w sprawie,
4. - o zbadanie protokołu z dnia [...] r. czy potwierdzono w nim nieprawdę i wyeliminowanie tego protokołu jako fałszywego dowodu,
5. - uchylenie postępowania wszczętego pismem [...] z dnia [...] r., jako bezprawnie wszczętego, po wydaniu decyzji ostatecznej, a nie legitymującego się postanowieniem wydającego decyzję ostateczną,
6. - uchylenie postępowania w całości, jako wszczętego przestępstwem potwierdzenia nieprawdy.

W uzasadnieniu odwołania przedstawiona została argumentacja powyższych wniosków.

Odnosząc się do treści odwołania organ II instancji wskazał, że z art. 49 ust. 4 Prawa budowlanego wynika, że jeżeli zostaną spełnione wymagania o których mowa w art. 49 ust. 1 Prawa budowlanego i przedstawiono wymagane dokumenty, organ wydaje decyzję o zatwierdzeniu projektu budowlanego i pozwoleniu na wznowienie robót, albo o zatwierdzeniu projektu budowlanego, jeżeli budowa została zakończona. Natomiast art. 49 ust. 5 Prawa budowlanego stanowi, że w decyzji o której mowa w ust. 4, nakłada się obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie.

Organ odwoławczy stwierdził również, że na podstawie oględzin przeprowadzonych w dniu [...] r. budowa przedmiotowego budynku była w zasadzie zakończona. Obiekt był w stanie surowym zamkniętym, a według oświadczeń osób prowadzących prace, brakowało tylko podłóg i tynków. Natomiast w protokole z oględzin przeprowadzonych w dniu [...] r. zawarto szczegółowe ustalenia o wykonanych pracach wewnątrz budynku.

Zdaniem organu odwoławczego mając na uwadze te ustalenia, a także to, że w przedstawionym przez inwestora projekcie budowlanym nie podano, aby do wykonania pozostały jakieś roboty budowlane, przyjąć należało, że roboty te zostały zakończone i niezasadnie organ I instancji pozwolił, na wznowienie robót budowlanych. Dlatego zaskarżoną decyzję uchylono.

Organ odwoławczy wskazał nadto, odpowiadając na zarzuty zawarte w odwołaniu, a także w pismach uzupełniających, że z uprzednich decyzji oraz załączonego do akt sprawy organu I instancji aktu notarialnego w dniu [....] r. (repertorium [...]) wynika, iż K. i B. M. nabyli od A. udział wynoszący [...] część działki nr [...] położonej w obrębie R., Gmina D. wraz z prawem użytkowania domku letniskowego nr [...], o powierzchni zabudowy [...] m2. Zaś z ustaleń dokonanych przez organ I instancji w wyniku oględzin przeprowadzonych w dniach [...] r. wynika, że obiekt budowlany, który obecnie znajduje się na działce nr [...] (powstałej w wyniku zniesienia współwłasności działki nr [...] i będącej współwłasnością K. i B. M.) ma wymiary [...] m, co oznacza, że jego powierzchnia zabudowy wynosi około [...] m2. Tak więc domek letniskowy zakupiony przez inwestora nie jest tożsamy z budynkiem, który obecnie znajduje się na działce nr [...].

Ponadto z porównania podkładu geodezyjnego załączonego do zawiadomienia o zamiarze wykonania robót budowlanych z dnia [...] r. z aktualną inwentaryzacją geodezyjną wynika, iż obrys obecnego budynku tylko częściowo pokrywa się z obrysem wcześniej istniejącego w tym miejscu, na działce nr [...], obiektu. Daje to podstawę do stwierdzenia, że na działce nr [...] powstał nowy budynek, a jego usytuowanie częściowo pokrywa się z usytuowaniem uprzednio istniejącego domku letniskowego. Organ I instancji, po przeprowadzeniu oględzin w dniu [...] r. mógł więc zasadnie przyjąć, że w tym dniu wykonywane były roboty budowlane kończące budowę obiektu. Zatem nawet przyjmując, że przedmiotowy budynek został wybudowany wcześniej, a w dniu [...] r. wykonywano tylko jego docieplenie, nie wywołałoby to skutków prawnych.

Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożyli B. i K. M. stwierdzając, że zaskarżają:

1. - nałożenie w decyzji [...] obowiązku uzyskania ostatecznej decyzji o pozwoleniu na użyłkowanie;
2. - wybiórcze zbadanie problemów o które wnoszono w odwołaniu od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]r., znak [...];
3. - nie wycofanie protokołu z dnia [...] r. jako dowodu, mimo uznania zakończenia budowy przed dniem [...] r.;
4. - nie wyłączenie z postępowania I. K. pełniącego funkcję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego

W związku z powyższym wnieśli:

1. - o nakazanie nie przerywania działań zmierzających do wydania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie;
2. - o uwzględnienie faktu, iż wymagane dokumenty do wydania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie zostały u Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego wcześniej złożone;
3. - o wyłączenie lub nakazanie wyłączenia z tej sprawy I. K. pełniącego funkcję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego
4. - o zbadanie protokołu z dnia [...] r. pod kątem potwierdzenia zawartej w nim nieprawdy;
5. - o wyeliminowanie protokołu z dnia [...] r. jako fałszywego dowodu;
6. - o uchylenie postępowania wszczętego pismem [...] z dnia [...] r. jako bezprawnie wszczętego, po wydaniu decyzji ostatecznej a nie legitymującego się postanowieniem wydającego decyzję ostateczną;
7. - o uchylenie postępowania w całości, jako wszczętego przestępstwem potwierdzenia nieprawdy;

Skarżący stwierdzili, że zaskarżonej decyzji zarzucają:

1. - nie podporządkowanie się wyrokowi WSA w Szczecinie z dnia 5 czerwca 2008 r.,

II SA/Sz 21/08;

1. - błąd w ustaleniach faktycznych polegających na bezpodstawnym stwierdzeniu, iż uzyskane prawo użytkowania domku letniskowego o powierzchni zabudowy [...] m2, gdy akt notarialny operuje powierzchnią [...] m2 i jest to powierzchnia mieszkalna, wykazana innymi dowodami znajdującymi się w dostępnym dla organu II instancji materiale;
2. - obrazę przepisów postępowania administracyjnego polegającą na:
3. - naruszeniu art. 7 kpa w związku z nieuwzględnieniem szeregu okoliczności podnoszonych w toku postępowania;
4. • pominięciu faktu, iż roboty budowlane dotyczyły istniejącego już obiektu budowlanego;
5. • niezasadnym przyjęciu zarzutu samowoli budowlanej w oparciu o potwierdzenie nieprawdy w protokole z dnia [...] r.
6. • dopuszczenie przestępstwa potwierdzenia nieprawdy jako dowodu;
7. - naruszenie art. 77 kpa poprzez nie wyjaśnienie i bezpodstawne odsunięcie od uczestnictwa w sprawie, co narusza art. 10 kpa. Rozstrzygnięcie sprawy na podstawie potwierdzenia nieprawdy i niedopuszczenie do wymaganego przez kpa jak i przez WSA w wyroku z dnia 5 czerwca 2008 r., II SA/Sz 21/08, wyjaśnienia.

W uzasadnieniu skargi przedstawiono szczegółową argumentację podniesionych zarzutów.

Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany swego stanowiska.

Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej sprawowanej pod względem zgodności z prawem.

Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji dokonana według kryterium zgodności z prawem dała podstawę do stwierdzenia, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zarzuty podniesione przez skarżących są nieuzasadnione. Organ odwoławczy szczegółowo przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania z wyszczególnieniem tych etapów, które miały decydujące znaczenie dla likwidacji skutków samowoli dokonanej przez inwestora. W trakcie postępowania Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w wyniku przeprowadzonych w dniu [...] r. oględzin nieruchomości nr [...] w R., gmina D. ustalił, iż na działce tej prowadzona jest budowa podpiwniczonego, jednokondygnacyjnego, z użytkowym poddaszem, budynku mieszkalnego. Budynek o wymiarach [...] m, całkowicie podpiwniczony, z dachem dwuspadowym o konstrukcji drewnianej pokrytym dachówką

W wyniku przeprowadzonych czynności dowodowych, organ pierwszej instancji ustalił, iż przedmiotowe roboty budowlane wykonywane są bez decyzji o pozwoleniu na budowę, a inwestorem jest B. M. W związku z tym, że inwestor nie wykonał obowiązków nałożonych postanowieniem organu I instancji z dnia [...] r., znak: [...], organ powiatowy, na podstawie art. 48 ust. 1, w zw. z art. 48 ust. 4 ustawy z 1994 r. Prawo budowlane, decyzją z dnia [...] r., znak: [...], nakazał rozbiórkę przedmiotowego budynku.

Organ II instancji utrzymał w mocy powyższe orzeczenie decyzją z dnia [...] r., znak: [...].

Wojewódzki Sąd Administracyjny, wyrokiem z dnia 5 czerwca 2008r., II SA/Sz 21/08 uchylił zarówno decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. jak i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]r., znak: [...]

Organ I instancji ponownie rozpatrując sprawę wydał, na podstawie art. 48 ust. 2 ustawy z 1994 r. Prawo budowlane, postanowienie z dnia 14 stycznia 2009 r. wstrzymujące prowadzenie robót budowlanych związanych z budową przedmiotowego budynku letniskowego oraz nakładające na K. i B. M. obowiązek przedstawienia w terminie do dnia [...] r. określonych w orzeczeniu dokumentów.

Ponieważ zobowiązani nie przedłożyli wszystkich wymaganych postanowieniem dokumentów, organ I instancji, decyzją z dnia [...] r., znak:

[...], wydaną na podstawie art. 48 ust. 1 w związku z art. 48 ust. 4 ustawy z 1994 r. Prawo budowlane, nakazał K. i B. M., rozbiórkę przedmiotowego całorocznego budynku letniskowego. Organ odwoławczy, po rozpatrzeniu odwołania B. M. decyzją z dnia [...]r., znak: [...], uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Organ odwoławczy stwierdził również, że na podstawie oględzin przeprowadzonych w dniu [...] r. budowa przedmiotowego budynku była w zasadzie zakończona. Obiekt był w stanie surowym zamkniętym, a według oświadczeń osób prowadzących prace, brakowało tylko podłóg i tynków. Natomiast w protokole z oględzin przeprowadzonych w dniu [...] r. zawarto szczegółowe ustalenia o wykonanych pracach wewnątrz budynku.

Zdaniem organu odwoławczego ustalenia te, a także to, że w przedstawionym przez inwestora projekcie budowlanym nie stwierdzono, aby do wykonania pozostały jakieś roboty budowlane, pozwoliły przyjąć, że roboty budowlane zostały zakończone i organ I instancji niezasadnie pozwolił, na wznowienie robót budowlanych. Dlatego zaskarżoną decyzję uchylono.

Organ odwoławczy wskazał nadto, odpowiadając na zarzuty zawarte w odwołaniu, że dokonane ustalenia doprowadziły do wniosku, że obiekt budowlany, który obecnie znajduje się na działce nr [...] będącej współwłasnością K. i B. M. ma wymiary [...] m, co oznacza, że jego powierzchnia zabudowy wynosi około [...] m2. Tak więc obiekt letniskowy zakupiony przez inwestora nie jest tożsamy z budynkiem, który obecnie znajduje się na działce nr [...]. Pozwala to stwierdzić, że na działce nr [...] powstał nowy budynek, którego usytuowanie częściowo pokrywa się z usytuowaniem uprzednio istniejącego obiektu letniskowego.

W związku z dotychczasowym postępowaniem organ zasadnie przyjął, że roboty budowlane zostały zakończone i istnieją podstawy do zatwierdzenia projektu budowlanego i nałożenia obowiązku uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie (art. 49 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego).

W decyzji organu odwoławczego użyto sformułowania dotyczącego obowiązku uzyskania ostatecznej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, w sytuacji gdy w art. 49 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego mowa jest o decyzji pozwalającej na użytkowanie, ale nie podważa to istoty rozstrzygnięcia, gdyż skutki prawne, jak w niniejszej sprawie - przystąpienie do użytkowania wiążą się z tym, czy decyzja o pozwoleniu na użytkowanie stała się ostateczna.

Również zarzuty dotyczące ustaleń dokonanych przez organ, wiążące się zakończeniem robót budowlanych są niezasadne.

Organ przyjął, że roboty te zostały zakończone i zatwierdził projekt budowlany otwierając tym samym drogę do końcowego etapu legalizacji, tj. pozwolenia na użytkowanie i jest to rozstrzygnięcie korzystne dla skarżących.

Należy podkreślić, że obecnie cały proces legalizacji samowoli budowlanej został zakończony i skarżący zawiadomili Sąd o tym, że uzyskali już pozwolenie na użytkowanie (k. [...] akt sądowych).

Podważanie korzystnych dla skarżących rozstrzygnięć byłoby obecnie naruszeniem zakazu wynikającego z art. 134 § 2 p.p.s.a., który stanowi, że Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkującego stwierdzeniem nieważność zaskarżonego aktu lub czynności.

W niniejszej sprawie żadna z czynności dokonanych przez organ nie daje podstaw do stwierdzenia nieważności.

Odnosi się to nie tylko do kwestii związanych z ustaleniem, iż roboty budowlane zostały zakończone lecz również do tych podniesionych przez skarżącego dotyczących kwestionowania prawdziwości dokumentów (m.in. protokołu oględzin) i istnienia podstaw do wyłączenia organu.

W związku z tym Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.