Uzasadnienie
P.K. – funkcjonariusz Służby Więziennej w służbie stałej - złożył w dniu [...] r. wniosek w sprawie przyznania równoważnika pieniężnego z tytułu braku mieszkania.
Decyzją z dnia [...] wydaną na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 178, art. 179 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. z 2010 r. Nr 79, poz. 523) Dyrektor Zakładu Karnego w [...] przyznał P.K. od dnia [...] r. równoważnik pieniężny z tytułu braku mieszkania w wysokości [...]zł dziennie, płatnych do [...] dnia każdego miesiąca następującego po miesiącu, za który przysługuje równoważnik.
W dniu [...]. P.K. złożył oświadczenie, że właścicielem lokalu, w którym mieszka, jest B.Ł.
Decyzją z dnia [...], Dyrektor Zakładu Karnego w [...], działając na podstawie art. 104 i 145 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 180 i art. 181 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. z 2010r. Nr 79, poz. 523), a także § 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 19 lipca 2010 r. w sprawie równoważnika pieniężnego przysługującego funkcjonariuszowi Służby Więziennej z tytułu braku mieszkania (Dz. U. Nr 137, poz. 920) uchylił decyzję własną z dnia [...]oraz orzekł o obowiązku zwrotu równowartości nienależnie pobranego równoważnika pieniężnego w wysokości [...] zł.
P.K. odwołał się od powyższej decyzji. Skarżący wskazał, że nie jest tytułem prawnym do lokalu mieszkalnego najem na podstawie umowy cywilnoprawnej z osoba trzecią. Ponadto, mieszkanie otrzymał do używania.
Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej decyzją z dnia [...] wydaną wskutek rozpoznania odwołania strony, na podstawie art. 104. art. 127 § 2, art. 138 § 1 pkt 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego oraz art. 12, art. 178 ustawy o Służbie Więziennej - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W ocenie organu, funkcjonariusz, na dzień złożenia oświadczenia, posiadał tytuł prawny do nieruchomości na podstawie umowy najmu mieszkania.
P.K. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie ww. decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej wnosząc o jej uchylenie oraz o uchylenie poprzedzającej decyzji organu I instancji. Skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie art. 178 ustawy o Służbie Więziennej przez dokonanie jego błędnej wykładni i niewłaściwe zastosowanie sprowadzające się do uznania, że posiada tytuł prawny do lokalu w miejscowości w pobliżu miejsca pełnienia służby, a tym samym nie przysługuje mu równoważnik pieniężny.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje
Sąd administracyjny, przed przystąpieniem do rozpoznawania sprawy, w pierwszej kolejności zobowiązany jest do zbadania swojej właściwości w sprawie.
Wskazać należy, że odrzucenie skargi z uwagi na brak właściwości sądu administracyjnego następuje w szczególności w wypadku, gdy skarga dotyczy aktu lub czynności nieobjętych zakresem właściwości sądów administracyjnych (art. 3 § 2 i 3 oraz art. 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) lub gdy dotyczy sprawy wyłączonej z właściwości tych sądów (art. 5 ww. ustawy). Odrzucenie skargi z wymienionego powodu nastąpi także wówczas, gdy skarga została wniesiona w sprawie objętej właściwością sądów powszechnych.
Sąd zważył, że z dniem 13 sierpnia 2010 r. weszła w życie ustawa z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej (Dz.U. Nr 79, poz. 523 ze. zm.), która przewidziała w rozdziale 20, zatytułowanym "Rozpatrywanie sporów o roszczenia funkcjonariuszy ze stosunku służbowego", nowe zasady postępowania w tych kwestiach.
Zgodnie z art. 217 tej ustawy, sprawy ze stosunku służbowego rozstrzyga przełożony w formie pisemnej, a przez sprawy ze stosunku służbowego należy rozumieć: nawiązanie stosunku służbowego, powoływanie oraz mianowanie funkcjonariuszy na stanowiska służbowe, przenoszenie, odwoływanie i zwalnianie ze stanowisk służbowych, nadawanie stopni Służby Więziennej, zawieszanie w czynnościach służbowych, zwalnianie ze służby, stwierdzanie wygaśnięcia stosunku służbowego, ustalanie uposażenia, przyznawanie świadczeń pieniężnych oraz inne konieczne czynności związane z powstaniem, zmianą, ustaniem stosunku służbowego oraz realizacją wynikających z treści tego stosunku służbowego uprawnień i obowiązków funkcjonariuszy.
Natomiast, z mocy art. 218 ustawy o Służbie Więziennej, sprawy dotyczące:
- 1) zwolnienia ze służby,
- 2) przeniesienia z urzędu do pełnienia służby w innej jednostce organizacyjnej,
- 3) przeniesienia na niższe stanowisko służbowe,
- 4) zawieszenia w czynnościach służbowych
- - rozstrzyga się w formie decyzji, od których funkcjonariusz może, w terminie 14 dni, wnieść odwołanie do wyższego przełożonego. Do postępowań w tych sprawach, stosuje się przepisy ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego, a od decyzji organu odwoławczego przysługuje prawo do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na zasadach określonych w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r.
- - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze. zm.).
Z kolei sprawy wynikające z podległości służbowej, wymienione w art. 219 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej, dotyczące:
- 1) powoływania oraz mianowania na stanowiska służbowe,
- 2) odwoływania oraz zwalniania ze stanowisk służbowych i przenoszenia do dyspozycji,
- 3) nadawania stopni Służby Więziennej,
- 4) delegowania do czasowego pełnienia służby w innej jednostce organizacyjnej,
- 5) oddelegowania do wykonywania zadań służbowych poza Służbą Więzienną w kraju lub poza granicami państwa,
- 6) powierzenia obowiązków służbowych na innym stanowisku służbowym
- - rozstrzyga się w formie rozkazu personalnego.
Formę rozkazu personalnego stosuje się również do stwierdzania wygaśnięcia stosunku służbowego (art.219 ust.2 ww. ustawy).
Przepisem ustalającym generalną właściwość sądów w sprawach roszczeń funkcjonariuszy Służby Więziennej jest art. 220 ustawy o Służbie Więziennej, zgodnie z którym, spory o roszczenia ze stosunku służbowego funkcjonariuszy w sprawach niewymienionych w art. 218 ust. 1 i art. 219 ust. 1 i 2 rozpatruje sąd właściwy w sprawach z zakresu prawa pracy.
Podkreślić należy, że spór objęty niniejszą skargą dotyczy przyznania równoważnika pieniężnego z tytułu braku lokalu mieszkalnego, a więc dotyczy realizacji uprawnień wynikających z treści stosunku służbowego i tym samym nie należy do spraw wymienionych w art. 218 ust. 1 ww. ustawy podlegających kognicji sądów administracyjnych. Stąd też przedmiotowa skarga jest niedopuszczalna przed sądem administracyjnym i podlega odrzuceniu, o czym Sąd orzekł na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.