Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 25 kwietnia 2008 r. referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie po rozpoznaniu wniosku M. W. z dnia 13 lutego 2008 r. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych odmówił przyznania prawa pomocy.
W uzasadnieniu wskazano, że we wniosku o prawo pomocy złożonym na urzędowym formularzu M. W. oświadczył, że jest osobą bezrobotną na zasiłku dla bezrobotnych w wysokości 466 zł. Zamieszkuje z M. K. oraz trójką dzieci w wieku 4, 6 i 8 lat. Posiadany majątek stanowi dom w N. o powierzchni 350 m2. Miesięczne koszty utrzymania rodziny to 400 zł za opał, prąd i wodę, 500 złotych koszty wyżywienia, 300 złotych koszty szkołyi logopedy, 368 złotych koszty lekarstwa dla dzieci. Miesięczny dochód rodziny wynosi 1 568 złotych i składa się na niego zasiłek wnioskodawcy w kwocie 466 złotych oraz zasiłki otrzymywane przez M. K. w kwocie 1102 złotych. W odpowiedzi na wezwanie Sądu do nadesłana dokumentów potwierdzających opisaną sytuację majątkową skarżący nadesłał ponadto decyzję z 30 kwietnia 2007 r. o uznaniu za osobę bezrobotną z prawem do zasiłku w wysokości 532,90 złote miesięcznie, faktury dokumentujące wydatki ponoszone na zakup lekarstw w kwotach po ok. 60 złotych, fakturę za płatne leczenie w uzdrowisku w wysokości 298 złotych, zaświadczenie z Urzędu Skarbowego o wysokości dochodów za 2005 r. w kwocie 19 719,21 złotych, i za rok 2006 r. w kwocie 16 077,46 złotych.
Wyciąg z rachunku bankowego za okres od grudnia 2007 r. do marca 2008 r. Nadto na dodatkowe wezwanie Sądu skarżący w dniu 6 kwietnia 2008 r. przesłał wyciąg z drugiego posiadanego przez siebie konta osobistego, oraz oświadczenie K. J., że przekazywane przez nią skarżącemu opłaty za wodę i energię elektryczną stanowiły zwrot kosztów za jej zużycie własne tych mediów. Podkreślono, że w rozpoznawanej sprawie prześledzenie historii rachunku bankowego skarżącego wykazało odmienną sytuację od przedstawionej przez skarżącego. Mianowicie w grudniu 2007 r. wysokość opłat za Telewizję ITI, wodę i ścieki, gaz, prąd i telefon wyniosły 2.042 złote, w styczniu 2008 r. – 1.367 złotych, w lutym 2008 r. – 665 złotych, a w marcu 2008 r. 2.290 złotych.
Nadto wbrew twierdzeniu skarżącemu, że jego dochód stanowi tylko zasiłek dla bezrobotnych, na jego konto w grudniu wpłynęła kwota 4000 złotych od K. J. z tytułu opłaty za samochód, w styczniu 2008 r. wpłata własna w wysokości 4000 złotych, w lutym kolejne 2000. złotych od K. J.. Ponadto wyciąg z drugiego konta, prowadził do wniosku, że wbrew twierdzeniom skarżącego, ze jest osobą bezrobotną prowadził on działalność o charakterze zarobkowym, o czym świadczyły dokonywane na jego konto wpłaty dokonywane przez osoby fizyczne oraz przedsiębiorców. Wskazane przykładowo poszczególne operacje potwierdzały wpłatę przez Firmę [...] w dniu 17 stycznia 2008 r. kwoty 3 490,00 złotych wpłacona, w dniu 21 stycznia 2008 r. wpłatę kwoty 110 złotych dokonaną przez [...], w dniu 29 stycznia 2008 r. kwoty 7 658,00 złotych wpłaconej przez S. P. W związku z powyższym, w ocenie Sądu skarżący nie wykazał, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy.
Złożone przez niego oświadczenie jest niewiarygodne i pozostaje w sprzeczności ze stanem rzeczywistym, a tym samym nie odzwierciedla jego rzeczywistej sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych, wobec czego należało odmówić przyznania prawa pomocy.
Od powyższego postanowienia M. W. w dniu 13 maja 2008 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. sprzeciw. W uzasadnieniu pisma podniósł, że wykazał swoje niskie dochody w stosunku do kosztów utrzymania siebie i rodziny, w skład której wchodzą ponadto żona oraz czworo dzieci w wieku od 2-10 lat. Zaznaczył nadto, że sprzedany samochód nie będzie generował skarżącemu korzyści w przyszłości. Podniósł także, że nie ma na rachunkach ROR jakichkolwiek oszczędności i żyje z dnia na dzień w obliczu rosnących kosztów utrzymania związanych z podwyżkami cen energii elektrycznej, gazu oraz żywności, a jego sytuacja materialna pogorszyła się znacznie od dnia 3 maja 2008 r., z racji utraty prawa do zasiłku. Na potwierdzenie ostatniej z wyróżnionych okoliczności skarżący załączył do pisma kserokopię zaświadczenia z Powiatowego Urzędu Pracy w B. z dnia 9 maja 2008 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:
Postępowanie przed sądem administracyjnym toczy się według przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270, ze zm., dalej zwanej P.p.s.a.).
W myśl art. 243 § 1, art. 245 § 1-3 oraz 246 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie wyłącznie od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków bądź obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, jeżeli wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Art. art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W związku z powyższym to na wnioskodawcy spoczywa ciężar udowodnienia, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Powinien on zatem w sposób należyty uzasadnić i uprawdopodobnić okoliczności, które podaje we wniosku o przyznanie prawa pomocy.
W przedmiotowej sprawie skarżący w oświadczeniu o stanie rodzinnym majątku i dochodach oraz w złożonym w dniu 13 maja 2008 r. sprzeciwie wskazał, że zamieszkuje wraz z żoną oraz czworgiem dzieci w domu pow. [...]350 m2. Jedyne źródło utrzymania, wobec okoliczności utraty przez skarżącego prawa do zasiłku stanowią obecnie zasiłki otrzymywane przez M. K. w kwocie 1102 zł. Na dowód wysokości ponoszonych wydatków skarżący przedstawił kserokopie rachunków, a ponadto przedłożył wyciągi z posiadanych rachunków bankowych. Podniósł także, iż nie posiada jakichkolwiek oszczędności..
W ocenie Sądu sytuacja majątkowa przedstawiona przez skarżącego nie odpowiada tej, jaka wynika z przedłożonych przezeń dokumentów, w tym zwłaszcza rachunków na bieżące koszty utrzymania skarżącego oraz jego rodziny, jak również wyciągów z rachunków bankowych. Wydatki jakie ponosi skarżący są niewspółmierne do osiąganych dochodów. Ponadto wykaz operacji bankowych na rachunkach skarżącego dowodzi, że uzyskuje on środki finansowe znacznie przekraczające deklarowaną wysokość osiąganego dochodu, w tym zwłaszcza zasiłku, uprawnienie do którego otrzymywania skarżący utracił.
W związku z powyższym, złożone przez skarżącego oświadczenie cechuje brak wiarygodności oraz niezgodność ze stanem rzeczywistym. Tym samym nie odzwierciedla ono faktycznej sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych skarżącego. W konsekwencji, zdaniem Sądu skarżący nie wykazał, iż znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 P.p.s.a należało orzec, jak w sentencji.