Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczeciniez 17 lutego 2022 r., sygn. akt II SA/Sz 905/21

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia [...] maja 2021 r, Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 t. j. ze zm.) w związku z art. 102 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2020r., poz. 1427 t. j.) oraz § 3 pkt 1 lit. a i § 4 pkt 2 i 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 lutego 2011 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2017 r., poz. 265 t. j.), po rozpatrzeniu zażalenia Z. S. na postanowienie Starosty [...] z dnia [...] stycznia 2021 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy przyznania Z. S., prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą Z. mgr inż. Z. S. wynagrodzenia za dozór pojazdu marki [...] o numerze rejestracyjnym [...], orzekło o:

1. 1) uchyleniu zaskarżonego postanowienie w całości,
2. 2) przyznaniu Z. S., prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą "Z. " w G. kwotę [...]zł brutto tytułem wynagrodzenia za dozór pojazdu marki [...] o numerze rejestracyjnym [...], sprawowany w okresie od dnia 22 maja 2003 r. do dnia 22 lipca 2016 r., z wyłączeniem wynagrodzenia za okres od dnia 22 maja 2003 r. do dnia 28 lipca 2005 r.,
3. 3) odmówiło przyznania wynagrodzenia za dozór pojazdu w pozostałym zakresie.

Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Na podstawie dyspozycji usunięcia pojazdu nr [...] z dnia [...] maja 2003 r. wydanej przez funkcjonariusza Komendy Powiatowej Policji w G., samochód marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] został odholowany w tym dniu na parking strzeżony w G. przy ul. [...] prowadzony przez Z. S.. Jako przyczynę usunięcia pojazdu wskazano "wypadek drogowy". Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2003 r. Prokurator Rejonowy w G. orzekł o zabezpieczeniu majątkowym przyszłej kary grzywny poprzez zajęcie przedmiotowego samochodu.

Postanowieniem z dnia [...] listopada 2009 r. Sąd Rejonowy w G. stwierdził, że z dniem [...] lipca 2005 r. zabezpieczenie majątkowe upadło wobec uiszczenia przez zobowiązanego wszelkich należności wynikających z prawomocnego wyroku Sądu, dla zabezpieczenia których zajęto przedmiotowy pojazd. Sąd wezwał R. Z. do niezwłocznego odbioru samochodu osobowego [...] o nr rej. [...] z parkingu, pod rygorem przeprowadzenia likwidacji w trybie ustawy z dnia 18 października 2006 r. o likwidacji niepodjętych depozytów. [...] nie został odebrany z parkingu.

Pismem z dnia [...] listopada 2009 r. Sąd Rejonowy w G. poinformował właściciela parkingu, że nie pokryje kosztów przechowywania pojazdu marki z uwagi na przedawnienie roszczenia za okres od dnia 28 października 2003 r. do dnia 28 lipca 2005 r. W dniu 27 grudnia 2013 r. Z. S. wystawił fakturę VAT dla Komendy Wojewódzkiej Policji w S. na kwotę [...]zł za przechowywanie przedmiotowego pojazdu w okresie od dnia 22 maja 2003 r. do dnia 6 czerwca 2003 r.

Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2019 r., sygn. akt [...] [...] Sąd Okręgowy w S. orzekł przepadek pojazdu marki [...] na rzecz Powiatu G..

Wobec powyższego, Starosta [...] uznał, iż nie ma podstaw do uwzględnienia wniosku Z. S., albowiem przyczyna dla której odholowano pojazd nie mieści się w przesłankach przepisu art. 130a ust. 1 lub 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Samochód stanowił bowiem przedmiot zabezpieczenia majątkowego na potrzeby postępowania karnego, prowadzonego w związku z zaistniałym wypadkiem drogowym.

Na powyższe postanowienie Z. S. wniósł zażalenie, w którym wskazał, że od 2000 r. jego parking był jednym z wyznaczonych przez Starostę G. dla realizacji zadań wynikających z art. 130a ust. 1 i 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym, ostatnim zarządzeniem nr [...] z dnia 7 grudnia 2007 r. Wskutek nowelizacji ustawy Prawo o ruchu drogowym zawarte zostały umowy z Powiatem G. z dnia [...] sierpnia 2011 r., z dnia [...] grudnia 2011 r. oraz z dnia [...] stycznia 2013 r. na przechowywanie pojazdów usuniętych z dróg w przypadkach określonych w art. 130a ust. 1 i 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym, położonych na terenie Powiatu G..

Skarżący przypomniał, iż wbrew twierdzeniu organu I instancji, zgodnie z obowiązującymi przepisami art. 130a ustawy Prawo o ruchu drogowym informował Komendanta Powiatowego Policji w G. pismami z dnia 21 lipca 2006 r. oraz z dnia 9 października 2009 r., Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. pismami z dnia 15 września 2006 r. oraz z dnia 9 października 2009 r. oraz Starostę G. pismami z dnia 5 października 2010 r., z dnia 31 marca 2011 r. o fakcie pozostawania pojazdu na parkingu.

Uzasadniając wysokość żądanego wynagrodzenia, żalący się wskazał na stawki opłat obowiązujących na terenie Powiatu G. w poszczególnych okresach dozorowania pojazdu, a wynikające z umów z Komendą Powiatową Policji w G., Komendą Wojewódzką Policji w S., Prokurator Rejonowy w G., Sądem Rejonowym w G., Urzędem Skarbowym w G., a także ze Starostą [...].

W zażaleniu Skarżący zmodyfikował treść żądania poprzez wskazanie kwoty należności na dzień 21 stycznia 2020 r. do kwoty [...]zł.

Po rozpatrzeniu zażalenia Samorządowe Kolegium Odwoławcze opisanym na wstępie postanowieniem

1. 1) uchyliło zaskarżone postanowienie w całości,
2. 2) przyznało Z. S., prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą "Z. " w G. kwotę [...]zł brutto tytułem wynagrodzenia za dozór pojazdu marki [...] o numerze rejestracyjnym [...], sprawowany w okresie od dnia 22 maja 2003 r. do dnia 22 lipca 2016 r., z wyłączeniem wynagrodzenia za okres od dnia 22 maja 2003 r. do dnia 28 lipca 2005 r.,
3. 3) odmówiło przyznania wynagrodzenia za dozór pojazdu w pozostałym zakresie.

W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało, że w sprawie II SA/Sz 453/15 wyrokiem z dnia 10 września 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie orzekł o obowiązku organów obu instancji merytorycznego rozpoznanie wniosku Z. S. w oparciu o art 102 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Orzeczeniem tym organy były związane na podstawie art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 t. j.).

Z ustaleń organu odwoławczego wynika, że wnioskiem z dnia 31 maja 2012 r., ponowionym w dniu 15 grudnia 2014 r., Z. S. zwrócił się do Starosty [...] o przyznanie wynagrodzenia za dozór pojazdu marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] za okres od dnia 22 maja 2003 r. do dnia 15 grudnia 2014 r., następnie zmodyfikowanym w zakresie-koniecznego uwzględnienia końcowej daty przechowywania pojazdu do dnia 21 stycznia 2020 r., Wniosek ten nie został uwzględniony przez organ I instancji, wobec uznania braku podstaw do zakwalifikowania przyczyn usunięcia pojazdu rygorom przepisu art. 130a ust. 1 lub 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym w okolicznościach faktycznych jego usunięcia i przechowywania na parkingu strzeżonym i wskazania tym samym jako zobowiązanego do ewentualnego wynagrodzenia za przechowywanie pojazdu organów postępowania karnego.

W trakcie przechowywania pojazdu, w dniu [...] czerwca 2003 r. Prokurator Rejonowy w G. wydał postanowienie o zabezpieczeniu majątkowym grożącej sprawcy przestępstwa kary grzywny poprzez zajęcie przedmiotowego pojazdu. W dniu [...] listopada 2009 r. Sąd Rejonowy w G. stwierdził, że z dniem [...] lipca 2005 r. upadło powyższe zabezpieczenie majątkowe i wezwał właściciela pojazdu do niezwłocznego odbioru.

W ocenie Kolegium podstawą żądania przyznania wynagrodzenia za dozór pojazdu było wydanie dyspozycji usunięcia pojazdu w dniu 22 maja 2003 r., ten akt bowiem spowodował umieszczenie na parkingu strzeżonym należącym do wnioskodawcy przedmiotowego pojazdu, odholowanego w dniu wydania dyspozycji jego usunięcia. Dyspozycja usunięcia pojazdu mająca za przyczynę, jak wynika z całokształtu materiału dowodowego udział w wypadku drogowym kierującego pojazdem w stanie nietrzeźwości mieści się w przepisie art. 130a ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy Prawo o ruchu drogowym. O tym, że sprawca wypadku był w stanie nietrzeźwości świadczy kwalifikacja zarzucanego mu czynu (art. 178a § 1 k.k.). Starosta natomiast z mocy ustawy zobligowany jest do podjęcia czynności stanowiących następstwo usunięcia pojazdu, zmierzających do ewentualnego orzeczenia o przepadku pojazdu, jak nadto ustalenia kosztów, o jakich mowa w art. 130a ust. 10h ustawy Prawo o ruchu drogowym związanych z usunięciem pojazdu.

Na podstawie art. 130a ust. 10g jednostka prowadząca parking strzeżony, w przypadku nieodebrania pojazdu z parkingu w terminie określonym w ust. 10, powiadamia o tym fakcie właściwego miejscowo starostę oraz podmiot, który wydal dyspozycję usunięcia pojazdu nie później niż trzeciego dnia od dnia upływu tego terminu. Na podstawie dyspozycji usunięcia pojazdu, ewentualnie w razie wątpliwości, innych dowodów, starosta w stosunku do pojazdu usuniętego z drogi, w przypadkach określonych w ust. 1 lub 2, występuje do sądu z wnioskiem o orzeczenie jego przepadku na rzecz powiatu.

Sąd Rejonowy w G. postanowieniem z dnia [...] października 2018 r., sygn. akt [...] [...] – oddalił wniosek o orzeczenie przepadku pojazdu na rzecz Powiatu [...], jednak w skutek apelacji wniesionej przez właściciela parkingu Sąd Okręgowy w S. w postanowieniu z dnia [...] grudnia 2019 r., sygn. akt [...] [...], zmienił zaskarżone postanowienie i orzekł o przepadku na rzecz Powiatu [...] przedmiotowego pojazdu, w pozostałym zakresie oddalił apelację i orzekł o kosztach postępowania.

Zdaniem organu odwoławczego stanowiący podstawę prawną zaskarżonego aktu przepis art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie ustanawia kryteriów ustalenia wynagrodzenia za dozór. Stosując ten przepis przy obliczaniu należności zeń wynikających należy odpowiednio i w ograniczonym zakresie stosować art. 836 Kodeksu cywilnego, wedle którego jeżeli wysokość wynagrodzenia za przechowanie nie jest określona w umowie albo w taryfie, przechowawcy należy się wynagrodzenie w danych stosunkach przyjęte, chyba że z umowy lub z okoliczności wynika, iż zobowiązał się przechować rzecz bez wynagrodzenia. Ustalenie zatem spornego wynagrodzenia wymagało każdorazowo analizy stawek parkowania pojazdów stosowanych w konkretnym okresie czasu przez podmioty prowadzące parkingi strzeżone.

Dokonując ustaleń w zakresie przyznania wynagrodzenia za dozór pojazdów, w analogicznych sprawach i pokrywających się okresach czasu Kolegium, uznawało za zasadne przyjęcie stawek opłat za przechowywanie pojazdów wynikających z umów zawartych pomiędzy Z. S. a Starostą [...] w okresie od dnia 21 sierpnia 2011 r. do dnia 31 grudnia 2013 r. - kiedy to wygasła ostatnia umowa, a następnie w dalszym okresie przechowywania pojazdu stawek ustalonych na podstawie umów zawieranych przez Starostę [...] z innymi przedsiębiorcami, którym powierzono wykonywanie zadań z zakresu przechowywania pojazdów usuniętych z dróg w warunkach przepisów art. 130a ust. 1 i 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym, określonych w sposób następujący w odniesieniu do pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej do 3,5 t:

1. 1. umowa od [...] sierpnia 2011 r do [...] grudnia 2011 r.
2. a) pierwszych 3 dni przechowywania - [...] zł
3. b) od 4 dnia do 3 miesięcy przechowywania -10 zł
4. c) powyżej 3 miesięcy przechowywania - [...] zł
5. 2. umowa od [...] stycznia 2012 r. do [...] grudnia 2012 r.
6. a) pierwszych 3 dni przechowywania - [...] zł
7. b) od 4 dnia do 3 miesięcy przechowywania - [...] zł
8. c) powyżej 3 miesięcy przechowywania - [...] zł
9. 3. umowa od [...] stycznia 2013 r, do [...] grudnia 2013 r.
10. a) pierwszych 5 dni przechowywania - [...] zł
11. b) od 6 dnia przechowywania - [...] zł.
12. 4. umowa z dnia [...] stycznia 2014 r. zawarta przez Starostę [...] z G. I. prowadzącym działalność gospodarczą pod nazwą D. z siedzibą w N. - jednostką prowadzącą parking strzeżony na terenie N., z mocą obowiązującą od dnia [...] lutego 2014 r., następnie kolejna umowa ze wskazanym przedsiębiorcą z dnia [...] grudnia 2015 r. z mocą obowiązująca od dnia [...] stycznia 2016 r. do dnia [...] grudnia 2016 r.
13. a) pierwszych 5 dni przechowywania - [...] zł,
14. b) od 6 dnia przechowywania - [...] zł.

Uzasadniając przyjęcie tych stawek, w ślad za stanowiskiem organu I instancji zaprezentowanym w analogicznych sprawach, których przedmiotem było wynagrodzenie dozorcy z tytułu przechowywania pojazdów, umieszczonych i przechowywanych na parkingu Z. S. w latach 2003-2017 na podstawie dyspozycji usunięcia pojazdu wydanej w trybie art. 130a ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo o ruchu drogowych, w sprawach [...], [...] i twierdzenie, że skoro przedsiębiorca dobrowolnie, na zapytanie ofertowe przedstawił swoje ceny i zawarł umowę z organem, dokonał tym samym kalkulacji kosztów przechowywania pojazdów na parkingu, a ceny te były dla przedsiębiorcy zadowalające.

Spornym jednak w ocenie Kolegium w tego rodzaju sprawach, pozostawało wynagrodzenie za okres poprzedzający dzień podpisania pierwszej umowy ze Starostą tj. dzień [...] sierpnia 2011 r. W celu ustalenia należnego stronie wynagrodzenia za wskazany okres, organy za zasadne uznały przyjęcie za właściwą kwoty, zbliżonej do kwoty wynikającej z umowy podpisanej z Naczelnikiem Urzędu Skarbowego obowiązującej do dnia [...] marca 2009 r. jako, że organ ten przed powierzeniem Staroście zadań wynikających z art. 130a ustawy Prawo o ruchu drogowym był podmiotem odpowiedzialnym za ponoszenie kosztów przechowywania pojazdów, które w wyniku nieodebrania z parkingu przez właściciela, przechodziły na rzecz Skarbu Państwa z mocy ustawy - do dnia 3 września 2010 r. Ponieważ kwota ustalona w umowie z przedsiębiorcą wynosiła [...] zł, a następna podpisana już ze Starostą G. umowa ustalała kwotę [...]zł za dzień przechowywania pojazdu, za zasadne uznawano przyjęcie w okresie do dnia 3 września 2010 r. kwoty - [...] zł, a następnie od dnia 4 września 2010 r. kwoty [...]zł za dzień jako kwoty pośredniej tj. wyższej niż przyjętej w dobrowolnie podpisanej umowie z Naczelnikiem Urzędu Skarbowego i niższej niż średnia kwota wynikająca z uchwały Rady Powiatu, obowiązująca właściciela pojazdu i stosowana jako kwota sankcyjna i dolegliwa - bez przekroczenia jednakże wysokości kwoty wynikającej z umowy z dnia 19 sierpnia 2011 r. Zdaniem organów, ustalenie stosownych kwot poprzez nawiązanie do stawek, według których było kalkulowane wynagrodzenie tej strony w ramach zawartych umów cywilnych, zasadniczo pozostają prawidłowe.

Trudno racjonalnie przyjąć, że stawki, na które strona godziła się zawierając umowy cywilne, których przedmiotem było przechowywanie pojazdów na zasadach wynikających z art. 130a ustawy Prawo o ruchu drogowym, nie odzwierciedlają koniecznych wydatków i wynagrodzenia w szczególności, że są to stawki zbyt niskie. Takie założenie oznaczałoby, że strona (przedsiębiorca) zawierając umowę świadomie działała na swoją szkodę.

Jako znane z urzędu, ustalone w analogicznych postępowaniach, jak nadto wynikające z przedłożonych w sprawie dokumentów, w tym podane w piśmie Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. z dnia 31 stycznia 2017 r. uwzględniano stawki obowiązujące na dzień wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, tj. wynikające:

1. 1) z rozliczeń za parkowanie pojazdów stosowane przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. w okresie odpowiedzialności Skarbu Państwa z tytułu wynagrodzenia za dozór pojazdu, przyjęte na podstawie umowy zawartej pomiędzy przedsiębiorcą a Komendą Wojewódzką Policji w S. w wysokości [...] zł/ dzień,
2. 2) z umowy Z. S. z Komendą Powiatową Policji w G. z dnia [...] czerwca 2002 r. w wysokości [...] zł/ dzień.
3. 3) z umowy Z. S. z Komendą Wojewódzką Policji w S. obowiązującą w okresie od dnia [...] czerwca 2005 r. do dnia 31 marca 2007 r. w wysokości [...] zł/ dzień, następnie
4. 4) z umowy Z. S. z Naczelnikiem Urzędu Skarbowego w G. w okresie od dnia [...] kwietnia 2007 r. do dnia 31 marca 2009 r. w wysokości [...] zł/dzień, kolejno
5. 5) w okresie od dnia [...] kwietnia 2009 r do dnia 31 grudnia 2011 r. - [...] zł/dzień
6. 6) w okresie od dnia [...] stycznia 2012 r. do dnia 31 grudnia 2012 r.- [...] zł/dzień.
7. 7) w okresie od dnia [...] stycznia 2013 r. do dnia 31 grudnia 2013 r.- [...] zł/dzień.

Według informacji Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. w latach 2002 - 2010, a następnie w latach 2011-2016 w rozliczeniach za przechowywanie pojazdów usuniętych z dróg w trybie art. 130a ust. 1 i 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym stosowane były stawki dobowe, obejmujące zarówno zwrot koniecznych wydatków, jak i wynagrodzenie za dozór.

Uwzględniając powyższe wyjaśnienia do obliczenia kwoty tytułem wynagrodzenia za dozór pojazdów za właściwe przyjmowano następujące stawki:

1. 1. za okres od dnia [...] maja 2003 r. do dnia 14 czerwca 2005 r. - [...] zł za dzień przechowywania pojazdu;
2. 2. za okres od dnia [...] czerwca 2005 r. do dnia 31 marca 2007 r. - [...] zł za dzień przechowywania pojazdu;
3. 3. za okres od dnia [...] kwietnia 2007 r. do dnia 3 września 2010 r. - [...] zł za dzień przechowywania pojazdu;
4. 4. za okres od dnia [...] września 2010 r. do 31 grudnia 2012 r. - [...] zł za dzień przechowywania pojazdu;
5. 5. za okres od dnia [...] stycznia 2013 r. do dnia 31 grudnia 2013 r. - [...] zł za dzień przechowywania pojazdu.

W ocenie organu odwoławczego wyłącznym kryterium zróżnicowanej oceny w analizowanych stanach faktycznych jest rodzaj pojazdu przechowywanego, albowiem z tym związana jest stawka opłaty za parkowanie. Kolegium ustaliło wynagrodzenie w oparciu o ww. stawki, i wskazało, że aprobatę dla powyższego wyliczenia wyraził też Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 23 lipca 2020 r., sygn. akt I OSK 3064/19 rozpoznając analogiczna sprawę. Sąd uznał za uprawnioną regułę ustalenia kosztów przechowywania pojazdów za okresy poprzedzające dzień 1 stycznia 2014 r. SKO powołując się na regułę wyrażoną w art. 8 Kpa uznał, że organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania (§ 1), organy administracji publicznej bez uzasadnionej przyczyny nie odstępują od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym (§ 2). Rozpatrywana sprawa jest sprawą mieszczącą się w granicach zakreślonych zacytowanym przepisem art. 8 § 2 Kpa.

Pojazd został usunięty z drogi dnia [...] maja 2003 r. i był przechowywany w uznanym przez organ odwoławczy okresie do dnia [...] czerwca 2016 r., przy czym wynagrodzenie za okres od dnia 22 maja 2003 r. do dnia 6 czerwca 2003 r. w kwocie [...]zł pokryła Komenda Wojewódzka Policji w S., natomiast wynagrodzenie za okres od dnia 7 czerwca 2003 r. do dnia 28 lipca 2005 r. nie podlega uwzględnieniu, wobec uznania przez Sąd Rejonowy w G. za przedawniony, a zatem za wynagrodzeniem:

1. 1. za okres od dnia 29 lipca 2007 r. do dnia 20 sierpnia 2011 r. - [...] zł za dzień przechowywania pojazdu, tj.1484 dni x [...] zł = [...] zł;
2. 2. za okres od dnia 21 sierpnia 2011 r. do dnia 31 grudnia 2012 r. - [...] zł za dzień przechowywania pojazdu, tj. 499 dni x [...] zł = [...] zł;
3. 3. za okres od dnia 1 stycznia 2013 r. do dnia 31 grudnia 2013 r. - [...] zł za dzień przechowywania pojazdu tj. 365 dni x [...] zł = [...] zł;
4. - co daje kwotę łączną w wysokości: [...] zł.

Organ odwoławczy uznał za uzasadnione przyjęcie jako podstawy ustalenia wynagrodzenia za okres przechowywania przedmiotowego pojazdu od dnia 1 stycznia 2014 r. do dnia 22 lipca 2016 r. stawki abonamentowej, stanowiącej uśrednioną miesięczną opłatę za przechowywanie pojazdu na parkingach strzeżonych województwa zachodniopomorskiego obowiązującą w analizowanym okresie, wynoszącą [...] zł ([...] zł + [...] zł +[...] zł + [...] zł + [...] zł + [...] zł + [...] zł + [...] zł + [...] zł, dalej: [...] zł - 2014 r. i 2015 r., [...] - 2016 r. zł, [...] zł (powiat [...] W uzasadnieniu zastosowania stawki abonamentowej, w powyższym zakresie, Kolegium odwołało się do wskazań Naczelnego Sądu Administracyjnego zawartych w wyroku z dnia 23 lipca 2020 r., sygn.. akt I OSK 3064/19, wedle którego, z reguły ceny abonamentowe wiążą się z długotrwałym przechowywaniem pojazdu w okresach miesięcznych.

Pozostając ukierunkowanym prawomocnym wyrokiem NSA; Kolegium w zgodzie ze wskazana regułą dokonało powyższego wyliczenia wynagrodzenia za przechowywanie pojazdu, w okresie od dnia 1 stycznia 2014 r. do dnia 22 lipca 2016 r., przy czym termin końcowy okresu przechowywania pojazdu, określony został, w ślad za Sądem, na dzień nieuprawnionej odmowy wydania pojazdu Staroście, skutkującej utratą uprawnienia dozorcy do wynagrodzenia za dalszy okres przechowywania pojazdu.

Wynagrodzenie za przechowywanie pojazdu od dnia 1 stycznia 2014 r. do dnia 22 lipca 2016 r. (31 miesięcy x [...] zł; przy czym w miesiącu lipcu 2016 r. - 22 dni - [...] zł), wliczono na kwotę [...]zł.

Sumując przedstawione wyliczenia, za uprawnione uznało Kolegium ustalenie wynagrodzenia za przechowywanie pojazdu w okresie od dnia 29 lipca 2005 r. do dnia 22 lipca 2016 r. w łącznej kwocie [...]zł (7.511,30 zł - do dnia 31 grudnia 2013 r. + [...] zł - od dnia 1 stycznia 2014 r. do dnia 22 lipca 2016 r.).

Podstawą prawną rozpoznania wniosku Z. S. o przyznanie zwrotu koniecznych wydatków związanych ze sprawowaniem dozoru jak i wynagrodzenia za dozór pojazdów jest przepis art. 102 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w związku z § 3 pkt 1 lit. a Rady Ministrów z dnia 28 lutego 2011 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2017 r., poz. 265). Przy obliczaniu należności wynikających z art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji należy odpowiednio i w ograniczonym zakresie stosować art. 836 k.c. Ten przepis nie zawiera żadnych innych kryteriów poza przyjętymi i omówionymi w zaskarżonym postanowieniu.

Na powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie wniósł Prokurator Rejonowy w G., zarzucając istotne naruszenie przepisów prawa tj. art. 102 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na ustaleniu wynagrodzenia za dozór należnego Z. S. w trybie wskazanego przepisu pomimo, że zgromadzone w sprawie dokumenty urzędowe dowodzą jednoznacznie, że pojazd pozostawiony na parkingu strzeżonym stanowi dowód rzeczowy w postępowaniu karnym z tego tytułu wypłata na rzecz Z. S. powinna stanowić w całości wydatek Skarbu Państwa (art. 618 § 1 pkt 4 k.p.k.), o którym powinny rozstrzygać organy postępowania karnego.

Wobec tak postawionych zarzutów Prokurator wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje

Skarga została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a. W myśl tej regulacji, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2019 r., poz. 2167) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019, poz. 2325), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej.

Dokonana w oparciu o wskazane wyżej kryterium kontrola zaskarżonego postanowienia prowadzi do uznania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie należy przypomnieć, że wiążące stanowisko dla niniejszej sprawy przedstawił już Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w wyroku z dnia 10 września 2015 r., sygn. akt II SA/Sz 453/15, w którym Sąd stwierdził m.in., że Starosta [...] powinien podjąć działania zmierzające do ustalenia, czy pojazd marki [...] o nr rej. [...] został usunięty i umieszczony na parkingu na podstawie art. 130a ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz czy zostały spełnione wszystkie warunki, o których mowa w art. 130a. Winien również wystąpić do sądu powszechnego o orzeczenie przepadku pojazdu na rzecz Powiatu G..

Zaskarżone przez Prokuratora postanowienie Kolegium jest rezultatem postępowania prowadzonego przez organy, którego efektem jest m.in. ustalenie, że na mocy postanowienia Sądu Okręgowego w S. z dnia 18 grudnia 2019 r. [...] [...] został orzeczony przepadek pojazdu marki [...] o nr rej. [...] na rzecz Powiatu G.. Powyższe orzeczenie skutkowało podjęciem zawieszonego postanowieniem z dnia 23 stycznia 2017 r. przez Starostę Goleniowskiego postępowania w sprawie wynagrodzenia za dozór ww. pojazdu i odmową przyznania wynagrodzenia Z. S. przez Starostę G.. Na skutek zażalenia wniesionego przez Z. S. SKO przyznało wynagrodzenia za okres od 29 lipca 2005 r. do dnia 22 lipca 2016 r. w kwocie [...]zł brutto za dozór pojazdu sprawowany w okresie od dnia 22 maja 2003 r. do dnia 22 lipca 2016 r., z wyłączeniem wynagrodzenia za okres od dnia 22 maja 2003 r. do dnia 28 lipca 2005 r.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonego postanowienia stanowił art. 102 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2018 r. poz. 1314 ze zm.), znajdujący zastosowanie na mocy § 3 pkt 1 lit. a) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 lutego 2011 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Zdaniem Sądu, Kolegium prawidłowo przyjęło, że odpowiedzialność finansową za dozór przedmiotowego pojazdu przyjętego w dniu 22 maja 2003 r. na parking strzeżony w G. przy ul. [...] w trybie art. 130a ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 1 lit. a i b ustawy - Prawo o ruchu drogowym ponosi Starosta [...]. Istota regulacji dotyczącej usuwania pojazdów z drogi i dalszego postępowania z tymi pojazdami wynika z tego, że jest to wykonywanie zadania publicznego o charakterze administracyjnoprawnym; jest ono wykonywane przez organy administracji publicznej, ale w części także przy pomocy (z udziałem) podmiotów spoza administracji publicznej, którymi są jednostki wyznaczone do usunięcia pojazdów z drogi lub prowadzenia parkingów dla takich pojazdów. Skoro zatem zadanie to jest wykonywane przez jednostki wyznaczone przez organy administracji publicznej, to również te jednostki wykonują zadanie z zakresu administracji publicznej, a wobec tego łączy te jednostki z organami administracji publicznej stosunek prawny o charakterze administracyjnym, oparty na założeniu, że otrzymają one wynagrodzenie i zwrot kosztów za wykonywanie nałożonych na nie obowiązków.

Co do zasady, należne wynagrodzenie i zwrot kosztów obciąża właściciela pojazdu, jednak w sytuacji, gdy właściciel nie odbierze pojazdu i nie uiści tych należności, nie można pozbawić jednostki wykonującej zlecone jej zadanie publiczne należnego wynagrodzenia i zwrotu poniesionych kosztów. Usuwanie i przechowanie pojazdów stanowi realizację zadania publicznego bez względu na podmiot, który faktycznie prowadzi parking strzeżony i wykonuje czynności związane z usuwaniem pojazdów. Jakkolwiek art. 130a ust. 10h ustawy Prawo o ruchu drogowym, wprowadzając regulację, zgodnie z którą koszty związane z usunięciem i przechowaniem pojazdu, które powstały od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do dnia zakończenia postępowania ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji jego usunięcia, nie określił jednocześnie w jakim trybie i na jakich zasadach jednostki usuwające pojazdy i prowadzące parkingi strzeżone mogą dochodzić zwrotu kosztów, to nie sposób przyjąć, że jednostka wykonująca zlecone zadania publiczne jest pozbawiona należnego jej wynagrodzenia (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 29 lipca 2007 r. sygn. akt II SA/Sz 747/15 dostępny w CBOSA na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

W dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu nr [...] przez funkcjonariusza Policji ([...] maja 2003 r.), obowiązywała umowa z [...] czerwca 2002 r. o świadczenie usług przechowanych pojazdów na koszt Policji, która w zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia sprawy stanowiła, że: § 6. 1/ Usługobiorca będzie ponosił koszty związane wyłącznie z przechowywaniem pojazdów wg poniższych stawek za każdą rozpoczętą dobę: -... samochód osobowy... [...] zł brutto... W/w ceny zawierają obowiązujący podatek VAT. 2/ W trakcie trwania umowy ceny określone w § 5 nie mogą ulec zmianie.

Ponieważ w § 5 umowy brak określenia jakichkolwiek cen (postanowienie to reguluje zasady wydawania przechowywanego pojazdu; wyłącza stosowanie art. 344 § 1 kc i wskazuje, że składający może w każdym czasie żądać zwrotu rzeczy oddanej na przechowanie), należy przyjąć, że w § 6 ust. 2 mowa o cenach określonych w ustępie 1 § 6 umowy. Umowa ta wiązała Policję i wnioskodawcę w okresie od [...] czerwca 2002 r. do [...] czerwca 2005 r. (§ 7 ust. 1 umowy). Kolegium prawidłowo ustaliło, że w okresie od [...] sierpnia 2011 r. do 31 grudnia 2011 r.; od [...] stycznia 2012 r. do 31 grudnia 2012 r.; od [...] stycznia 2013 r. do 31 grudnia 2013 r. Starostę Goleniowskiego i Z. S. obowiązywały trzy kolejne umowy w zakresie cen przechowywania pojazdów o masie całkowitej do 3,5 tony

Po wygaśnięciu ostatniej tych umów z dniem 31 grudnia 2013 r., począwszy od dnia [...] stycznia 2014 r. aż do dnia wydania przedmiotowego pojazdu Staroście, Starostę i wnioskodawcę nie wiązała żadna umowa. Z dniem 1 stycznia 2014 r. wysokość wynagrodzenia za przechowanie nie było określone w żadnej umowie wiążącej Starostę i wnioskodawcę, zatem nie można było określić wynagrodzenia na podstawie art. 836 i nast. kc. Zdaniem Sądu Kolegium prawidłowo zastosowało stawki abonamentowe, stanowiące uśrednioną miesięczną opłatę za przechowanie pojazdu. Zgodnie z poglądem wyrażonym przez NSA w podobnej sprawie o sygn.. akt I OSK 3064/19.

Dokonując oceny zaskarżonej decyzji pod względem ustalenia okresu odpłatności należy uznać, że organ ustalił go w sposób prawidłowy, przyjmując od 29 lipca 2005 r. do dnia odbioru pojazdu, czyli do dnia 22 lipca 2016 r. z wyłączeniem okresu przechowywania pojazdu opłaconego przez Policję (od [...] maja 2003 r. do [...] czerwca 2003 r. w kwocie [...]zł.) oraz okresu od [...] października 2003 r. do [...] lipca 2005 r., za który postanowieniem z dnia [...] listopada 2009 r. Sąd Rejonowy w G. uznał przedawnienie roszczenia.

Postanowieniem z dnia [...] listopada 2009 Sąd Rejonowy w G. stwierdził, że zabezpieczenie majątkowe upadło wobec uiszczenia przez zobowiązanego wszelkich należności wynikających z prawomocnego wyroku Sądu, dla zabezpieczenia których zajęto przedmiotowy samochód i jednocześnie wezwał jego właściciela do odbioru pojazdu. Samochód nadal pozostawał na parkingu strzeżonym do dnia [...] lipca 2016 r.

W tym stanie rzeczy jako nieuzasadniony należy uznać zarzut Prokuratora dotyczący naruszenia art. 102 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, że z tytułu przechowania pojazdu wypłata wynagrodzenia powinna w całości stanowić wydatek Skarbu Państwa, o którym powinny rozstrzygać organy postepowania karnego w oparciu o art. 618 § 1 pkt 4 k.p.k. dlatego na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzeczono jak w wyroku.