Uzasadnienie
W dniu 27 marca 2018r. nr: [...] Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w G. wydał orzeczenie o zaliczeniu D. B. do stopnia niepełnosprawności-lekkiego. Odpis orzeczenia doręczony został stronie w dniu 6 kwietnia 2018 r.
D. B. pismem, wysłanym listem poleconym w dniu 23 kwietnia 2018 r., które wpłynęło do organu I instancji w dniu 24 kwietnia 2018 r. wniosła odwołanie do [...] Zespól do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w S..
Postanowieniem z dnia [...] r. [...] Zespól do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w S. na podstawie art. 6 ust. 1 pkt. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (j. t. Dz. U. z 2018 r. poz. 511, ze zm.) oraz art. 134 k.p.a. stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy stwierdził, że termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu 20 kwietnia 2018 r. natomiast odwołanie wysłane przez stronę miało miejsce w dniu 23 kwietnia 2018 r. a więc po terminie.
Pismem wysłanym do organu odwoławczego w dniu 10 maja 2018 r. (wpływ do organu 11 maja 2018 r.), D. B. wniosła o przywrócenie terminu do odwołania od decyzji nr [...].
Pismem z dnia 18 maja 2018 r. W.i Zespól do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w S. wyjaśnił stronie, iż w odwołanie, które wniosła od orzeczenia [...] Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w G. nie zawierało wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, w związku z czym zostało wydane postanowienie z dnia [...] r. w którym organ odwoławczy stwierdził uchybienie terminu. Organ jednocześnie stwierdził, że postanowienie to jest ostateczne, co oznacza, że kończy postępowanie w administracyjnym toku instancji.
W dalszej części pisma organ poinformował wnioskodawczynię, że ma wątpliwości co do charakteru jej pisma z dnia 10 maja 2018 r. i w związku z tym wezwał stronę w trybie art. 64 § 2 K.p.a. do usunięcia w terminie 7 dni od otrzymania wezwania braków pisma poprzez określenie żądania w stosunku do [...] Zespołu, możliwego do zrealizowania na obecnym etapie postępowania administracyjnego, a w szczególności wskazania czy niniejsze podanie stanowi skargę na postanowienie W. Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z dnia [...] r., znak: [...] D. B. nie odpowiedziała na powyższe pismo.
[...] Zespól do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w S. postanowieniem z dnia [...] r. znak [...], wydanym na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (j.t. Dz. U. z 2018 r. poz. 511, ze zm.) oraz art. 59 § 2 w zw. z art. 58 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257, z późn. zm.) i § 19 ust. 3 pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 lipca 2003 r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności (Dz. U. z 2015 r. poz. 1110, ze zm.), po rozpatrzeniu prośby z dnia [...] r. D. B. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania - odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od orzeczenia o stopniu niepełnosprawności wydanego przez P. Zespół ds Orzekania o Niepełnosprawności w G. w dniu [...] r. nr: [...]
W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, iż tryb orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności jest regulowany w szczególności:
- 1) ustawą z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych,
- 2) rozporządzeniem Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 lipca 2003 r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności.
W dalszej części uzasadnienia organ przedstawił chronologię zdarzeń związaną z uchybieniem terminu do wniesienia odwołania od orzeczenia P. Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w G. z dnia [...] r. nr [...], zakończone wydaniem w dniu [...] r. postanowienia nr [...], stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania.
Dalej organ wskazał, że w dniu 10 maja 2018 r. D. B. złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od powyższego orzeczenia, nie zawierający uzasadnienia. W związku z powyższym, w dniu 18 maja 2018 r. organ odwoławczy wystosował do Strony pismo wyjaśniające tryb i zasady postępowania w przypadku uchybienia terminu na dokonanie czynności w postępowaniu administracyjnym i wzywające do doprecyzowania swojego stanowiska, na które nie udzieliła odpowiedzi.
Po ponownym zapoznaniu się z treścią wniosku z dnia10 maja 2018 r. (data wpływu 11 maja 2018 r.), W. Zespół postanowił odmówić przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że w świetle postanowień zawartych w art. 58 § 1 i 2 k.p.a. uchybiony termin należy przywrócić, jeżeli zostaną spełnione łącznie cztery przesłanki:
- - strona uprawdopodobni, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy,
- - strona wystąpi z wnioskiem o przywrócenie terminu,
- - wniosek ten zostanie wniesiony w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu,
- - jednocześnie z wniesieniem wniosku zostanie dopełniona czynność, dla której określony był termin (w tym wypadku wniesienie odwołania).
Organ wskazał, że pierwszą przesłanką jest zatem uprawdopodobnienie przez stronę braku winy. To kryterium wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Uchybienie terminu może być stronie poczytane jako zawinione przez nią, jeżeli strona nie chciała dopełnić czynności w terminie. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie tego obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. Przy zastosowaniu tego miernika przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. W judykaturze przyjmuje się, że brak winy strony zachodzi tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku.
Drugą przesłanką przywrócenia terminu jest wniesienie przez zainteresowanego prośby o przywróceniu terminu.
Trzecią przesłankę przywrócenia terminu jest dochowanie terminu (nieprzywracalnego) do wniesienia prośby o przywrócenie terminu. Termin do wniesienia tej prośby zaczyna biec dopiero od dnia ustania przeszkody i licząc od tego dnia wynosi siedem dni. Przywrócenie terminu do złożenia ww. prośby jest niedopuszczalne (art. 58 § 3 kpa).
Czwartą przesłanką jest dopełnienie wraz z prośbą o przywrócenie terminu tej czynności, dla której był ustanowiony termin przywracany.
W. Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w S., po przeanalizowaniu dokumentacji stwierdził, że wniosek D. B. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania nie spełnia łącznie przesłanek określonych w art. 58 § 1 Kpa, ponieważ strona nie wniosła o przywrócenie terminu łącznie ze złożeniem odwołania od decyzji organu pierwszej instancji. Ponadto, biorąc pod uwagę, iż odwołanie od orzeczenia Powiatowego Zespołu w G. strona złożyła w dniu 23 kwietnia 2018 r. (który to dzień należałoby w tym przypadku uznać za moment ustania przeszkody w dokonaniu czynności procesowej), natomiast wniosek o przywrócenie terminu (nie zawierający jakiegokolwiek uzasadnienia) złożyła w dniu 10 maja 2018 r., w związku z tym organ stwierdził, że strona nie dochowała siedmiodniowego terminu do złożenia niniejszej prośby (upłynął on bowiem w dniu 30.04.2018 r.).
Na powyższe postanowienie D. B. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie. W skardze ponownie wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od postanowienia P. Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w G. z dnia [...] r. nr [...] Skarżąca wskazała, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. W okresie odwoławczym była bardzo chora, musiała udać się do lekarza. Na okoliczność stanu zdrowia w okresie od [...]-[...] r. przedstawia zaświadczenie lekarskie.
W odpowiedzi na skargę W. Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w S. wyjaśnił, że Strona w swojej skardze z dnia 17 lipca 2018 r. wskazała, iż uchybienie terminowi do złożenia odwołania od orzeczenia organu pierwszej instancji związane było z chorobą trwającą w okresie od dnia [...] do dnia [...] r., które uniemożliwiły samodzielne działania procesowe. Niemniej jednak organ uznał, że D. B. nie wyjaśniła przyczyny, dla której przedmiotowej czynności procesowej, polegającej na wysłaniu odwołania od decyzji P. Zespołu w G., nie mogła dokonać za nią inna osoba (np. mąż), choć z dokumentacji zgromadzonej w aktach postępowania orzeczniczego przed organem I instancji wynika, że Skarżąca zamieszkuje wspólnie z mężem i dziećmi.
Biorąc pod uwagę powyższe, W. Zespół ocenił złożenie odwołania przez Orzekaną jako dokonane z niezachowaniem należytej staranności, która nie stanowi przesłanki do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji.
Biorąc pod uwagę powyższe, organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:
Skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do treści art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm., dalej: p.p.s.a.).
Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, z późn. zm.) sąd administracyjny ma obowiązek badania zgodności zaskarżonych aktów organów administracji publicznej wyłącznie z punktu widzenia ich legalności, a więc z punktu widzenia ich zgodności z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Jednocześnie, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wzruszenie zaskarżonego rozstrzygnięcia następuje między innymi w sytuacji, gdy przedmiotowa kontrola wykaże naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.
Kierując się powyższym Sąd stwierdził, że skarga jest uzasadniona.
Stosownie do treści art. 58 § 1, 2 i 3 k.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy; prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu; jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin; przywrócenie terminu do złożenia prośby jest niedopuszczalne.
Podstawą do przywrócenia terminu jest więc spełnienie przez wnoszącego prośbę o przywrócenie terminu wszystkich warunków tj. złożenie takiej prośby w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, dopełnienie czynności, dla której określony był termin, a w końcu uprawdopodobnienie, że uchybienie nastąpiło bez winy wnoszącego prośbę.
Przesłanka dochowania siedmiodniowego terminu jest niewątpliwie pierwotna w stosunku do pozostałych warunków uwzględnienia wniosku. Jej niedochowanie zawsze skutkuje nieuwzględnieniem wniosku o przywrócenie terminu, gdyż termin siedmiodniowy jest terminem, który nie podlega przywróceniu (art. 58 § 3 k.p.a.). Oznacza to, że niespełnienie tego warunku, uniemożliwia przywrócenie terminu, nawet gdy spełnione są pozostałe, spośród trzech wyżej wymienionych warunków. Z art. 58 § 2 k.p.a. wynika, że datą, od której należy liczyć termin do wniesienia prośby o przywrócenie terminu, jest dzień ustania przyczyny uchybienia terminu.
Jeśli strona nie wiedziała o uchybieniu terminu, to termin do złożenia prośby o jego przywrócenie liczy się od dnia uzyskania wiadomości o tym.
Z okoliczności kontrolowanej sprawy wynika, że Skarżąca w piśmie wysłanym do organu odwoławczego w dniu 10 maja 2018r. zawarła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji [...]. Oznaczenie tej decyzji jest niepełne jednakże jej numer wskazuje, że dotyczy ona orzeczenia wydanego przez P. Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w dniu [...] r., nr [...].
Jak wynika z akt organ II instancji wystosował do Skarżącej pismo z dnia 18 maja 2018 r., w którym wyjaśnił tryb i zasady postępowania w przypadku uchybienia terminu do wniesienia odwołania, poinformował również, że w dniu [...] r. zostało wydane postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Jednocześnie na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. wezwał stronę do sprecyzowania w terminie 7 dni swojego stanowiska poprzez określenie żądania w stosunku do W. Zespołu, możliwego do zrealizowania na obecnym etapie postępowania administracyjnego, a w szczególności wskazania czy niniejsze podanie stanowi skargę na postanowienie W. Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z dnia [...] r., znak: [...]
Na powyższe pismo skarżąca nie odpowiedziała. Organ ponownie przeanalizował wniosek Skarżącej z 10 maja 2018 r. i odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od orzeczenia o stopniu niepełnosprawności wydanego przez P. Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w G.. Kluczowym argumentem dla którego organ II instancji wydał postanowienie o takim rozstrzygnięciu była okoliczność nie złożenia odwołania wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu oraz niedochowanie siedmiodniowego terminu do złożenia powyższego wniosku.
W ocenie Sądu organ odwoławczy przedwcześnie wydał zaskarżone postanowienie. Jak powyżej zostało wskazane istnieje możliwość przywrócenia terminu do wniesienia odwołania o ile zostaną spełnione łącznie przesłanki, o których mowa w art. 58 § 1, 2 k.p.a. W razie zaistnienia braków formalnych pisma uniemożliwiających jego rozpoznanie, organ na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. wzywa stronę w wyznaczonym terminie do usunięcia stwierdzonych braków, z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie pisma bez rozpoznania. Wezwanie do usunięcia braków formalnych pisma musi być sformułowane w sposób czytelny dla strony, zawierające wszystkie stwierdzone przez organ braki formalne oraz wskazanie terminu (nie krótszego niż siedem dni), w którym organ oczekuje na ich usunięcie. Z treści pisma z dnia 18 maja 2018 r. nie wynika do usunięcia jakich braków formalnych wniosku organ wezwał Skarżącą, a których spełnienie umożliwiłoby prawidłowe rozpoznanie wniosku.
Nie zostało również sformułowane pouczenie, z którego ma wynikać jak zachowa się organ w razie nie wykonania przez stronę określonego obowiązku. Brak reakcji skarżącej na wezwanie spowodowało odczytanie jej wniosku przez organ w pierwotnym jego kształcie. Nie zrozumiałym jest dla Sądu, że z jednej strony organ nie rozumie jaka jest intencja Skarżącej w noszącej wniosek o przywrócenie terminu do odwołania, a z drugiej strony wysnuwa z niego wniosek, iż jest on wniesiony z uchybieniem siedmiodniowego terminu i bez jakiegokolwiek uzasadnienia.
Dla wyjaśnienia należy wskazać, że jeżeli strona, która nie wiedziała o uchybieniu terminowi do wniesienia środka zaskarżenia, to termin do złożenia prośby o jego przywrócenie liczy się od uzyskania przez nią wiadomości o tym, że odwołanie złożone zostało z uchybieniem terminu (zob. np. wyrok NSA z 24 marca 1999 r., sygn. akt I SA/Gd 1664/98, publ. Lex nr 38681, wyrok NSA z 10 marca 2000 r., sygn. akt I SA/Lu 1524/98, publ. Lex nr 42915).
Zdaniem Sądu z okoliczności tej sprawy należy przyjąć, że Skarżąca o uchybieniu terminu dowiedziała się z postanowienia z dnia [...] r. W. Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności, w którym organ ten poinformował stronę, że odwołanie, które wniosła w dniu 23 kwietnia 2018 r. (data nadania w placówce pocztowej) jest wniesione po terminie, który upłynął 20 kwietnia 2018 r.
W aktach sprawy znajduje się zwrotne potwierdzenie odbioru powyższego postanowienia, jednakże brak daty, z której wynikałoby jednoznacznie kiedy Skarżąca przesyłkę odebrała.
W związku z powyższym organ ponownie rozpatrując sprawę przeprowadzi postępowanie wyjaśniające (w tym reklamacyjne) na okoliczność daty doręczenia Skarżącej postanowienia z [...] r., dopiero od tej daty należałoby liczyć siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu (pismo nadane do organu I instancji 10 maja 2018 r. Po ustaleniu powyższego kolejną kwestią jest wezwanie strony w trybie art. 64 § 2 k.p.a. do usunięcia braków formalnych wniosku poprzez ponowne złożenie odwołania od orzeczenia organu I instancji oraz uprawdopodobnienie przyczyn nie wniesienia odwołania w terminie.
Dopiero tak "skompletowany" wniosek Skarżącej o przywrócenie terminu może stanowić podstawę do jego oceny.
Analizując zaskarżone postanowienie należy stwierdzić, że Kolegium nie rozpoznało wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania, zgodnie z art. 58 k.p.a., a tym samym uchybiło przepisom postępowania: art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 58 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W świetle powyższego należało uwzględnić skargę, o czym Sąd orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.