Uzasadnienie
Wojewoda decyzją z dnia [...] Nr [...] na podstawie art. 10 ust. 4 pkt 2 i art. 150B ust. 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracu / Dz. U. Nr 99, poz. 1001 z póź. zm./ w związku z art. 37k ust. 9 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu / Dz. U. Z 2001r., Nr 6, poz. 56 z póź, zm./ po rozpatrzeniu odwołania J. W. od decyzji Starosty z dnia [...] Nr [...] w sprawie odmowy przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Z uzasadnienia decyzji wynika, że Starosta odmówił J. W. przyznania świadczenia przedemerytalnego jako byłemu pracownikowi państwowego przedsiębiorstwa gospodarki rolnej z uwagi, iż nie spełniła ona jednej z przesłanek wynikającej z art. 37k ust. 9 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałniu bezrobociu tj, nie wylegitymowała się co najmniej 20-letnim okresem uprawniajacym do emerytury. Organ ustalił, że J. W. posiada okres uprawniający do emerytury w wymiarze [...].
Wojewoda wskazał, że zgodnie z art. 150b ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, pracownikowi byłego państwowego przedsiębiorstwa gospodarki rolnej przysługuje świadczenie przedemerytalne, jeżeli w okresie od 1 stycznia 2002 r. do 31 lipca 2004 r. spełniał łącznie warunki, określone w art. 37k ust. 9 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałniu bezrobociu w brzmieniu obowiązującym w dniu 1 stycznia 2002 r. z wyłączeniem wyrazów " w dniu 7 listopada 2001 r." Na mocy tegoż artykułu pracownikowi byłego państwowego przedsiębiorstwa gospodarki rolnej przysługuje świadczenie przedemerytalne, jeżeli posiadał status osoby bezrobotnej oraz spełniał łącznie następujące warunki:
1/ osiągnął wiek co najmniej 50 lat /kobieta/;
2/ posiadał okres uprawniający do emerytury - wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiet;
3/ był zatrudniony w pełnym wymiarze czasu pracy w państwowym przedsiębiorstwie gospodarki rolnej przez okres co najmniej 10 lat;
4/ zamieszkiwał w powiecie / gminie/ uznanym za zagrożony szczególnie wysokim bezrobociem strukturalnym.
Wojewoda uznał, że organ I instancji prawidłowo ustalił na podstawie akt sprawy, iż strona nie spełniła jednej przesłanki z ww. artykułu, tj. nie wylegitymowała się wymaganym 20-letnim okresem uprawniającym do emerytury. Wskazał, że z pisma Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] Nr [...] wynika, iż J. W. posiada okres składkowy w wymiarze [...], a także okres nieskładkowy – [...], przy czym zgodnie z art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych / Dz. U. z 2004, Nr 39, poz. 353 z póź. zm./ przy ustalaniu prawa do emerytury oraz obliczaniu ich wysokości, okresy nieskładkowe uwzględnia się jedynie w wymiarze nie przekraczającym jednej trzeciej udowodnionych okresów składkowych. W związku z tym ZUS ustalił J. W. okres nieskładkowy w wymiarze [...]. Powyższe oznacza, że strona ma udowodniony okres uprawniający do emerytury w wymiarze [...].
J. W. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na powyższą decyzję i wskazała, że jest ona dla niej krzywdząca. Pracowała w Państwowym Gospodarstwie Rolnym, a obecnie jest bez środków do życia. Organ nie wyjaśnił, czy do okresu zatrudnienia może być jej zaliczony okres opieki nad chorym synem.
Wojewoda w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację jak w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych / Dz. U. Nr 153, poz. 1269 / sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Skarga okazała się zasadna, choć nie z powodów w niej podnoszonych.
Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z póź. zm./ Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz podaną podstawą prawną.
Organ administracyjny zobowiązany jest sporządzić właściwie uzasadnienie decyzji, podając podstawy prawne i faktyczne rozstrzygnięcia, nadto organ odwoławczy winien ustosunkować się do zarzutów odwołania. W niniejszej sprawie organ II instancji nie wyjaśnił zarzutu strony związanego z zaliczeniem jej do okresu uprawniającego do emerytury czasu opieki nad chorym synem. Tym samym Sąd nie mógł się ustosunkować do tegoż zarzutu skargi i skontrolować pod tym kątem prawidłowość decyzji.
Ponadto zgodnie z art. 77 § 1 Kpa organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Zauważyć należy, że zgodnie z art. 150 b ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy organ administracji na podstawie zebranych materiałów winien sam ustalić dla konkretnej osoby jej okres uprawniający do emerytury jak i okres zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy w państwowym przedsiębiorstwie gospodarki rolnej. W niniejszej sprawie organ posłużył się wyliczeniem okresu uprawniającego do emerytury, sporządzonym na jego prośbę przez ZUS. Pismo z dnia [...] zawiera jedynie ogólne wyliczenie okresu składkowego i nieskładkowego.
Organ administracji ww. pismo potraktował jako dowód w sprawie, lecz z akt nie wynika, by strona została z nim zapoznana, czym uniemożliwiono stronie wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i zgłoszenie żądań, co stanowi naruszenie art. 10 § 1 Kpa.
Pismo ZUS nie można traktować jedynie pomocniczo, bowiem ZUS nie jest organem uprawnionym do zajęcia stanowiska, od którego wymagane jest wydanie decyzji przez organ w przedmiotowej sprawie. Powyższe pismo nie podlega samoistnie kontroli sądowej a jedynie poprzez kontrolę zaskarżonej decyzji. Organ przywołując ww. pismo na poparcie swojego stanowiska w sprawie odmowy przyznania stronie świadczenia przedemerytalnego winien wskazać, które okresy pracy, wynikające ze świadectw pracy jak i innych dokumentów uznał za okresy pracy składkowe, a jakie za nieskładkowe i z jakich powodów. Brak w tej mierze powoduje, iż Sąd jest pozbawiony możliwości sprawdzenia prawidłowość decyzji w zakresie ustalenia okresu uprawniającego skarżącą do uzyskania emerytury i okresu zatrudnienia w byłym państwowym przedsiębiorstwie gospodarki rolnej.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ ustosunkuje się do zarzutu strony o zaliczenie okresu opieki nad chorym synem do okresu uprawniającego do uzyskania emerytury i dokona prawidłowego określenia okresów składkowych i nieskładkowych w powiązaniu z określonymi okresami zatrudnienia strony na podstawie zebranego materiału dowodowego.
Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 145 §1 lit.c i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz.U. Nr 153, poz.1270 z póź. zm./ jak w sentencji.