Uzasadnienie
Pismem z dnia [...] r. D. M. wniósł skargę na działanie Wójta Gminy K. tj. na brak decyzji, postanowienia, odpowiedzi pisemnej na wniosek złożony w Urzędzie dotyczący przywrócenia funkcjonowania sieci wodociągowej, uszkodzonej przez sąsiada, za co - zdaniem skarżącego - odpowiada z racji nadzoru Wójt Gminy K. oraz podległy pracownik - kierownik wydziału wodociągów.
Skarżący wyjaśnił w uzasadnieniu skargi, że od ponad [...] miesięcy nie ma w domu bieżącej wody, a za dostawę wody odpowiada Gmina, co wynika z "obowiązku ustawowego o samorządzie oraz Statutu Gminy". Zawarł w [...] r. umowę z UG w K. o dostawę wody. Na podstawie wcześniej wydanych przez Gminę warunków technicznych przyłączenia do sieci wodociągowej takiego przyłączenia dokonano, odebrano je, oplombowano liczniki poboru wody. UG w K. pobierał opłaty za zużycie wody. Od [...] r. zaistniał konflikt z K. A. Okazało się, że istniejąca część sieci była podłączona w budynku gospodarczym sąsiada, który ingerując w sieć doprowadził do sytuacji w której nie ma w domu bieżącej wody.
W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy K. wskazał, że pismem z dnia [...] r. skarżący zawiadomił o braku wody na swojej nieruchomości dz. nr [...] w G. Przyczyną braku wody na jego nieruchomości było zakręcenie zaworu z wodą przez właściciela sąsiedniej posesji, z której biegło przyłącze do nieruchomości skarżącego. Jednocześnie skarżący domagał się likwidacji istniejącego przyłącza wody w pomieszczeniu gospodarczym sąsiada do dnia [...] r. oraz zorganizowania i doprowadzenia przyłącza wody z sieci wodociągowej do granicy nieruchomości skarżącego w G. W dniu [...] r. udzielono skarżącemu ustnej odpowiedzi, że nowe przyłącze zostanie wykonane na wiosnę. Dnia [...] r. został złożony wniosek do Agencji Nieruchomości Rolnych w S. z prośbą o wyrażenie zgody na udostępnienie działki nr [...] w celu wykonania przyłącza wody do działki [...]. W dniu [...] r. Zakład Gospodarki Komunalnej i Ochrony Środowiska Gminy K. wystąpił do projektanta o wykonanie projektu nowego przyłącza wodociągowego i w tym celu zostały wydane nowe warunki na przyłącze wodociągowe, o czym skarżący został powiadomiony.
Agencja Nieruchomości Rolnej w S. pismem z dnia [...] r. nie wyraziła zgody na wykonanie robót budowlanych przyłącza wodociągowego na działce [...] G., bez zapoznania się uprzednio z koncepcją zagospodarowania terenu oraz projektem. Informacje te niezwłocznie zostały przekazane do projektanta. Po uzyskaniu dokumentacji projektowej niezwłocznie przesłano ją do Agencji Nieruchomości Rolnej w S. Pismem z dnia [...] r. Agencja Nieruchomości Rolnej w S. wyraziła zgodę na wykonanie na działce nr [...] obręb G. przyłącza wodociągowego, w wyniku czego w dniu [...] r. w Starostwie Powiatowym w C. zostały zgłoszone roboty budowlane w zakresie owego przyłącza. Przyjmujący zgłoszenie pracownik Wydziału Budownictwa Starostwa Powiatowego w C. stwierdził, że projekt wymaga poprawek, co zostało niezwłocznie zgłoszone projektantowi. W dniu [...] r. została doręczona przedmiotowa skarga.
Zdaniem organu, skarga ta powinna zostać wniesiona w trybie tzw. postępowania skargowego, które regulują przepisy działu VIII ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.). Sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznawania skarg powszechnych w rozumieniu działu VIII, a więc skarg związanych z krytyką należytego wykonywania zadań przez właściwe organy albo ich pracowników, z jaką mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Sąd kontroluje bowiem działalność administracji publicznej w zakresie określonym w ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, natomiast forma działalności administracji - skargi powszechne, jaka została sformułowana przez skarżącego - nie została wymieniona w art. 3 § 2 p.p.s.a, wobec czego nie podlega rozpatrzeniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, a jedynie przez radę gminy. Tym samym z uwagi na przedmiot skargi, który nie należy do właściwości sądu administracyjnego, skarga powinna podlegać odrzuceniu.
Nadto, Wójt wyjaśnił, że skargę o tożsamej treści skarżący złożył również do Wojewody Z., który w oparciu o treść art. 65 § 1 k.p.a. przekazał ją do rozpoznania według właściwości Radzie Gminy w K. Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. zważył co następuje:
Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania sprawy Sąd w pierwszej kolejności obowiązany jest ocenić dopuszczalność skargi. Zgodnie bowiem z art. 58 § 1 pkt 1 i 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369, z późn. zm.) – zwanej dalej: "p.p.s.a.", jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego albo skarga jest niedopuszczalna z innych przyczyn, wówczas podlega ona odrzuceniu. Jej rozpoznanie skutkowałoby bowiem nieważnością postępowania (art. 183 § 2 pkt 1 p.p.s.a.).
Stosownie do art. 3 § 2 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
- 1) decyzje administracyjne;
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu;
- 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w k.p.a. oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI Ordynacji podatkowej oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;
- 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
- 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
- 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie postępowania administracyjnego określonego w k.p.a. oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI Ordynacji podatkowej oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Skargę D. M. należało zakwalifikować jako skargę wniesioną w trybie przepisów rozdziału VIII (pt. "Skargi i wnioski") ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.), albowiem w istocie dotyczy ona nienależytego, w ocenie skarżącego, wykonywania zadań gminy przez Wójta Gminy K. oraz podległego mu pracownika kierownika wydziału wodociągów w zakresie zorganizowania i doprowadzenia przyłącza wody z sieci wodociągowej do granicy jego nieruchomości w G. Zgodnie z art. 227 k.p.a., przedmiotem skargi może być w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw.
W myśl art. 229 pkt 3 k.p.a., jeżeli przepisy szczególne nie określają innych organów właściwych do rozpatrywania skarg, w sprawie, której przedmiotem skargi są zadania lub działalność wójta (burmistrza lub prezydenta miasta) i kierowników gminnych jednostek organizacyjnych, z wyjątkiem spraw zleconych w ramach zadań z zakresu administracji rządowej, organem właściwym do rozpatrzenia skargi jest rada gminy.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalony jest pogląd, że w sprawach dotyczących postępowania skargowego z działu VIII k.p.a. nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 1 marca 2010 r. sygn. akt II OSK 478/09, publ., https://cbois.nsa.gov.pl).
Działania podejmowane przez organ w trybie postępowania w sprawie skarg i wniosków, normowane przepisami działu VIII k.p.a., nie mają formy aktu lub czynności, o jakich mowa w art. 3 § 2 p.p.s.a. Postępowanie zaś w sprawie tego typu skarg cechuje się tym, że nie ma w nim stron postępowania, nie wydaje się rozstrzygnięć adresowanych do zainteresowanego, jedynie zawiadamia się go o czynnościach wewnętrznych, zmierzających do wyjaśnienia okoliczności podniesionych w skardze. W konsekwencji, działania administracji publicznej będące przedmiotem tego typu skarg nie podlegają kontroli sądów administracyjnych z uwagi na to, iż nie mieszczą się w katalogu czynności i aktów poddawanych nadzorowi sądowemu - art. 3 § 2 p.p.s.a.
W związku z tym, w przypadku wniesienia skargi do organu administracji na podstawie art. 227 i nast. k.p.a., stronie nie służy skarga do sądu administracyjnego ani na działania organu, ani na bezczynność organu, ani na wynik tego postępowania. Do rozpatrzenia skargi powszechnej na działalność Wójta Gminy K. w przedmiocie wykonywania działalności należącej do zadań własnych gminy właściwa jest, stosownie do art. 229 pkt 3 k.p.a., Rada Gminy i jest to postępowanie jednoinstancyjne, przy czym nie służy na nie dalsza skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.
Niewątpliwie zbiorowe zaopatrzenie ludności w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków jest zadaniem własnym gminy. Nie oznacza to jednak, że przepisy regulujące te kwestie, na które powołuje się skarżący, nakładają na Wójta Gminy obowiązek wydania na życzenie skarżącego aktu bądź podjęcia czynności, zmierzających do doprowadzenia wody do działki skarżącego, określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a., a więc zaskarżalnych do sądu administracyjnego.
Wobec powyższego należało uznać, że przedmiotowa skarga podlega odrzuceniu, o czym Sąd orzekł na wstępie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a.