Uzasadnienie
Spółka A (zwane dalej: [...]), reprezentowane przez pełnomocnika będącego adwokatem, wystąpiło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. ze skargą na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...]r., Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., zwana dalej: "K.p.a.") oraz art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz. U. z 2012 r., poz. 83 ze zm., zwana dalej "u.p.p.u.w." lub "ustawą") utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] r., odmawiającą przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości położonej przy ul. [...].
Wyłaniający się z treści ww. decyzji stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco.
Wnioskiem z dnia 28 kwietnia 2014 r. Spółka A wystąpiła do organu pierwszej instancji o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości położonej w S. przy ul. [...], obr. [...], nr działki [...] o powierzchni [...], stanowiącej przedmiot własności Gminy Miasto.
Organ pierwszej instancji zlecił rzeczoznawcy majątkowemu sporządzenie operatu szacunkowego określającego wartość rynkową prawa własności i wartość użytkowania wieczystego ww. działki gruntu nr [...]. Operat sporządzony został w dniu [...] r. Spółka została wezwana do złożenia wniosku o udzielenie pomocy publicznej i złożenia oświadczenia o sposobie uiszczenia opłaty za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości. Spółka wykonała powyższe zobowiązanie. Postanowieniem z dnia [...] r. organ zawiesił przedmiotowe postepowanie do czasu uzyskania notyfikacji projektu decyzji w sprawie przekształcenia przez Komisję Europejską. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] r. utrzymało w mocy ww. postanowienie w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. na skutek skargi wyrokiem z dnia 10 czerwca 2015 r. sygn. akt II SA/Sz 343/15 uchylił ww. postanowienia organów obu instancji.
Decyzją z dnia [...] r., wydaną na podstawie art. 104 w zw. z art. 265 K.p.a. oraz art. 1 ust. 1, 2 i ust. 3, art. 3 ust. 1 pkt 2 u.p.p.u.w., Prezydent Miasta odmówił przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości objętej wnioskiem Spółki A. W uzasadnieniu decyzji, organ pierwszej instancji zauważył, że w trakcie toczącego się postępowania Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 10 marca 2015 r., sygn. akt K 29/13, stwierdził, że art. 1 ust. 1 i ust. 3 u.p.p.u.w., w zakresie w jakim przyznaje uprawnienie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości osobom fizycznym i prawnym, które nie miały tego uprawnienia przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 28 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami, jest niezgodny z Konstytucją RP.
Według organu, w świetle obowiązującego po ww. wyroku Trybunału Konstytucyjnego stanu prawnego o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności mogą ubiegać się osoby fizyczne, będące w dniu 13 października 2005 r. użytkownikami wieczystymi (lub osoby będące następcami prawnymi takich osób fizycznych) nieruchomości zabudowanych na cele mieszkaniowe, zabudowane garażami, przeznaczonymi pod zabudowę mieszkaniową oraz pod zabudowę garażami, a także nieruchomości rolnych.
Organ ustalił, że przedmiotowa nieruchomość, będąca w użytkowaniu wieczystym Spółki A, zabudowana wiatami oraz budynkami: magazynowymi, warsztatowymi, administracyjnymi, garażowymi, byłego hotelu robotniczego i portierni, została oddana w użytkowanie wieczyste Spółce aktem notarialnym z dnia [...] r.
Spółka była więc użytkownikiem wieczystym tej nieruchomości na dzień 13 października 2005 r., i właścicielem posadowionych na przedmiotowej nieruchomości gruntowej budynków niemieszkalnych.
Spółka, jako osoba prawna, nie spełniała zatem ustawowych wymogów podmiotowych, jak również objęta wnioskiem nieruchomość komercyjna nie stanowi nieruchomości, która spełnia przesłanki przedmiotowe warunkujące możliwość przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności.
Spółka A wniosła odwołanie od powyższej decyzji, której zarzuciła wydanie z naruszeniem przepisów postępowania, tj. art. 8 K.p.a., a także art. 12 K.p.a., poprzez brak wnikliwego i szybkiego prowadzenia postępowania administracyjnego przez organ, a także podejmowanie niezasadnych postanowień przedłużających postępowanie, co doprowadziło w konsekwencji do wydania decyzji niekorzystnej dla strony. Opóźnienie w podejmowanych przez organ działaniach doprowadziło do pokrzywdzenia interesów strony, której z powołaniem się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego sygn. akt K 29/13 odmówiono przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości. Strona parokrotnie musiała interweniować, poprzez składanie zażaleń na postanowienia organu pierwszej instancji, co doprowadziło do przedłużenia czasu trwania postępowania, a w konsekwencji do odmowy uwzględnienia jej wniosku. Błędne i niezasadne postanowienia i nieefektywne działanie organu doprowadziły do niekorzystnej dla strony decyzji. Decyzja organu powinna zostać oparta na art. 1 ust. 1 u.p.p.u.w., w brzmieniu na dzień złożenia wniosku przez stronę.
Powołaną na wstępie decyzją z dnia [...] r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji z dnia [...]r.
Kolegium w całości podzieliło stanowisko organu pierwszej instancji, że do przedmiotowego przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości muszą być spełnione przesłanki przedmiotowe i podmiotowe, wynikające z ustawy. Decydujące znaczenie ma stan istniejący w dniu 13 października 2005 r., tj. w dniu wejścia ustawy w życie.
Jak zauważyło Kolegium, z akt sprawy oraz materiału dowodowego zebranego przez organ pierwszej instancji jednoznacznie wynika, że działka nr [...], położona przy ul. [...], nie jest zabudowana na cele mieszkaniowe, nie jest zabudowana garażami, nie jest nieruchomością rolną oraz nie jest przeznaczona ani pod zabudowę mieszkaniową, ani też pod zabudowę garażami. Przesądza to o niespełnieniu kryterium przedmiotowego wniosku strony.
Wskazując na wyrok Trybunału Konstytucyjnego sygn. akt K 29/13 Kolegium stwierdziło, że organ pierwszej instancji musiał wydać rozstrzygnięcie na podstawie przepisów, które obowiązywały w dniu orzekania. W wyniku powyższego wyroku TK z dniem 17 marca 2015 r. nastąpiła utrata mocy art. 1 ust. 1 i 3 u.p.p.u.w.
Reasumując, Kolegium uznało, że z ustalonych w toku postępowania okoliczności faktycznych i prawnych sprawy jednoznacznie wynika, że w dniu wejścia w życie ustawy, Spółka A była właścicielem budynków niemieszkalnych na działce nr 1[...], nie zaś właścicielem odrębnych lokali w budynku mieszkalnym, jak również jako osoba prawna nie spełniała wymogów podmiotowych określonych w ww. ustawie, tak więc organ pierwszej instancji prawidłowo wydał decyzję odmowną.
W skardze do Sądu, Spółka A wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. zarzucając jej naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
- - art. 8 oraz art. 12 K.p.a., poprzez przewlekłe i pozbawione wnikliwości prowadzenie postępowania ze szkodą dla skarżącej, podczas gdy zgodnie z przywołanymi przepisami organy mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy, a nadto organy obowiązane są prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli;
- - art. 7 oraz art. 77 § 1 K.p.a., poprzez dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny materiału dowodowego, a przez to zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz brak działań zmierzających do rozpatrzenia wniosku w oparciu o przepisy obowiązujące w dniu wniesienia wniosku przez stronę skarżącą do organu pierwszej instancji;
- - art. 35 § 1 K.p.a., poprzez dopuszczenie się przez organy zwłoki oraz nieuzasadnionego przedłużania postępowania, a w konsekwencji do wydania wadliwej decyzji administracyjnej, podczas gdy zwłoka organów nie może i nie powinna powodować ujemnych skutków dla strony postępowania administracyjnego.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. z w a ż y ł, co następuje:
Skarga okazała się niezasadna.
Zarzuty skargi dotyczą głównie sposobu działania organu w sposób, który - zdaniem skarżącej - zaprzeczał zasadzie szybkości postępowania (art. 12 K.p.a.) oraz zasadzie pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa (art. 8 K.p.a.), co w konsekwencji uniemożliwiło wydanie w skarżonej decyzji rozstrzygnięcia, opartego o stan prawny obowiązujący w dacie złożenia przez Spółkę wniosku (28 kwietnia 2014 r.), tj. przed wydaniem wyroku w sprawie K 29/13 przez Trybunał Konstytucyjny. Nieuzasadnione przedłużanie postępowania, doprowadziło, zdaniem skarżącej, do wydania wadliwej decyzji administracyjnej, podczas gdy zwłoka organów nie może i nie powinna powodować ujemnych skutków dla strony. Stąd zarzut skargi o naruszeniu wydaną decyzją art. 35 § 1 K.p.a.
Skarżąca wadliwość decyzji upatruje zatem w fakcie nierozpoznania jej wniosku o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, według stanu prawnego obowiązującego w dniu złożenia przez nią ww. podania, czyli w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 28 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 187, poz. 1110), mocą której rozszerzono zakres podmiotów uprawnionych do ubiegania się o przekształcenie, obejmując nimi osoby fizyczne i prawne, które dotychczas warunków ustawowych w tym zakresie nie spełniały.
Skarżąca złożyła wniosek o przekształcenie na tej podstawie, że nowelizacja nadała takie uprawnienie osobom prawnym.
Z powyższym stanowiskiem skarżącej nie można się zgodzić. W wyniku zaskarżenia tej nowelizacji przez niektóre samorządy, Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dniu 10 marca 2015 r., o sygn. akt K 29/13, orzekł, że art. 1 ust. 1 i ust. 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, w zakresie, w jakim przyznaje uprawnienie do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości osobom fizycznym i prawnym, które nie miały tego uprawnienia przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 28 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz niektórych innych ustaw, jest niezgodny z art. 2 Konstytucji RP, a ponadto:
- a) w zakresie, w jakim dotyczy to nieruchomości stanowiących własność jednostek samorządu terytorialnego, jest niezgodny z art. 165 ust. 1 Konstytucji RP,
- b) w zakresie w jakim dotyczy nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa, nie jest niezgodny z art. 165 ust. 1 oraz art. 167 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji.
Z chwilą opublikowania ww. orzeczenia, tj. z dniem 17 marca 2015 r., zgodnie z art. 190 ust. 3 zdanie pierwsze Konstytucji RP nastąpiła utrata mocy art. 1 ust. 1 i ust. 3 ustawy w brzmieniu nadanym ww. ustawą nowelizującą z dnia 28 lipca 23011 r. Uchylenie przez Trybunał Konstytucyjny domniemania konstytucyjności ww. przepisu oznacza, że od samego początku przepis ten naruszał zasadę sprawiedliwości społecznej oraz zasadę zaufania do państwa i stanowionego przez niego prawa (art. 2 Konstytucji RP), oraz przepis art. 165 ust. 1 Konstytucji RP.
Okolicznością niekwestionowaną przez skarżącą jest, że przed nowelizacją dokonaną ustawą z dnia 28 lipca 2011 r., nie przysługiwało jej prawo do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, objętej wnioskiem z dnia 28 kwietnia 2014 r. Organy administracji związane są orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego i nie mogą go ignorować. W tym zakresie powołane skargą zarzuty niezałatwienia sprawy w rozsądnym terminie uznać należy za nietrafne. Należy zauważyć, iż przekroczenie przez organ nawet maksymalnych terminów przewidzianych na załatwienie sprawy nie powoduje wadliwości wydanej z opóźnieniem decyzji. Istotna jest jedynie zgodność lub niezgodność z obowiązującym w dacie jej wydania porządkiem prawnym.
Niezasadne jest zatem oczekiwanie rozpoznania sprawy na podstawie przepisów, co do których Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że są one niezgodne z porządkiem konstytucyjnym. Argumentacja o spowodowanych wydaną decyzją ujemnych skutkach dla strony postępowania także nie może stanowić skutecznego zarzutu skargi. Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego służy przywróceniu stanu zgodnego z Konstytucją RP. Wydanie decyzji w oparciu o podważony skutecznie przepis prawny, nie spełniałoby postulatu zgodności działania organu z zasadą praworządności (art. 6 K.p.a.) oraz uwzględnienia interesu publicznego i słusznego interesu obywateli (art. 7 K.p.a.).
Należy też mieć na uwadze, iż wydanie przez organ decyzji opartej na zakwestionowanym przez Trybunał Konstytucyjny przepisie ustawy stanowi w myśl art. 145a K.p.a. podstawę o wznowienie postępowania i zmiany orzeczenia w tym zakresie według obowiązującego stanu prawnego.
W tej sytuacji za bezpodstawne uznać należy twierdzenia skarżącej Spółki o potrzebie rozpoznania wniosku według stanu prawnego istniejącego w dacie złożenia przez nią podania oraz jej oczekiwania co do skuteczności decyzji wydanej na podstawie przepisów, które Trybunał Konstytucyjny uznał za niezgodne z Konstytucją.
Wobec powyższego uznać należy, że rozstrzygnięcie organów obu instancji jest zgodne z prawem. Z dniem wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego sygn. akt K 29/13, tj. z dniem 17 marca 2015 r. organ nie mógł uwzględnić wniosku o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Trudno mówić w takiej sytuacji o pokrzywdzeniu interesu strony, skoro w istocie jej sytuacja nie uległa zmianie. Skarżąca była i jest nadal użytkownikiem wieczystym przedmiotowej nieruchomości. Pokrzywdzenie rozumiane w tym sensie, że gdyby wcześniej wydano decyzję, to mogła by mieć ona inna treść ze względu na korzystniejszy dla Spółki stan prawny, nie uzasadnia uwzględnienia skargi w sytuacji, gdy treść wyroku TK wyraźnie wskazuje, że stan prawny powołany przez skarżącą naruszał przepisy Konstytucji RP.
Reasumując, stwierdzić należy, iż zarzuty skargi w okolicznościach sprawy zakończonej zaskarżoną decyzją, nie znajduje uzasadnionych podstaw prawnych. Rozpatrując skargę w zakresie określonym art. 134 § 1 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd nie dopatrzył się innych naruszeń prawa materialnego i procesowego przez organy, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy. Uchybienia w zakresie zachowania terminów rozpoznania sprawy - jak wyżej wskazano - nie mogły mieć wpływu na legalność wydanej decyzji. Powyższe oznacza, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Z tych względów, Sąd działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.), skargę oddalił.