Uzasadnienie
Pismem z dnia [...] Regionalny Szpital w K., zwany dalej "Szpital", poinformował Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w K., że w dniu [...] do Oddziału [...] został przyjęty pacjent płci męskiej, bezdomny, którego tożsamość ustalono na podstawie odpisu skróconego aktu urodzenia. Pacjent – W.L. nie posiadał numeru PESEL i w dniu [...] zmarł.
Decyzją nr [...] z dnia [...] Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K., działając z upoważnienia Prezydenta Miasta K., potwierdził, W.L., bezdomny, urodzony [...] w K., nr PESEL brak, ma prawo do świadczeń opieki zdrowotnej od dnia [...] do dnia [...]. Decyzję doręczono Narodowemu Funduszowi Zdrowia Delegatura w K. oraz Szpitalowi.
Pomimo otrzymania decyzji przyznającej W.L. prawo do świadczeń z opieki zdrowotnej Narodowy Fundusz Zdrowia [...] Oddział Wojewódzki w S. wstrzymał sfinansowanie zrealizowanych świadczeń zdrowotnych z uwagi na brak numeru PESEL świadczeniobiorcy ww. decyzji Prezydenta Miasta K. Wobec powyższego, Dyrektor Szpitala złożył w dniu [...] wniosek o sprostowanie błędu w powyższej decyzji, poprzez wskazanie numeru PESEL świadczeniobiorcy.
Postanowieniem nr [...], z dnia [...], działający z upoważnienia Prezydenta Miasta K. Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. odmówił sprostowania decyzji nr [...] z dnia [...]. W ocenie organu pierwszej instancji, brak numeru PESEL w decyzji nie stanowi błędu pisarskiego i rachunkowego, czy też innej oczywistej omyłki, w rozumieniu art. 113 K.p.a.
Szpital złożył zażalenie na wydane postanowienie, podtrzymując swój wniosek o sprostowanie ww. decyzji, poprzez wpisanie numeru PESEL W.L.
W uzasadnieniu zażalenia Szpital podniósł, iż decyzja z dnia [...] narusza art. 54 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, który stanowi, iż decyzja winna zawierać numer PESEL świadczeniobiorcy. Ponadto wskazał, iż brak numeru PESEL uniemożliwia rozliczenie udzielonych świadczeń z Narodowym Funduszem Zdrowia.
Postanowieniem z dnia [...], nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 i art. 113 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. K.p.a., utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie.
W uzasadnieniu postanowienia organ II instancji stwierdził, że zgodnie z art. 113 § 1 K.p.a. organ administracji publicznej może z urzędu lub na żądanie strony prostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ decyzjach. Jak wynika z treści przepisu sprostowaniu podlegają jedynie ściśle określone wady wydanych decyzji, tj. błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki pisarskie. Przedmiotem stosowania rozwiązań związanych ze sprostowaniem treści decyzji przewidzianej w art. 113 § 1 K.p.a. są wady nieistotne takiego aktu administracyjnego; natomiast wady istotne weryfikowane są przy wykorzystaniu zwykłych bądź nadzwyczajnych środków prawnych. Ustawodawca, mówiąc o możliwości prostowania błędów pisarskich i rachunkowych, czy też innych oczywistych omyłek, nie daje ustawowej definicji tych pojęć, w związku z czym, stosując ten przepis, należy mieć na uwadze potoczne ich znaczenie.
W orzecznictwie sądów administracyjnych, zdaniem organu, znajduje się całe spektrum orzeczeń dotyczących prostowania wadliwych decyzji. Z ich literatury należy wysnuć wspólny wniosek, iż błąd pisarski i rachunkowy (czyli omyłka w wykonywaniu działania matematycznego, np. dodawania lub dzielenia) oraz oczywista omyłka mogą mieć wymiar wyłącznie techniczny, niestanowiący kategorii uchybień podlegających sprostowaniu wady procesu decyzyjnego. Tego rodzaju omyłką może być m.in. widoczne, wbrew zamierzeniu organu, niewłaściwe użycie wyrazów, widocznie mylna pisownia albo widoczne niezamierzone opuszczenie jednego lub więcej wyrazów.
Z kolei oczywistość innej omyłki pisarskiej polega na widocznej w świetle akt sprawy rozbieżności między myślą (zamierzeniem) wyrażoną przez organ administracji publicznej a doborem poszczególnych słów lub cyfr dla określenia niebudzących wątpliwość faktów. Widoczna omyłka może wiązać się z niewłaściwym użyciem np. wyrazu, widocznie mylną pisownią albo niezamierzonym opuszczeniem jednego lub więcej wyrazów. Taka sytuacja może się więc wiązać z tym, że w decyzji administracyjnej wyrażono coś, co widocznie niezgodne jest z myślą wyrażoną niedwuznacznie przez organ administracji publicznej, a zostało wypowiedziane tylko przez przeoczenie, niewłaściwy dobór słów czy omyłkę pisarską.
Kolegium wskazało, że analizując akta niniejszej sprawy trudno uznać, iż niezamieszczenie w decyzji numeru PESEL świadczeniobiorcy stanowiło błąd pisarski, czy tym bardziej rachunkowy. Ponadto wada decyzji nie stanowi również, w ocenie Kolegium, "innej oczywistej omyłki". Brak numeru PESEL świadczeniobiorcy w spornej decyzji, był zamierzony przez organ pierwszej instancji. Wynika to z treści zgromadzonych dokumentów, w tym opinii prawnej w kwestii dopuszczalności wydania decyzji potwierdzającej prawo do świadczeń zdrowotnych, sporządzonej przez radcę prawnego przed wydaniem decyzji z dnia 25 listopada 2014 r. Potwierdza to również treść uzasadnienia przedmiotowej decyzji.
W tych okolicznościach sprawy, w ocenie organu II instancji, należy zgodzić się z rozstrzygnięciem organu pierwszej instancji, że wada decyzji z dnia [...] nie podlega sprostowaniu, nie można jej bowiem zakwalifikować do żadnego z typów wad decyzji, określonych w art. 113 K.p.a.
Regionalny Szpital w K. złożył skargę na ww. postanowienie Kolegium do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S., wnosząc o jego uchylenie. W uzasadnieniu skargi podniósł, że w sprawie zachodzą przesłanki do sprostowania decyzji nr [...], z dnia [...], bowiem nie doprowadzi to do zmiany merytorycznej orzeczenia. Ponadto, skarżący wskazał, że nie wszystkie osoby uprawnione do świadczeń zdrowotnych na podstawie art. 2 ust. 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej, finansowanych ze środków publicznych, posiadają numer PESEL, jednak istnieje możliwość nadania takiego numeru na podstawie ustawy o ewidencji i dowodach osobistych.
W odpowiedzi na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. z w a ż y ł, co następuje:
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).
Podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowił art. 113 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz.267 ze zm.), zwanej dalej "K.p.a.". Zgodnie z art. 113 § 1 K.p.a. organ administracji publicznej może z urzędu lub na żądanie strony prostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ decyzjach.
Organy rozpoznając niniejszą sprawę kierowały się jedynie literalnym brzmieniem przepisu uznając, że w sprawie nie doszło do błędu ani oczywistej omyłki, tym bardziej, że organ świadomie pominął numer PESEL, bowiem pacjent Szpitala numeru takiego nie posiadał.
W ocenie sądu, analizowana pod tym kątem skarga zasługuje na uwzględnienie ponieważ Kolegium w zaskarżonym postanowieniu, jak również Prezydent Miasta Kołobrzeg w utrzymanym nim w mocy postanowieniu Prezydenta Miasta K. z dnia [...], naruszają w sposób istotny przepis art. 113 § 1 K.p.a.
W pierwszej kolejności stwierdzić należy, że przedmiotem rozwiązań związanych ze sprostowaniem decyzji w oparciu o ww. przepis mogą być wyłącznie wady nieistotne aktów administracyjnych, albowiem wady istotne weryfikowane są przy wykorzystaniu zwykłych bądź nadzwyczajnych środków prawnych. W tej sytuacji, niewątpliwie dopuszczalność stosowania art. 113 § 1 K.p.a. ocenia się na podstawie badania istotności wady decyzji administracyjnej, przy czym przyjmuje się, że ewentualna modyfikacja aktu nie może wpływać na ukształtowanie praw bądź obowiązków w sferze prawa administracyjnego materialnego.
Przepis stanowiący podstawę prawną decyzji, o której sprostowanie wnosił skarżący Szpital, tj. art. 54 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanej ze środków publicznych(Dz.U. z 2015 r., poz.581) w ust. 2 wskazuje, że decyzja powinna zawierać numer PESEL świadczeniobiorcy. Czym jest numer PESEL określają natomiast przepisy ustawy z dnia 20 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz.U. z 2015 r., poz.388), a przede wszystkim jej art. 15 ust.1 stanowiący, że: "Osobie, której dane są gromadzone w rejestrze PESEL i rejestrze mieszkańców, nadaje się numer identyfikacyjny Powszechnego Elektronicznego Systemu Ewidencji Ludności, który stanowi numer PESEL". Z powyższego przepisu i następnych wynika więc, że numer ten jest częścią decyzji służącą jednoznacznej identyfikacji adresata decyzji, w tym przypadku świadczeniobiorcy.
W świetle art. 107 § 1 K.p.a. decyzja powinna zawierać, między innymi, oznaczenie strony lub stron. W tym konkretnym przypadku decyzja winna zawierać oznaczenie strony polegające nie tylko na podaniu jej imienia i nazwiska – W.L. – ale także na podaniu jej numeru PESEL. Brak tego numeru nie powoduje istotnego naruszenia prawa polegającego na niewskazaniu adresata decyzji, czyli strony, jednak powoduje, że pomimo przyznania W.L. prawa do świadczeń opieki zdrowotnej, powstaje przeszkoda polegającą na braku możliwości uzyskania przez Szpital sfinansowania, ze środków publicznych, hospitalizacji W.L.
Nie ulega więc wątpliwości, że sprostowanie decyzji polegające na dodaniu numeru PESEL nie dotyczy kwestii merytorycznych decyzji o przyznaniu W.L. prawa do świadczeń opieki zdrowotnej.
Należy podkreślić, że zarówno w doktrynie, jak i orzecznictwie przyjmuje się, że niektóre elementy decyzji administracyjnej mogą z istoty podlegać modyfikacji w trybie art. 113 § 1 K.p.a. (Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz pod red. M. Wierzbowskiego i R. Hausera, wyd.2, Wydawnictwo C.H.Beck, Warszawa 2015).
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 20 czerwca 2015 r., sygn. akt I OSK 1030/11 (dostępny w internecie) stwierdził, między innymi, że pominięcie w nazwie podmiotu, na rzecz którego wydano decyzję, części nazwy organu(Dyrektora - Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej), było "uchybieniem możliwym do sanowania w trybie rektyfikacji decyzji administracyjnej (art. 113 § 1 K.p.a.)".
Stanowisko to skład sądu orzekający w niniejszej sprawie w całości popiera, tym bardziej, że organy administracji publicznej winny działać na podstawie przepisów prawa, a przy interpretacji tych przepisów, przede wszystkim, uwzględniać ich funkcje, w tym m.in. zasady sprawiedliwości, słuszności, konsekwencji społecznych i ekonomicznych.
Tym samym sąd uznał, że dokonana przez organy ścisła wykładnia art. 113 § 1 K.p.a. narusza wskazany przepis postępowania administracyjnego, a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Rozpatrując ponownie sprawę organy winny uwzględnić przedstawioną powyżej ocenę sądu.
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w S., na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylił zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu I instancji. Rozstrzygnięcie w pkt II sentencji wyroku zapadło na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 ww. ustawy.