Uzasadnienie
Burmistrz Miasta i Gminy decyzją z dnia [...] nr [...] na podstawie art. 106 ust. 1 i 4 w związku z art. 3 ust. 3 i 4, art. 50 ust. 1, ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej / Dz. U. Nr 64, poz. 273 z późn. zm./, § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 22 września 2005 r. w sprawie specjalistycznych usług opiekuńczych / Dz. U. Nr 189, poz. 1598/ oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego / Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm./ odmówił W. P. przyznania pomocy społecznej w formie specjalistycznych usług opiekuńczych.
W oparciu o zgromadzone dokumenty organ uznał, że syn strony ma zapewnioną właściwą opiekę przez rodziców i nie występuje konieczność przyznania specjalistycznych usług opiekuńczych w postaci asystenta osoby niepełnosprawnej w wymiarze 40 godzin tygodniowo.
W odwołaniu od tejże decyzji strona podniosła, że przyznanie przez organ ww. usług specjalistycznych jest niezbędne, aby mogła ona podjąć pracę zarobkową w celu polepszenia swojego stanu zdrowia psychicznego, a także bytu materialnego rodziny.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] Nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego / Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm./ w związku z art. 50 ust. 2, art. 36 pkt 2m oraz art. 3 pkt 3 i 4 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej / Dz. U. Nr 64, poz. 593 z późn. zm./ po rozpatrzeniu odwołania W. P. od decyzji Burmistrza Miasta i Gminy z dnia [...] Nr [...], utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
Rozpoznając sprawę Kolegium uznało, że decyzja organu I instancji jest prawidłowa, gdyż z treści art. 50 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej wynika, iż ww. usługi mogą być przyznane osobie, która wymaga pomocy innych osób, a rodzina a także wspólnie niezamieszkujący małżonek, wstępni, zstępni nie mogą takiej pomocy zapewnić, zaś w niniejszej sprawie dziecko ma zapewnioną opiekę przez rodziców. Odmowa przyznania ww. usług uzasadniona jest również ograniczonymi możliwościami finansowymi Ośrodka Pomocy Społecznej.
W. P. złożyła skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie i wniosła o jej uchylenie, podnosząc, że jest ona dla niej krzywdząca. Przyznanie astystenta jej choremu synowi, umożliwi podjęcie przez nią pracy i polepszenie warunków bytowych rodziny. Wskazała, że powołanie się przez organ na ograniczone środki finansowe gminy jest bezpodstawne, gdyż w świetle art 18 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej ww. usługi finansowane są z budżetu państwa a nie gminy.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę, wniosło o jej oddalenie i podtrzymało argumentację jak w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych / Dz. U. Nr 153, poz. 1269 / sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Skarga okazała się zasadna.
W § 2 i 3 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 22 września 2005 r. w sprawie specjalistycznych usług opiekuńczych / Dz. U. Nr 189, poz. 1598 z póź. zm./ określone są rodzaje specjalistycznych usług opiekuńczych, które są dostosowane do szczególnych potrzeb wynikających z rodzaju schorzenia lub niepełnosprawności konkretnych osób i świadczone są przez osoby z przygotowaniem specjalistycznym.
Bezsporne jest, że J. P. ma stwierdzony autyzm wczesnodziecięcy.
Bezsporne jest również, iż przyznanie ww. usług osobom funkcjonującym w rodzinie ma charakter faktultatywny, co oznacza, że decyzja w tej sprawie ma charakter uznania administracyjnego. Kontrola Sądu ogranicza się zatem do badania czy organy orzekające w sprawie odmawiając skarżącej przyznania usług opiekuńczych nie przekroczyły granic uznania administracyjnego.
Zgodnie z art. 50 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej wynika, iż ww. usługi mogą być przyznane osobie, która wymaga pomocy innych osób, a rodzina a także wspólnie niezamieszkujący małżonek, wstępni, zstępni nie mogą takiej pomocy zapewnić,
W niniejszej sprawie organ naruszyły art. 7, 77 i 80 Kpa, bowiem przyjął, że niepełnosprawny J.P. ma zapewnioną pomoc o jakiej mówi art. 50 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej. Organy pominęły treść zaświadczenia lekarskiego wystawionego skarżącej przez specjalistę [...] z dnia [...] co w powiązaniu z danymi zawartymi w wywiadzie środowiskowym o chorobie W. P. może wskazywać na trudności matki z uwagi na jej stan zdrowia w zapewnieniu stałej i właściwej opieki nad synem. Ograniczenie się do wskazania, że matce dziecka zostało przyznane świadczenie pielęgnacyjne z ZUS, co obliguje ją do stałej lub długotrwałej / w zależności od potrzeb/ opieki nad dzieckiem oraz do stałego współudziału na co dzień w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji jest niewystarczające.
Nie ustalono także czy dziecko wymaga oprócz opieki członków rodziny pomocy asystenta osoby niepełnosprawnej i w jakim rozmiarze.
Art. 2 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej nakazuje uwzględnić potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy społecznej, o ile odpowiadają one celom i możliwościom pomocy społecznej. Odmowa przyznania świadczeń z powodu braku środków finansowych jest nieuzasadniona, bowiem z art. 18 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 ustawy o pomocy społecznej wynika, iż do zadań zleconych z zakresu administracji rządowej realizowanych przez gminę należy organizowanie i świadczenie specjalistycznych usług opiekuńczych w miejscu zamieszkania dla osób z zaburzeniami psychicznymi, zaś środki na realizację i obsługę zadań zapewnia budżet państwa.
Zgodzić należy się z organem, że podstawą przyznania tychże świadczeń są potrzeby osoby niepełnosprawnej, a nie potrzeby osób nią się opiekujących, dlatego też chybiony jest argument skarżącej o konieczności przyznania asystenta jej synowi z uwagi na chęć podjęcia przez nią pracy w celu polepszenia bytu rodziny. Powyższe usługi specjalistyczne mają zapewnić pomoc osobie do nich uprawnionej, a nie zastąpić inne osoby w opiece nad nimi, co w przypadku rodziców dziecka jest ich obowiązkiem wynikającym z art. 96 ustawy Kodeks rodzinny i opiekuńczy.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ ustali czy wobec stanów chorobowych matki dziecko ma w pełni zapewnioną pomoc w rozumieniu art. 50 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej oraz czy wymaga pomocy asystenta i ewentualnie w jakim wymiarze godzin. W tym celu organ może zasięgnąć opinii placówki, w której leczone jest dziecko lub w Krajowym Towarzystwie Autyzmu.
Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 135, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 152 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm. /, jak w sentencji.