Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...]. Nr [...], działając z urzędu, Wójt Gminy nakazał M. i M. B., właścicielom działki nr [...] położonej w [...], usuniecie odpadów komunalnych składowanych w miejscu do tego nie przeznaczonym, wskazując składowisko odpadów [...] jako miejsce ich złożenia. W decyzji tej organ I instancji określił również termin do kiedy odpady winny być usunięte oraz termin do którego zobowiązani winni przedłożyć organowi dowody opłat. Decyzja ta stała się ostateczną. Na wniosek M. i M. B., Wójt Gminy postanowieniem z dnia [...]. w oparciu o art.145 § 1 pkt 5 Kpa wznowił postępowanie w sprawie zakończonej w/w decyzją ostateczną z jednoczesnym wstrzymaniem wykonania tej decyzji, a następnie decyzją z dnia [...]. Nr [...], na podstawie art. 158 § 1 Kpa odmówił stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji własnej z dnia z dnia [...].
Po rozpatrzeniu odwołania M. i M. B. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję organu I instancji z dnia [...]. wskazując, iż nie można dowolnie zmienić stosowanych trybów nadzwyczajnych i po wznowieniu postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 Kpa przejść do trybu "nieważnościowego" określonego w przepisach art. 158 § 1 Kpa, zamiast wydać decyzję na podstawie art. art. 151 § 1 Kpa.
Ponowna decyzja w sprawie została wydana przez Wójta Gminy w dniu [...]. Decyzją tą, wydaną w oparciu o art. 151 § 1 pkt 1 Kpa Wójt odmówił uchylenia ostatecznej decyzji własnej z dnia [...].
M. i M. B., działając poprzez pełnomocnika r.pr. G. M., odwołali się od powyższej decyzji organu I instancji wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. W odwołaniu podnieśli, iż w sprawie tej zachodzi konieczność przesłuchania w charakterze świadka M. K. oraz przeprowadzenie dowodu z oględzin miejsca wyrzucenia odpadów z udziałem świadka. Zaskarżonej decyzji strony zarzucają naruszenie:
- - prawa materialnego, w szczególności art.3 ust.3 ustawy o odpadach, poprzez błędne przyjęcie odpowiedzialności skarżących za usuniecie odpadów z terenu przedmiotowej działki położonej w [...]
- - prawa procesowego, w szczególności: art.78 § 1 w związku z art.77 § 1 Kpa poprzez pominięcie dowodu z przesłuchania świadka M. K. a także brak przeprowadzenia dowodu z oględzin miejsca wyrzucenia śmieci; oraz art.7 i art. 77 § 1 Kpa, poprzez wydanie decyzji na podstawie nie w pełni zebranego materiału dowodowego i art. 80 Kpa, poprzez przyjęcie jako udowodnioną odpowiedzialność skarżących za usunięcie odpadów.
Po rozpoznaniu powyższego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławczego zaskarżoną decyzją z dnia [...]. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu swego stanowiska SKO wskazało, iż jak wynika z akt sprawy, jako przesłankę wznowienia postępowania zobowiązani wskazali art.145 § 1 pkt 5 Kpa, wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Wskazanym nowym dowodem w sprawie był wyrok nakazowy Sądu Rejonowego - Sądu Grodzkiego uznający R. W. winnym zaśmiecenia lasu pomiędzy miejscowościami [...] poprzez zrzucenie różnego rodzaju odpadów, w tym makulatury i skazujący go na karę [...] zł grzywny.
Organ I instancji w dniu [...]. wznowił postępowanie a następnie przesłuchał R. W., sporządzając na tę okoliczność protokół z jego zeznań złożonych w siedzibie organu w dniu [...]. (pełnomocnik odwołujących się nie stawił się na przesłuchanie świadka mimo prawidłowego zawiadomienia). W tym samym dniu przeprowadzono z udziałem R. W. oględziny miejsca wyrzucenia śmieci (pełnomocnik odwołujących się nie stawił się na oględziny mimo prawidłowego zawiadomienia). W trakcie oględzin sporządzono zdjęcia z miejsca wyrzuconych odpadów. Z zeznań R. W. wynika, iż został ukarany za to, iż jesienią [...]. wywiózł do lasu ok. [...] m2 odpadów typu makulatura, ubrania i worki foliowe po nawozie. Był to jednorazowy incydent a śmieci zabrał z tej działki. W trakcie oględzin wskazał miejsce wyrzucenia śmieci.
W dniu [...]. pełnomocnik odwołujących się złożył wniosek o przesłuchanie świadka M. K. zam. [...]. Wezwany w dniu [...]. M. K. odmówił zeznań w tej sprawie (pełnomocnik odwołujących się nie stawił się na przesłuchanie świadka mimo prawidłowego zawiadomienia). Pismem z dnia [...]. odwołujący się zostali zawiadomieni o odmowie zeznań świadka M. K. Z powyższego wynika, że wskazane przez zobowiązanych nowe dowody w sprawie nie miały wpływu na istotę rozstrzygnięcia zawartego w ostatecznej decyzji z dnia [...]r. gdyż na przedmiotowej działce znajdują się odpady w znacznie większej ilości niż wywiezione przez R. W. które następnie zostały przez niego usunięte.
Z akt sprawy wynika również, iż po uchyleniu przez Kolegium decyzji z dnia [...]. wydanej po przeprowadzeniu postępowania wznowieniowego, organ I instancji ponownie wezwał M. K. na przesłuchanie jako świadka. Świadek nie stawił się na przesłuchanie, przesyłając pismo z dnia [...]. wyrażające stanowisko, iż to właściciele odpowiedzialni są za własną posesję i to oni powinni usunąć odpady i nic więcej nie ma w tej sprawie do powiedzenia.
W tej sytuacji, zdaniem Kolegium, zaskarżona decyzja została oparta w postępowaniu wznowieniowym na w pełni zebranym materiale dowodowym, a więc brak było podstaw do zmiany ostatecznej decyzji z dnia [...]
Odnosząc się do wniesionych zarzutów, w szczególności naruszenia prawa procesowego przez pominięcie dowodu z przesłuchania świadka M. K., a także przez nieprzeprowadzenie dowodu z oględzin miejsca wyrzucenia śmieci, Kolegium uznało je za nieuzasadnione, albowiem – jak wynika z akt sprawy – M. K. przy pierwszym wezwaniu odmówił złożenia zeznań, a w odpowiedzi na drugie wezwanie wystosował pismo do Wójta Gminy określając jednoznacznie swoje stanowisko w tej sprawie. Również za niezasadny uznać należy zarzut naruszenia art.3 ust.3 ustawy o odpadach, definiującego pojęcie magazynowania odpadów jako czasowe przetrzymywanie lub gromadzenie odpadów przed ich transportem, odzyskiem lub unieszkodliwianiem. Na czasowe magazynowanie odpadów należy uzyskać stosowne pozwolenie ponieważ związane to jest z ich transportem do miejsca odzysku lub unieszkodliwienia. Natomiast w niniejszej sprawie mamy do czynienia ze składowaniem w miejscu do tego nie przeznaczonym.
Jednocześnie Kolegium zwróciło uwagę, iż terminy określone w sentencji ostatecznej decyzji z dnia [...]. stały się już nieaktualne. Organ I instancji na podstawie art.155 kpa winien je dostosować do aktualnego stanu faktycznego i prawnego.
Powyższą decyzję M. i M. B. zastępowani przez pełnomocnika radcę prawnego G. M. zaskarżyli skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.
Pełnomocnik skarżących zaskarżonej decyzji zarzucił:
- 1. naruszenie prawa materialnego - art. 3 ust. 3 pkt 13 w zw. z art. 34 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (Dz. U. Nr 39, poz. 251 ze zm.) poprzez błędne przyjęcie, iż to skarżący są posiadaczami odpadów i odpowiedzialni są za usunięcie odpadów komunalnych z terenu działki nr [...] podczas gdy nie zostały wyjaśnione wszystkie istotne okoliczności sprawy, mogące świadczyć, iż podmiotem zobowiązanym (wytwórcą odpadów) jest osoba trzecia;
- 2. naruszenie prawa procesowego, a w szczególności art. 7 i art. 77 kpa, poprzez rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji na podstawie niewyczerpująco zebranego materiału dowodowego - bez przeprowadzenia dowodu z zeznań (przesłuchania) świadka M. K. oraz bez przeprowadzenia dowodu z oględzin miejsca wyrzucenia śmieci z udziałem świadka M. K.
- 3. naruszenie prawa procesowego, a w szczególności art. 78 § 1 kpa w zw. z art. 77 § 1 kpa, poprzez pominięcie dowodu z zeznań (przesłuchania) świadka M. K. pomimo wniosku pełnomocnika skarżących z dnia [...] r., a także brak przeprowadzenia dowodu z oględzin miejsca wyrzucenia śmieci z udziałem świadka M. K., które to okoliczności miały istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy;
- 4. naruszenie prawa procesowego, a w szczególności art. 80 kpa, poprzez przyjęcie - na podstawie niewyczerpująco zebranego materiału dowodowego - jako udowodnioną odpowiedzialność skarżących za usunięcie odpadów komunalnych z terenu działki nr [...].
- 5. naruszenie prawa procesowego art. 83 § 1 kpa w zw. z art. 78 § 1 kpa w zw.
z art. 77 § 1 kpa poprzez jego niezastosowanie i przyzwolenie na nieuzasadnioną odmowę składania zeznań przez świadka M. K., a w konsekwencji brak przeprowadzenia dowodu z oględzin miejsca wyrzucenia śmieci z udziałem świadka M. K., które to okoliczności miały istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.
Podnosząc powyższe zarzuty wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji.
Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.) oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przez organy administracji publicznej przepisów obowiązującego prawa. Sąd uchyla zaskarżony akt w przypadku stwierdzenia naruszenia przez organ administracji przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu jeśli mogły one mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a). Sąd orzeka na podstawie akt sprawy (art.133 § 1 p.p.s.a.) oraz w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami oraz wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. (art. 134 p.p.s.a.)
Analizując według wskazanych wyżej kryteriów zaskarżoną decyzję Sąd nie znalazł podstaw do uznania, iż wydana ona została z naruszeniem prawa, mającym wpływ na wynik sprawy.
Należy zaznaczyć, iż zaskarżona decyzja wydana została w postępowaniu nadzwyczajnym, wszczętym na wniosek skarżących oparty na przesłance z art. 145 § 1 pkt 5 Kpa, tj. że wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję.
Jako dowód, odpowiadający tej przesłance skarżący wskazali wyrok nakazowy Sądu Rejonowego z dnia [...]., w którym Sąd uznał R. W. za winnego popełnienia czynu, polegającego na zaśmiecaniu lasu poprzez wyrzucenie różnego rodzaju odpadów, w tym makulatury, (art. 162 § 1 Kodeksu wykroczeń).
Organ wznowił postępowanie i ocenił, iż wskazany wyrok nie daje podstaw do uchylenia wydanej decyzji nakazującej skarżącym usunięcie odpadów komunalnych z terenu działki nr [...].której są właścicielami.
W ramach wznowionego postępowania organ przeprowadził dowód z przesłuchania R. W. który przyznał, iż jeden raz wywiózł odpady na tę działkę, ale po ujawnieniu tego faktu i skazaniu go przez Sąd zrzucone przez siebie w tym miejscu odpady uprzątnął.
W postępowaniu wznowieniowym organ przeprowadza czynności procesowe, w tym postępowanie dowodowe, pozostające w związku ze wskazaną podstawą wznowienia postępowania. Z wyroku skazującego R. W. za zaśmiecanie lasu na terenie działki nr [...].nie wynika, że wszystkie odpady zgromadzone na tej działce pozostawił R. W., a w szczególności odpady pozostałe po uprzątnięciu przez R. W. odpadów, które w to miejsce przywiózł.
Wskazany wyrok nie jest zatem okolicznością faktyczną ani dowodem o którym mowa w art. 145 § 1 pkt 5 kpa.
Wskazywany przez skarżących świadek M. K. który ujawnił, że jednym z zaśmiecających był R. W. pismem z dnia [...]. wskazał, iż część odpadów, znajdujących się na początku działki, zgromadzonych tam przez R. W. została uprzątnięta. Za pozostałe odpady odpowiada właściciel działki i to jest wszystko, co ma do powiedzenia w tej sprawie.
W oparciu o powyższe ustalenia, poczynione we wznowionym postępowaniu, organ uznał, że nie są one wystarczające do uchylenia decyzji ostatecznej z dnia [...].
Zdaniem Sądu – ocenia ta jest prawidłowa. Podnoszony w skardze zarzut, że M. K. nie został przesłuchany we wznowionym postępowaniu w charakterze świadka w trybie art. 83 kpa należy uznać za nie mający wpływu na wynik sprawy. Świadek ten udzielił organowi wyjaśnień na piśmie, w którym potwierdził swój związek ze sprawą R. W., a także potwierdził, iż odpady pozostawione na działce przez R. W. zostały uprzątnięte i w tej sprawie nie ma niczego więcej do wyjaśnienia.
Jednoznacznie z powyższego wynika, iż świadek M. K. nie uznaje R. W. winnym zgromadzenia na działce pozostałych odpadów i jego formalne przesłuchanie w charakterze świadka niczego istotnego nie wniosłoby do sprawy.
Zatem zaniechanie przez organ formalnego przesłuchania jako świadka M. K. uznać należy za uchybienie nie mające wpływu na wynik sprawy. Zgodnie z art. 78 § 1 kpa żądanie strony, dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy.
W tym wypadku organ posiadał podstawę do przyjęcia, iż przesłuchanie M. K. w charakterze świadka niczego istotnego do sprawy nie wniesie.
W tej sytuacji organ trafnie uznał, iż przedstawiony przez skarżących wyrok Sądu Rejonowego oraz zebrany w toku wznowionego postępowania materiał dowodowy nie dają podstaw do tego by uchylić wydaną decyzję, nakazującą skarżącym – jako właścicielom działki - usunięcie pozostałych odpadów.
Stanowisko to znajduje uzasadnienie w treści art. 34 ust.1 i 2 w związku z art. 3 ust.3 pkt 13 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. o odpadach (tj. Dz. U. z 2007r. Nr 39, poz. 251).
Stanowisko organów obu instancji uznać należy zatem za trafne, a nieprzesłuchanie wskazanego przez skarżących świadka M. K. w trybie art. 83 kpa w świetle treści art. 3 ust. 3 pkt 3 w/w ustawy o odpadach. nie miało wpływu na wynik sprawy.
Zgodnie bowiem z treścią tego przepisu domniemywa się, że posiadaczem odpadów, znajdujących się na nieruchomości, jest władający powierzchnią i to on zobowiązany jest do ich usunięcia.
Domniemanie to mogłoby zostać obalone tylko dowodem jednoznacznie wskazującym, że posiadaczem odpadów jest inna osoba. Takiego dowodu skarżący nie wskazali.
W tej sytuacji skarga, zgodnie z dyspozycją art. 151 p.p.s.a., podlega oddaleniu.