Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia [...] września 2020 r. Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności działając na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2020 r. poz. 426 z późn. zm.) oraz art. 59 § 2 w zw. z art. 58 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 z późn zm.) i § 19 ust. 3 pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 lipca 2003 r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności (Dz. U. z 2018 r. poz. 2027 z późn zm.), po rozpatrzeniu prośby z dnia 10.08.2020 r. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania w sprawie orzekł o odmowi przywrócenia terminu od orzeczenia o niepełnosprawności wydanego przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z dnia [...].06.2020 r. nr [...]
W uzasadnieniu organ odwoławczy przytoczył następujący stan faktyczny:
W dniu [...] czerwca 2020 r. Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w P. wydał orzeczenie o niepełnosprawności, w którym zaliczył małoletniego L. H.[...] do osób niepełnosprawnych do dnia [...] czerwca 2022 r. Orzeczenie zostało przesłane na adres wskazany przez M. H.[...] (dalej też jako: Strona, Skarżąca). Przedmiotowe orzeczenie nie zostało odebrane, wróciło do organu wraz ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru i adnotacją poczty o podwójnym awizowaniu przesyłki. Niniejsze orzeczenie zostało złożone w urzędzie pocztowym w dniu 10 czerwca 2020 r., zwrot do organu nastąpił w dniu 25 czerwca 2020r.
W dniach 14-15 lipca 2020 r. Pani M. H.[...] w drodze korespondencji SMS poinformowała Powiatowy Zespół o braku doręczenia awiza niniejszej przesyłki i zgłoszeniu tego faktu na Poczcie Głównej, zaś 15 lipca 2020 r. skierowała do organu I instancji pismo wyjaśniające zaistniałą sytuację i wniosek o ponowne przesłanie decyzji na podany nowy adres Uniwersytetu [...].
W dniu 21 lipca 2020 r. Powiatowy Zespół w P., zgodnie z przedmiotowym wnioskiem, przesłał orzeczenie na adres Uniwersytetu. Jednocześnie w załączeniu organ przesłał informację o skutkach braku odbioru przesyłki oraz biegu terminu do wniesienia odwołania. Przesyłka została odebrana w dniu 22 lipca 2020 r.
W dniu 3 sierpnia Pani M. H.[...] ponownie wysłała SMS do organu I instancji z zapytaniem o adres, na który zostało wysłane orzeczenie. Pracownik Zespołu ds. Orzekania udzielił odpowiedzi o nadaniu przesyłki na wskazany adres i jej odbiorze 22 lipca przez osobę o imieniu E..
W dniu 7 sierpnia 2020 r. Skarżąca złożyła odwołanie od orzeczenia z dnia [...].06.2020 r. a w dniu 24 sierpnia.2020 r. wniosek o przywrócenie terminu do jego złożenia (data nadania u publicznego operatora), informując, że otrzymała przedmiotowe orzeczenia w dniu 4 sierpnia.2020 r. dlatego nie miła możliwości dochowania terminu procesowego.
Organ odwoławczy powołał się na art. 58 K.p.a. zgodnie, z którym w razie uchybienia terminu należy go przywrócić na prośbę osoby zainteresowanej, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jej winy, a prośbę o przywrócenie terminu wniesie w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. W świetle postanowień zawartych w art. 58 § 1 i 2 K.p.a. uchybiony termin należy przywrócić, jeżeli zostaną spełnione łącznie cztery przesłanki: - strona uprawdopodobni, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy, - strona wystąpi z wnioskiem o przywrócenie terminu, - wniosek ten zostanie wniesiony w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, - jednocześnie z wniesieniem wniosku zostanie dopełniona czynność, dla której określony był termin (w tym wypadku wniesienie odwołania).
Pierwszą przesłanką jest uprawdopodobnienie przez stronę braku winy. W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że przywrócenie terminu może mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy po stronie zainteresowanego przywróceniem terminu należy zaliczyć np. przerwę w komunikacji, powódź, pożar czy nagłą chorobę.
Po przeanalizowaniu akt sprawy organ odwoławczy uznał, że za dzień doręczenia decyzji nie powinno się uznać terminu 24 czerwca 2020 r. ustalonego na podstawie art. 44 § 4 K.p.a., gdyż przedstawiciel ustawowy strony uzasadnił brak swojej winy w jego uchybieniu (nierzetelne doręczanie przesyłek przez operatora pocztowego) oraz podjął działania w celu zapobieżenia podobnym sytuacjom w przyszłości (dokonanie zgłoszenia problemu na Poczcie Głównej). Organ odwoławczy uznał, że prawidłowe doręczenie orzeczenia nastąpiło w dniu. 22 lipca 2020 r. na adres wskazany przez Panią M. H.[...], wobec tego nowy termin do wniesienia odwołania upłynął z dniem 5 sierpnia 2020 r.
Nadto organ uznał, że zainteresowana w dniu 3 sierpnia 2020 r. otrzymała informację o doręczeniu i miała możliwość odbioru przesyłki i złożenia podania w ww. terminie odwoławczym. Wojewódzki Zespół oceniając okoliczności wskazane przez Skarżącą uznał, że osoba występująca z żądaniem wszczęcia postępowania o wydanie orzeczenia powinna liczyć się z otrzymywaniem korespondencji zawierającej urzędowe pisma, jak również z koniecznością dokonywania czynności procesowych, dla których przepisy przewidują określone wymogi prawne. W związku z tym, strona dbająca należycie o własne interesy powinna podjąć stosowne działania, które umożliwiłyby jej dokonanie określonych czynności procesowych w terminie, np. poinformować Powiatowy Zespół o problemach w doręczaniu korespondencji i poprosić o telefoniczną informację o wysłaniu pisma zwłaszcza posiadając wiedzę o wadliwym funkcjonowaniu poczty w swoim rejonie.
Organ zwrócił uwagę, że skoro strona wskazuje inne niż wynikające z art. 42 § 1 K.p.a. miejsce doręczania jej korespondencji (inne miejsce niż adres zamieszkania) - to nie może następnie podważać prawidłowości tego doręczenia. Na powyższą okoliczność organ powołał wyrok NSA z dnia 20 lutego 2014 r. sygn. akt II OSK 2159/12). Zdaniem organu, nawet gdyby przyjąć, że pracownik Uniwersytetu [...] nie przekazał Stronie korespondencji, to takie niedbalstwo osoby wskazanej jako uprawniona do odbioru korespondencji pod adresem podanym organowi może być uznane za przesłankę winy strony w uchybieniu terminu (tak: wyrok WSA w Poznaniu z dnia 16.11.2017 r., sygn.. akt: II SA/Po 842/17).
W związku z tym, w ocenie organu, opóźnienia w podejmowanych przez Skarżącą działaniach świadczą o braku należytej staranności, tym bardziej, że wskazane przez nią fakty nie stanowią przeszkody niemożliwej do pokonania.
Drugą przesłanką przywrócenia terminu jest wniesienie przez Zainteresowanego prośby o przywróceniu terminu.
Trzecią przesłankę przywrócenia terminu jest dochowanie terminu do wniesienia prośby o przywrócenie terminu. Termin do wniesienia tej prośby zaczyna biec dopiero od dnia ustania przeszkody i licząc od tego dnia wynosi siedem dni. Przywrócenie terminu do złożenia ww. prośby jest niedopuszczalne (art. 58 § 3 K.p.a.).
Odwołanie od orzeczenia organu I instancji zostało wniesione przez Panią M. H.[...] w dniu 7 sierpnia 2020 r., natomiast prośba o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności w dniu 24 sierpnia 2020 r, czyli 10 dni po upływie zawitego terminu do jej wniesienia.
Czwartą przesłanką jest dopełnienie wraz z prośbą o przywrócenie terminu tej czynności, dla której był ustanowiony termin przywracalny, w tym przypadku będzie to wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Organ II instancji uznał, że wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania nie spełnia łącznie przesłanek określonych w art. 58 § 1 K.p.a., ponieważ Pani M. H.[...] nie uprawdopodobniła, że uchybienie nastąpiło bez jej winy.
W związku z powyższym, uchybienie ustawowego terminu do wniesienia odwołania od orzeczenia o stopniu niepełnosprawności powoduje bezskuteczność odwołania. Następstwem tego jest ostateczność orzeczenia organu pierwszej instancji.
Na powyższe orzeczenie skargę do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w S. wnieśli M. H.[...] i M. K.. Nie zgadzając się z orzeczeniem wnieśli o jego uchylenie, tj. o przywrócenie terminu i o umożliwienie ponownego rozpatrzenie sprawy.
W uzasadnieniu strona wskazała, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania nie nastąpiło z ich winy. Starania skarżących polegały na tym, że zmienili adres do korespondencji, wnieśliśmy skargę do placówki pocztowej na działanie listonosza. Zwrócili uwagę na fakt, że korespondencja przekierowana na adres miejsca pracy M. H.[...] miała miejsce w okresie przerwy wakacyjnej. Pracownik sekretariatu, poinformowany o całej sprawie z czerwca, był w lipcu na urlopie. Dlatego wystąpiło opóźnienie. Nadto strona skarżąca zwróciła uwagę na zapisy art. 7b. i art.
8. § 1 K.p.a., a zwłaszcza te odnoszące się do zapewnienia takiego postępowania organów administracji publicznej, które gwarantuje dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego i prawnego sprawy, mając na uwadze interes społeczny i słuszny interes obywateli oraz sprawność postępowania. Pozostałe argumenty zawarte w uzasadnieniu zawierały zarzuty merytoryczne dotyczące orzeczenia z dnia [...] czerwca 2020 r. z treścią, którego strona skarżąca się nie zgadza.
W odpowiedzi na skargę Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Sąd Administracyjny Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t.: Dz. U. z 2018 r., poz. 2107) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t.: Dz. U. z 2018 r., poz. 1302.), dalej "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Mając na powyższe na uwadze Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 58 K.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy § 1.
W myśl § 2 prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin.
§ 3 Przywrócenie terminu do złożenia prośby przewidzianej w § 2 jest niedopuszczalne.
Termin do wniesienia odwołania od orzeczenia jest terminem procesowym, natomiast instytucja przywrócenia terminu ma celu usunięcie ujemnych następstw procesowych, wynikłych w skutek uchybienia terminu.
W myśl art. 129 § 2 K.p.a. odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie – od dnia jej ogłoszenia stronie. Przez doręczenie decyzji należy rozumieć doręczenie w sposób unormowany w art. 39-49 K.p.a.
Jak wynika z akt sprawy doręczenie orzeczenia organu I instancji nastąpiło na adres wskazany przez stronę skarżącą i odebrane przez osoba upoważnioną w dniu 22 lipca 2020 r. O tym kto odebrał pismo oraz w jakim terminie Skarżąca powzięła wiadomość od pracownika organu I instancji w dniu 3 sierpnia 2020 r. czyli w terminie otwartym do wniesienia odwołania, który to termin upływał 5 sierpnia. Skarżąca wniosła odwołanie do organu II Instancji 7 sierpnia 2020 r.
Należy podkreślić, że organ I instancji orzeczenie z dnia 2 czerwca 2020 r. próbował doręczyć Skarżącej w czerwcu na wskazany adres. Przesyłka wróciła do organu po dwukrotnym awizowaniu o czym Skarżąca otrzymała informację na swoje zapytanie w dniu 15 lipca (korespondencja SMS w aktach administracyjnych k.2-3). Skarżąca poinformowała organ, że są trudności z pocztą na [...], mimo to nie zmieniła adresu, na który miała być wysłana ponownie decyzja. Nie zastrzegała też, że przesyłka nie może być odebrana przez nikogo więcej niż ona sama.
Zdaniem Sądu w okolicznościach niniejszej sprawy należy przyjąć, że dyspozycja przepisów art. 42 § 1 i art. 43 K.p.a. nie znajdowała zastosowania.
Artykuł 42 §1 K.p.a. stanowi, że pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy. Stosownie zaś do art. 43 K.p.a. w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi (...).
Biorąc pod uwagę przepisy kodeksu postepowania administracyjnego regulujące zasady doręczeń, które mają charakter gwarancyjny i ochronny, to jednak należy mieć na względzie, to że nie umożliwiają one organom doręczenia pism na adres inny niż wymieniony w art. 42 § 1, w sytuacji gdy strona tego żąda. Orzecznictwo sądowoadministracyjne wyraźnie dopuszcza taką możliwość (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 listopada 2010 r. w sprawie I OSK 911/10 oraz z dnia 28 listopada 2012 r. w sprawie I OSK 1257/11, a także z dnia 6 września 2013 r. w sprawie II FSK 2561/11 dostępne na https://cbois.nsa.gov.pl). Strona może żądać doręczania jej korespondencji pochodzącej od organu na dowolny adres. Wskazanie organowi takiego adresu "życzeniowego", lub "do doręczeń", nie będącego adresem miejsca zamieszkania lub pracy powoduje, że dyspozycja art. 42 § 1 w zw. z art. 43 K.p.a. nie znajdzie zastosowania.
Wskazanie organowi innego niż wymienione w tych przepisach miejsca doręczania korespondencji powoduje, że osoby przebywające pod podanym organowi adresem są upoważnione do odbioru korespondencji. Skoro strona sama wskazuje inne niż wynikające z art. 42 § 1 K.p.a. miejsce doręczania jej korespondencji, to nie może następnie podważać prawidłowości tego doręczenia, powołując się na reguły doręczeń przewidziane w powyższych uregulowaniach.
Orzeczenie z dnia [...] czerwca 2020 r. mogło być odebrane przez inną osobę przebywającą pod wskazanym organowi adresem.
Sąd zauważa, że korespondencja sądowa w niniejszej sprawie również była kierowana na ten sam adres wskazany przez stronę skarżącą i została odebrana przez osobę upoważnioną czego strona nie kwestionuje.
Wobec powyższego należało uznać, że orzeczenie zostało skutecznie doręczone w dniu 22 lipca 2020 r. zaś termin do wniesienia odwołania do organu II instancji upływał 5 sierpnia 2020 r.
Odwołanie wniesione 7 sierpnia 2020 r. było spóźnione o czym Skarżąca dowiedziała się 11 sierpnia 2020 r.
W dniu 24 sierpnia 2020 r. Skarżąca złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Siedmiodniowy termin do wniesienia podania o przywrócenie terminu upłynął 18 sierpnia 2020 r.
W tym stanie rzeczy należało uznać, że wydane przez organ zaskarżone postanowienie nie narusza prawa dlatego na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzeczono jak w wyroku.