Uzasadnienie
F. K. wystąpił ze skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r., Nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie z K. z dnia [...] r. wydaną w sprawie ustalenia opłaty za pobyt w Domu Pomocy Społecznej w P. Wynikający z treści zaskarżonej decyzji stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco.
Na podstawie decyzji kierującej z dnia [...] r. F. K. przebywa w Domu Pomocy Społecznej (DPS) w P. Decyzją z dnia [...]r., zmieniającą decyzję z dnia [...]r., organ ustalił stronie opłatę za pobyt w DPS w P., od dnia 1 marca 2013 r., w wysokości [...] zł miesięcznie – tj. 70 % dochód strony wynoszącego [...] zł miesięcznie.
Decyzją z dnia [...] r., Nr [...] wydaną na podstawie art. 87 ust. 8 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (Dz. U. z 2014 r., poz. 1115 ze zm.), art. 106 ust. 1 i 5, art. 112 ust. 5, art. 155 ust. 3 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2015 r., poz. 163), Starosta K. ustalił F. K. opłatę za pobyt w DPS w P. w wysokości:
- - za okres od dnia 10 kwietnia 2015 r. do dnia 30 kwietnia 2015 r. w wysokości [...] zł,
- - za okres od dnia 1 maja 2015 r. w wysokości [...] zł miesięcznie.
Organ wyjaśnił, że w związku z waloryzacją rent i emerytur nastąpiła zmiana sytuacji materialnej strony, a tym samym zaistniała konieczność ponownego naliczenia odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej. Aktualny dochód strony wynosił [...] zł (emerytura), a 70 % tej kwoty, obliczonej zgodnie z art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej, wyniosła [...] zł.
Od powyższej decyzji F. K. złożył odwołanie w którym podniósł, że jego miesięczny dochód w roku 2015 r., po waloryzacji dokonanej w marcu - wyniósł [...] zł, natomiast miesięczny dochód z 2014 r. wynosił [...] zł. Zmiana dochodu wyniosła więc [...] zł, co nie przekraczało 10 % kryterium dochodowego wynoszącego [....] zł. Organ błędnie więc zastosował art. 106 ust. 3b ustawy o pomocy społecznej.
Powołaną na wstępie decyzją z dnia [...] r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 K.p.a., art. 61 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 oraz art. 106 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] r.
Ustosunkowując się do zarzutów odwołania, Kolegium wyjaśniło, że na podstawie decyzji organu I instancji z dnia [...] r. odpłatność strony za pobyt w DPS wynosiła [...] zł miesięcznie od dnia 1 marca 2013 r. Wtedy podstawą ustalenia odpłatności była emerytura strony wynosząca netto [...] zł, a 70% tej kwoty to [...] zł. Mając na względzie brzmienie art. 61 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1, art. 106 ust. 3b oraz ust. 5 ustawy o pomocy społecznej organ stwierdził, że w okresie ponoszenia odpłatności, tj. od dnia 1 marca 2013 r. nastąpiła zmiana dochodu strony przekraczająca 10% kryterium dochodowe osoby samotnie gospodarującej. Dochód netto strony na dzień 1 kwietnia 2015 r. wynosił [..] zł, tj. wzrósł o [...] zł zatem powyżej 10 %. W takiej sytuacji, podwyższenie odpłatności za pobyt strony w domu pomocy społecznej od 10 kwietnia 2015 r., organ odwoławczy uznał za w pełni uzasadnione.
W skardze do Sądu na wskazaną wyżej decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. F. K. wniósł o jej zmianę bądź uchylenie jako naruszającej prawo i interes prawny i zdrowotny skarżącego i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.
Według skarżącego, zgodnie z art. 106 ust. 3b ustawy o pomocy społecznej wysokość odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej powinna być ustalona z uwzględnieniem relacji wysokości dochodu skarżącego z 2015 r. do jego dochodu z 2014 r. Porównanie tego dochodu z rokiem poprzednim wskazuje, że zmiana wynosiła [...] zł, co nie przekraczało 10 % kryterium dochodowego.
W takiej sytuacji podwyższenie nałożonej odpłatności od 10 kwietnia 2015 r. było nieuzasadnione, błędne, bezprawne i krzywdzące dla chorego, jak zaznaczył skarżący, potrzebującego niezbędnego leczenia.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując uzasadnienie zaskarżonej decyzji.
W uzupełnieniu skargi (pismo z dnia 16 lutego 2016 r.), skarżący podniósł, że w jego sprawie pominięto decyzję organu z dnia [...] r., Nr [...] o odmowie zmiany decyzji ustalającej stronie opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej, która to decyzja – według skarżącego - skutkowała utratą mocy prawnej wcześniejszej decyzji organu z dnia [...] r. Argumentował, że w tej samej sprawie nie mogą obowiązywać i mieć mocy prawnej dwie decyzje.
Za niesprawiedliwe skarżący uznał porównanie przez Kolegium jego dochodu z 2013 r. do dochodu z 2015 r. i pominięcie ww. decyzji z dnia [...] r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. z w a ż y ł, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta, co do zasady, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem i polega na weryfikacji decyzji organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego.
Wojewódzki sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r. nr 270 ze zm., zwana dalej "P.p.s.a.").
Dokonana wg wskazanego wyżej kryterium sądowa kontrola zaskarżonej decyzji wskazuje na prawidłowość tego rozstrzygnięcia i bezzasadność skargi.
Sprawa objęta przedmiotem skargi F. K. dotyczy decyzji zmieniającej decyzję o ustaleniu opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej, dla której właściwe pozostają przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2015 r., poz. 163 ze zm.).
W myśl zasady wyrażonej w art. 60 ww. ustawy, pobyt w domu pomocy społecznej jest odpłatny. Decyzję o skierowaniu do domu pomocy społecznej i decyzję ustalającą opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej wydaje organ gminy właściwej dla tej osoby w dniu jej kierowania do domu pomocy społecznej (art. 59 ust.1 ustawy o pomocy społecznej).
Stosownie zaś do art. 106 ust. 3 b ustawy o pomocy społecznej, zmiana sytuacji osobistej lub dochodowej strony postępowania, wiąże się z obowiązkiem zmiany lub uchylenia decyzji ustalającej opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej, przy czym wpływu na zmianę decyzji nie ma jedynie zmiana dochodu strony o kwotę nieprzekraczającą 10 % kryterium dochodowego.
W ocenie Sądu, powołany przepis został prawidłowo zastosowany przez organy administracji obu instancji w postępowaniu administracyjnym, gdyż wystąpiła okoliczność mająca wpływ na zmianę sytuacji dochodowej skarżącego, która uzasadniała zmianę wysokości odpłatności za pobyt skarżącego w domu opieki społecznej.
W sprawie bezsporne jest, że ostatnie podwyższenie skarżącemu opłaty za pobyt w DPS w P. wynikało z decyzji organu I instancji z dnia [...] r. Wówczas przedmiotową opłatę organ ustalił od marca 2013 r. w wysokości [...] zł miesięcznie, mając na uwadze, że dochód skarżącego wynosił na dzień wydania tej decyzji [...] zł.
Kolejny wzrost przyznanej stronie emerytury w 2014 nie przekraczał 10% kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, dlatego nie miał wpływu na zmianę wysokości odpłatności, co potwierdził organ w decyzji z dnia [...]r. odmawiającej zmiany decyzji o ustaleniu skarżącemu opłaty za pobyt w domu opieki społecznej.
Jak wynika z akt sprawy, w 2015 r. w marcu nastąpiła zmiana wysokości dochodu skarżącego, wynikająca z waloryzacji rent i emerytur. Z decyzji organu ZUS z dnia [...] r. wynikało, że aktualny dochód skarżącego wynosił [...] zł netto miesięcznie.
Istota sporu w niniejszej sprawie odnosi się do interpretacji pojęcia "okresu ponoszenia odpłatności", który ma znaczenie dla ustalenia, czy miała miejsce zmiana dochodu, uzasadniająca w świetle art. 106 ust. 3 b ustawy o pomocy społecznej, podwyższenie odpłatności za świadczenie niepieniężne.
Wykładnia językowa art. 106 ust. 3 b ustawy o pomocy społecznej nie budzi wątpliwości interpretacyjnych co do jego znaczenia (zakresu zastosowania). Zwrot "okres ponoszenia odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej" należy rozumieć jako okres przypadający po ostatnim ustaleniu w drodze decyzji administracyjnej opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej (por. wyrok NSA z dnia 17 września 2010 r., sygn. akt I OSK 703/10, opubl. w Lex nr 745297). Skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela ww. stanowisko. Okres ponoszenia odpłatności za świadczenie niepieniężne należy rozumieć jako okres od daty ustalenia odpłatności (odpowiednio ostatniej zmiany odpłatności) za pobyt w domu pomocy społecznej do bieżącej zmiany dochodu strony.
Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy, wynikający z art. 106 ust. 3b ustawy o pomocy społecznej zwrot "okres ponoszenia odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej", należy rozumieć jako okres przypadający po ostatnim, ostatecznym ustaleniu skarżącemu w drodze decyzji zmiany opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej (decyzja z dnia [...] r.) do zmiany dochodu skarżącego, której wysokość przewyższała kwotę ustalonego ustawowo kryterium dochodowego (marzec 2015 r.), a nie - jak wywodzi skarżący - okres przypadający od ostatnio wydanej decyzji odmawiającej zmiany przedmiotowej opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej, co miało miejsce w 2014 r.
Z powołanych wyżej względów Sąd uznaje za prawidłowe ustalenia organów obu instancji, że w okresie ponoszenia odpłatności, tj. w okresie od dnia 1 marca 2013 r. do dnia 1 kwietnia 2015 r. nastąpiła zmiana dochodu przekraczająca 10% kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, uzasadniająca zmianę wysokości odpłatności za pobyt skarżącego w domu pomocy społecznej. Niezasadna jest zaś argumentacja skarżącego, że ewentualną zmianę wysokości jego dochodu należałoby ustalić w relacji jego bieżącego do dochodu jaki otrzymywał w 2014 r.
Skoro zatem w okresie ponoszenia odpłatności za pobyt w DPS w P. nastąpiła zmiana dochodu skarżącego o [...] zł, czyli więcej niż 10 % kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, tj. kwoty [...] zł, w porównaniu do dochodów netto skarżącego z 1 marca 2013 r., to działaniu organów nie można postawić zarzucanego skargą naruszenia art. 106 ust. 3b ustawy o pomocy społecznej.
Z tych względów, Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł o oddaleniu skargi.