Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczeciniez 5 grudnia 2012 r., sygn. akt II SA/Sz 895/12

Uzasadnienie

Prezydent Miasta decyzją z dnia [...]. na podstawie art. 1, art. 3 ust.1 pkt 2, art. 4 ust.1, 2, 6, 7, 13 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności (Dz. U. z 2012 r. poz. 83 tj) oraz § 1 i 2 ust.1 i 2 uchwały Rady Miasta Szczecin Nr XX/518/08 z dnia 7 kwietnia 2008 r. w sprawie wyrażenia zgody na udzielenie osobom fizycznym bonifikaty od opłaty z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność Gminy (Dz. Urz. Woj.. Zach. Poz. 11740) zmienionej uchwałą Rady Miasta Szczecin Nr XLIX/1257/10 z dnia 26 lipca 2010 r. zmieniającą uchwałę w sprawie wyrażenia zgody na udzielenie osobom fizycznym bonifikaty od opłaty z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność Gminy (Dz. Urz. Woj.. Zach. Poz. 1533) orzekł o przekształceniu odpłatnie prawa użytkowania wieczystego nieruchomości położonej [...], oznaczonej numerem działki [...], stanowiącej własność Gminy, dla której prowadzona jest księga wieczysta KW Nr [...], przysługującego:

1. - F. W. w udziale do 53/1000 części, jako w prawie związanym z własnością lokalu nr [...],
2. - A. M. w udziale do 94/1000 części, jako w prawie związanym z własnością lokalu nr [...],
3. - M. Ż. w udziale do 101/1000 części, jako w prawie związanym z własnością lokalu nr [...],
4. - W. O. w udziale do 104/1000 części, jako w prawie związanym z własnością lokalu nr [...],
5. - M. O., D. B. i M. O. w udziale do 125/1000 części jako w prawie związanym z własnością lokalu nr [....],
6. - J. B. w udziale do 118/1000 części, jako w prawie związanym z własnością lokalu nr [....],
7. - K. M. w udziale do 121/1000 części, jako w prawie związanym z własnością lokalu nr [...],
8. - E. T. w udziale do 100/1000 części jako w prawie związanym z własnością lokalu nr [...]
9. - W. O. w udziale do 49/1000 części, jako w prawie związanym z własnością lokalu nr [...], w prawo własności.

Jednocześnie organ w punkcie 2 decyzji ustalił opłatę za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności stosownie do posiadanych udziałów:

1. a) F. W. w kwocie [...]zł;
2. b) A. M. w kwocie [...]zł;
3. c) M. Ż. w kwocie [...]zł;
4. d) W. O. (lokal nr [...]) w kwocie [...]zł;
5. e) M. O., D. B. i M. O. w kwocie [...]zł;
6. f) J. B. w kwocie [...zł;
7. g) K. M. w kwocie [...]zł;
8. h) E. T. w kwocie [...]zł;
9. i) W. O. (lokal [...]) w kwocie [...]zł.

Organ udzielił wnioskującym F. W., A. M., M. Ż., M. O., D. B. i M. O. J. B. K. M. bonifikaty od opłaty ustalonej w puncie 2 decyzji.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że bonifikata od opłaty za przekształcenie wyliczonej dla udziału związanego z własnością lokalu Nr [...] nie przysługuje, gdyż nie zostały spełnione wymogi uchwały Rady Miasta Nr XX/518/08 z dnia 7 kwietnia 2008 r. w sprawie wyrażenia zgody na udzielenie osobom fizycznym bonifikaty (...) oraz Uchwały Rady Miasta Szczecin Nr XLIX/1257/10 z dnia 26 lipca 2010 r. zmieniającej uchwałę w sprawie wyrażenia zgody na udzielenie osobom fizycznym bonifikaty (...). Do dnia wydania decyzji W. O. nie złożyła oświadczenia o spełnieniu warunków przyznania bonifikaty.

W. O., wniosła odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta, w zakresie odmawiającym zgody na udzielenie jej bonifikaty od opłaty z tytułu przekształcenia prawa wieczystego użytkowania w prawo własności. Skarżąca wniosła o uchylenie powyższej decyzji oraz o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Dodatkowo wniosła o rozłożenie na raty należnych opłat z tytułu przekształcenia prawa wieczystego użytkowania w prawo własności nieruchomości dot. lokalu nr [...]. W uzasadnieniu swojego stanowiska skarżąca wskazała, iż spełnia wszystkie warunki uprawniające do przyznania jej bonifikaty od opłaty z tytułu przekształcenia prawa użytkowania w prawo własności, zaś fakt nie złożenia właściwego oświadczenia w toku postępowania wynikał nie z jej winy, lecz na skutek jej stanu zdrowia, jak również zaawansowanego wieku.

Po rozpoznaniu odwołania skarżącej Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...]. na podstawie art. 138 §1 pkt 2 k.p.a. orzekło:

1. 1. uchylić zaskarżoną decyzję w części dotyczącej odmowy udzielenia bonifikaty W. O. za przekształcenie prawa wieczystego użytkowania w prawo własności lokalu mieszkalnego nr [...], stosowanie do posiadanych udziałów
2. 2. dodać punkt 5a o treści: "udzielić Pani W. O. bonifikaty od opłaty ustalonej w pkt 2 d decyzji w wysokości 78%. Kwota opłaty z bonifikatą wynosi łącznie [...]zł i składa się z 10 rat rocznych płatnych na rzecz Gminy przez 10 lat, tj. do 2022 r. włącznie (...)".
3. 3. rozłożyć W. O. opłatę ustaloną w pkcie 2 w wysokości [...]zł za lokal Nr [...]na dziesięć rat rocznych płatnych na rzecz Gminy przez 10 lat tj do 2022 r. włącznie.
4. 4. w pozostałej części utrzymać decyzję w mocy.

W uzasadnieniu decyzji organ II instancji wskazał, organ I instancji uznał, że W. O. nie spełnia warunków do uzyskania bonifikaty. "Samorządowe Kolegium Odwoławcze w toku postępowania odwoławczego ustaliło, że W. O. spełnia wszystkie warunki do przyznania jej bonifikaty od opłaty z tytułu przekształcenia użytkowania wieczystego w prawo własności lokalu Nr [...]. Kolegium biorąc pod uwagę treść odwołania uznało, że należy uwzględnić odwołanie strony w całości i obliczyć opłatę z tytułu przekształcenia prawa użytkowania w prawo własności z uwzględnieniem bonifikaty".

Uwzględniono również odwołanie w części dotyczącej rozłożenia na 10 rat opłaty związanej z przekształceniem prawa użytkowania wieczystego w prawo własności lokalu użytkowego [...].

Organ odwoławczy rozpatrując akta sprawy organu I instancji dokonał ich ponownej oceny pod względem dowodowym i merytorycznym znajdując podstawę do odmiennego rozstrzygnięcia.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję wniósł Prokurator Prokuratury Rejonowej zarzucając naruszenie:

1. - prawa materialnego – art. 4 ust 7 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności oraz § 1 i 2 uchwały Rady Miasta Szczecin Nr XX/518/08 z dnia 7 kwietnia 2008 r. w sprawie wyrażenia zgody na udzielenie osobom fizycznym bonifikaty od opłaty z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność Gminy zmienionej uchwałą Rady Miasta Szczecin Nr XLIX/1257/10 z dnia 26 lipca 2010 r. zmieniającą uchwałę w sprawie wyrażenia zgody na udzielenie osobom fizycznym bonifikaty od opłaty z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność Gminy polegającym na przyjęciu, że w stosunku do W. O. spełnione zostały przesłanki niezbędne do udzielenie bonifikaty od opłaty ustalonej dla udziału w użytkowaniu wieczystym związanego z własnością lokalu Nr [...]i rozłożeniu opłaty na raty, a ponadto polegający na rozłożeniu na raty opłaty ustalonej dla udziału w użytkowaniu wieczystym związanym w własnością lokalu [...], mimo, iż przedmiotowe zagadnienie nie było przedmiotem rozstrzygnięcia organu I instancji, które to naruszenie miała istotny wpływ na wynik sprawy;
2. - przepisu prawa procesowego – art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. polegającym na wydaniu przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzji, którego przedmiotem jest sprawa nie rozstrzygnięta w decyzji organu I instancji.

Strona skarżąca wniosła na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji jako wydanej z rażącym naruszeniu prawa tj art 4 ust. 7 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności oraz § 1 i 2 ust. 1 uchwały Rady Miasta Szczecin Nr XX/518/08 z dnia 7 kwietnia 2008 r. w sprawie wyrażenia zgody na udzielenie osobom fizycznym bonifikaty od opłaty z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność Gminy zmienionej uchwałą Rady Miasta Szczecin Nr XLIX/1257/10 z dnia 26 lipca 2010 r. zmieniającą uchwałę w sprawie wyrażenia zgody na udzielenie osobom fizycznym bonifikaty od opłaty z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność Gminy ora art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.

Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi a po zobowiązaniu przez Sąd do merytorycznego ustosunkowania się do treści skargi w piśmie z dnia [...]. wniósł o uchylenie zaskarżone decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 sierpnia 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę administracji publicznej, pod względem zgodności z prawem.

W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ.U. z 2012 r.., poz. 270), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawna.

Kontrola zaskarżonej decyzji według wskazanego wyżej kryterium doprowadziła do stwierdzenia, że akt ten został wydany z naruszeniem prawa uzasadniającym jego uchylenie.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości osoby fizyczne i prawne będące w dniu [...]r.. użytkownikami wieczystymi nieruchomości mogą wystąpić z żądaniem przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości. Z kolei w świetle art. 4 ust. 1 i 2 tej ustawy osoba, na rzecz której zostało przekształcone prawo użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości obowiązana jest do uiszczenia dotychczasowemu właścicielowi opłaty z tytułu tego przekształcenia. W decyzji o której mowa w art. 3 ust.1, właściwy organ ustala opłatę z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Stosownie do art. 4 ust. 7 pkt 2 ustawy organ właściwy do wydania decyzji może udzielić bonifikaty od opłaty, o której mowa w art. 1, w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność jednostek samorządu terytorialnego – na podstawie uchwały właściwe rady lub Semiku. § 1 i 2 ust.1 i 2 uchwały Rady Miasta Szczecin Nr XX/518/08 z dnia 7 kwietnia 2008 r. w sprawie wyrażenia zgody na udzielenie osobom fizycznym bonifikaty od opłaty z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność Gminy zmienionej uchwałą Rady Miasta Szczecin Nr XLIX/1257/10 z dnia 26 lipca 2010 r. zmieniającą uchwałę w sprawie wyrażenia zgody na udzielenie osobom fizycznym bonifikaty od opłaty z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność Gminy) stanowi, że wyraża się zgodę na udzielenie bonifikaty od opłaty za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości w przypadku spełnienia łącznie warunków wymienionych w § 1 pkt 1-5 między innymi wtedy, gdy użytkownik wieczysty nie zalega z płatnościami z tytułu opłat za użytkowanie wieczyste i podatkami na rzecz gminy (§ 1 pkt 3).

Organ I instancji w rozstrzygnięciu decyzji nie orzekał w sprawie udzielenia bonifikaty od opłaty za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości lokalu Nr [...], którego właścicielką jest W. O. Jedynie w uzasadnieniu decyzji wskazał, bonifikata od opłaty za przekształcenie wyliczonej dla udziału związanego z własnością lokalu Nr [...]nie przysługuje, gdyż nie zostały spełnione wymogi ww. uchwały. Nadto stwierdził, że W. O. nie złożyła oświadczenia o spełnieniu warunków przyznania bonifikaty.

Jak wynika z akt sprawy, wniosek o udzielenie bonifikaty W. O. złożyła w odwołaniu od decyzji organu I instancji.

Zgodnie z wyrażoną w art. 15 k.p.a. zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, każda sprawa administracyjna rozpoznana i rozstrzygnięta decyzją wydaną w pierwszej instancji podlega ponownemu rozpoznaniu i rozstrzygnięciu przez organ II Instancji w wyniku odwołania, skutecznie wniesionego przez uprawniony podmiot. Istota zasady dwuinstancyjności sprowadza się do dwukrotnego rozpoznania i rozstrzygnięcia tej samej sprawy administracyjnej w jej całokształcie, zatem również z uwzględnieniem okoliczności i dowodów przedstawionych w odwołaniu. Kwestia udzielenia bonifikaty nie stanowi w sprawie oddzielnego przedmiotu, stanowi jedynie akcesoryjny element sprawy głównej. Skoro W. O. złożyła stosowny wniosek w odwołaniu, nie było żadnych przeszkód, by go rozpoznać merytorycznie w postępowaniu przed organem II instancji. Z tych względów za niezasadny należy uznać zarzut skargi dotyczący rażącego naruszenia art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze orzekając o udzieleniu bonifikaty i rozłożeniu na raty opłaty stwierdziło w uzasadnieniu decyzji, że "W. O. spełnia wszystkie warunki do przyznania jej bonifikaty od opłaty za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości". Jak wynika z akt administracyjnych organu II w rozpatrywanej sprawie nie przeprowadzono żadnego postępowania dowodowego na okoliczność zawartego w odwołaniu wniosku o udzielenie bonifikaty, nie ustosunkowano się do materiału dowodowego zgromadzonego przez organ I instancji, co jest sprzeczne z podstawowymi regułami postępowania administracyjnego tj. zasadą prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.) oraz art. 77 § 1 k.p.a. nakazującym w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.

Nadto zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 107 § 3 k.p.ka bowiem organ odwoławczy wskazując, że W. O. spełnia wszystkie przesłanki do udzielenia bonifikaty od opłaty za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości nie wskazał faktów, które uznał za udowodnione i dowodów na których się oparł, dokonując powyższych ustaleń.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ odwoławczy rozpoznając wniosek W. O. o udzielenie bonifikaty od opłaty za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości winien przeprowadzić postępowanie dowodowe w zakresie spełnienia przez W. O. warunków do udzielenia tej bonifikaty i stosownie do art. 107 § 3 uzasadnić rozstrzygnięcie w tym zakresie.

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c oraz art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) orzeczono jak w sentencji.