Uzasadnienie
M. i W.W. złożyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na decyzję Wojewody z dnia [...] w przedmiocie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, jednocześnie wnosząc o przyznanie prawa pomocy.
Postanowieniem z dnia [...] Sąd przyznał skarżącym prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.
Wicedziekan Okręgowej Rady Adwokackiej w [...] pismem z dnia [...] poinformował Sąd, że pełnomocnikiem dla skarżących w niniejszej sprawie został wyznaczony adwokat S.R..
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 12 stycznia 2011 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Sz 829/10 oddalił skargę M.W. oraz W.W. na opisaną wyżej decyzję Wojewody. Orzeczenie zostało wydane podczas nieobecności pełnomocnika skarżących, który nie stawił się na rozprawę, pomimo prawidłowego zawiadomienia o jej terminie (vide: protokół rozprawy w sprawie o sygn. akt II SA/Sz 829/10, k. 48). Postanowieniem z dnia [...] stwierdzono prawomocność powyższego wyroku od dnia [...]
W dniu [...] wpłynął do Sądu wniosek skarżących (z daty nadania 28 lutego 2011 r.) o przesłanie wyroku z dnia 12 stycznia 2011 r. wraz z uzasadnieniem. Jednocześnie skarżący wyjaśnili, że wcześniej nie wiedzieli o mającej się odbyć rozprawie, bowiem nie zostali o niej poinformowani przez reprezentującego ich adwokata, na którego postępowanie złożyli skargę do [...] Izby Adwokackiej.
Zarządzeniem z dnia [...] Sąd zwrócił się do skarżących o sprecyzowanie powyższego pisma poprzez oświadczenie, czy stanowi ono wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku Sądu (zawierającego jednocześnie ten wniosek) oraz wskazanie daty ustania przyczyny uniemożliwiającej złożenie wniosku w terminie.
W odpowiedzi na powyższe skarżący wskazali, że ich pismo stanowi wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku ogłoszonego dnia 12 stycznia 2011 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Sz 829/10 i jego doręczenie wraz z uzasadnieniem, podnosząc przy tym brak winy w uchybieniu temu terminowi.
M. i W.W. wyjaśnili, że w wyniku rozmowy telefonicznej z pracownikiem Sądu, która miała miejsce [...] ustalili, iż w dniu 12 stycznia 2011 r. został ogłoszony wyrok w Ich sprawie. O terminie rozprawy został powiadomiony jedynie reprezentujący skarżących pełnomocnik ustanowiony w ramach prawa pomocy. W tym samym dniu (tj. [...] r.) skarżący skontaktowali się ze swoim adwokatem, wnosząc przy tym o dostarczenie wyroku wraz z uzasadnieniem. Skarżący podnieśli ponadto, że mimo zobowiązania się pełnomocnika do dostarczenia przedmiotowego orzeczenia wraz z uzasadnieniem do dnia dzisiejszego go nie otrzymali, wskazując przy tym, że: "pan mecenas był już nieuchwytny telefonicznie dla nas".
Jednocześnie do powyższego pisma z dnia [...] skarżący dołączyli kserokopię skargi na postępowanie adwokata S.R. złożoną do [...] Izby Adwokackiej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje
Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej w dalszej części ustawą "p.p.s.a." jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 w/w ustawy), w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2), równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4).
Wynikający z art. 87 § 1 ustawy p.p.s.a. wymóg złożenia wniosku o przywrócenie terminu w terminie siedmiodniowym, od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu jest warunkiem rozpoznania wniosku, którego badanie następuje w pierwszej kolejności przed dokonaniem jego merytorycznej oceny.
Jak wynika z oświadczenia skarżących w dniu [...] roku w wyniku rozmowy telefonicznej z pracownikiem Sądu ustalili, że w dniu 12 stycznia 2011 r. Sąd ogłosił wyrok oddalający Ich skargę. W tej sytuacji złożony w dniu 28 lutego 2011 r. (data nadania pisma w urzędzie pocztowym) przez skarżących wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku (sprecyzowany następnie pismem z dnia [...] r.) należy uznać za dokonany w ustawowym terminie określonym w art. 87 § 1 ustawy p.p.s.a., bowiem ostatni dzień terminu - 27 lutego 2011 r. przypadał na niedzielę.
Przechodząc do merytorycznego rozpoznania wniosku należy dokonać oceny przesłanki braku winy w uchybieniu terminu, która pozwoli na ustalenie, czy niedochowanie terminu zostało spowodowane przez przeszkodę w sposób rzeczywisty uniemożliwiającą dokonanie czynności procesowej w przewidzianym dla niej terminie.
W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowane zostało stanowisko zgodnie z którym strona ponosi konsekwencje działania jak i zaniechania pełnomocnika, niedochowanie zaś przez adwokata ciążącego na nim obowiązku należytego dbania o interesy jego mocodawcy, powoduje, iż mocodawca ponosi ryzyko ujemnych skutków niestarannego zachowania się swojego pełnomocnika. Podkreślenia wymaga, że profesjonalny pełnomocnik podlega dodatkowym wymogom związanym z wykonywaniem zawodu adwokata, w związku z czym oczekiwać można od niego należytej staranności w prowadzeniu spraw przed sądem (por. postanowienie NSA z dnia 11 marca 2009 r. sygn. akt I OZ 198/09, publ. na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
W tej sytuacji powierzając prowadzenie sprawy pełnomocnikowi, ustanowionemu z wyboru, jak i w ramach prawa pomocy strona powinna liczyć się z tym, że wszelkie jego działania, jak również zaniechania, będą odnosić skutek prawny wobec mocodawcy (por. post. NSA z dnia 13 stycznia 2011 r., sygn. akt I GZ 458/10, publ. na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl) zatem zarówno działanie, jak i zaniechanie dokonania jakieś czynności przez profesjonalnego pełnomocnika traktowane jest jako działanie bądź zaniechanie samej strony.
Wobec powyższego, w ocenie Sądu, okoliczności podnoszone przez M. i W.W. odnoszące się do nierzetelnego sposobu reprezentacji przez ustanowionego pełnomocnika nie uzasadniają braku winy skarżących w uchybieniu terminu, bowiem decydując się na powierzenie prowadzenia sprawy pełnomocnikowi, wyrazili tym samym zgodę na poniesienie konsekwencji jego zachowania.
W tym stanie rzeczy należało orzec, stosownie do art. 86 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jak w postanowieniu.