Uzasadnienie
Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów (dalej Komisja) decyzją z dnia [...] listopada 2019 r. nr [...] po rozpatrzeniu odwołania Pana R.R.(dalej habilitant/strona/skarżący) utrzymała w mocy uchwałę Rady Wydziału Zarządzania i Ekonomiki Usług Uniwersytetu [...] (Rada Wydziału) z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...] odmawiającą nadania skarżącemu stopnia doktora habilitowanego w dziedzinie nauk ekonomicznych, w dyscyplinie finanse.
Skarżący działając w trybie ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (t. j.: Dz. U. z 2017 r., poz. 1789, z późn. zm. dalej ustawa o stopniach naukowych), wystąpił w dniu [...] listopada 2017 r. z wnioskiem o przeprowadzenie postępowania habilitacyjnego, wskazując do jego przeprowadzenia Wydział Zarządzania i Ekonomiki Usług Uniwersytetu S. Centralna Komisja zaakceptowała ten wniosek i pismem z dnia [...] listopada 2017 r. wystąpiła o wyznaczenie przez Radę Wydziału trzech członków komisji habilitacyjnej. W dniu [...] grudnia 2017 r. Rada Wydziału wyraziła zgodę na przeprowadzenie postępowania i ostatecznie wyznaczyła do komisji następujące osoby: prof. dr hab. A.B., jako recenzenta, dr. hab. J. B., prof. US jako członka komisji oraz dr hab. G. W., prof. US. W dniu [...] stycznia 2018 r. Centralna Komisja powołała komisję habilitacyjną.
Posiedzenie Komisji habilitacyjnej odbyło się w dniu [...] października 2018 r. Wzięli w nim udział wszyscy jej członkowie, którzy wygłosili opinie w przedmiotowej sprawie. Recenzenci podtrzymali swoje negatywne stanowisko sformułowane w recenzjach. Prof. M. J. w ostatecznej konkluzji stwierdziła, że "dorobek naukowy dr. R. R. wnosi pewien wkład w rozwój dyscypliny finanse i wniosła o dopuszczenie go do dalszych etapów postępowania habilitacyjnego. Dr hab. J.B., prof. US stwierdził, że dorobek naukowo-badawczy Kandydata jest niewystarczający do ubiegania się o nadanie stopnia doktora habilitowanego, jednak duża rozbieżność w ocenie monografii przez recenzentów wydawniczych oraz w postępowaniu habilitacyjnym skłania go do wstrzymania się od negatywnego głosu w głosowaniu nad poparciem wniosku Kandydata. Dr hab. G. W. w konkluzji swojej wypowiedzi stwierdziła, że ponieważ kryteria ustawowe do nadania stopnia doktora habilitowanego nie zostały spełnione przez skarżącego nie może poprzeć jego starań o uzyskanie tego stopnia.
Negatywną opinię dotyczącą jakościowej oceny dorobku Kandydata, w tym braku jego wkładu w rozwój dyscypliny finanse, sformułowała również przewodnicząca Komisji prof. M. Z.. Po przedstawieniu opinii przez wszystkich członków Komisji przewodnicząca poddała pod głosowanie przyjęcie uchwały zawierającej opinię na temat nadania skarżącemu stopnia doktora habilitowanego nauk ekonomicznych w dyscyplinie finanse.
W głosowaniu jawnym 5 osób nie poparło wniosku o nadanie skarżącemu stopnia doktora habilitowanego, 1 poparła wniosek i 1 wstrzymała się od głosu. Wobec takiego wyniku głosowania Komisja podjęta uchwałę zawierającą opinię w sprawie braku poparcia wniosku. W uzasadnieniu uchwały wskazano, że dorobek naukowy skarżącego nie wnosi znacznego wkładu w rozwój dyscypliny naukowej finanse i ma przede wszystkim charakter popularyzatorski.
Przedmiotowa sprawa została wniesiona na posiedzenie Rady Wydziału odbywające się w dniu [...] lutego 2019 r. Na posiedzenie to zostali zaproszeni wszyscy członkowie komisji habilitacyjnej. Prof. prof. J., J., Z. i C.nie byli obecni na posiedzeniu Rady i przesłali wcześniej usprawiedliwienia swojej nieobecności (za wyjątkiem prof. J. C.). Na posiedzeniu Rady byli obecni pozostali członkowie Komisji, tj. prof. A. B., dr hab. J. B., prof. US oraz dr hab. G. W., prof. US. Radzie Wydziału umożliwiono zapoznanie się w niezbędnym zakresie z materiałami dotyczącymi postępowania - członkowie Rady biorący udział w głosowaniu (profesorowie i doktorzy habilitowani) otrzymali stosowne dokumenty (recenzje oraz protokół z posiedzenia komisji habilitacyjnej) związane z postępowaniem, a treść protokołu, uchwały i uzasadnienia zostały odczytane przez sekretarza Komisji w trakcie posiedzenia Rady. Następnie odbyła się dyskusja, w trakcie której obecni na posiedzeniu członkowie Komisji podtrzymali swoje opinie wyrażone w trakcie posiedzenia Komisji.
Rada Wydziału podjęła dwie uchwały:
w Uchwale z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...] nie przyjęła uchwały o nadaniu skarżącemu stopnia doktora habilitowanego nauk ekonomicznych w dyscyplinie finanse (29 uprawnionych do głosowania, 24 oddane głosy: 2 za, 14 przeciw, 8 wstrzymujących), a w Uchwale z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...] odmówiła nadania mu stopnia doktora habilitowanego (29 uprawnionych do głosowania, 25 oddanych głosów: 15 za, 2 przeciw, 8 wstrzymujących się).
W uzasadnieniu drugiej Uchwały stwierdzono, że Rada podziela stanowisko Komisji habilitacyjnej i stwierdza, że osiągnięcia i dorobek naukowy skarżącego nie stanowią znacznego wkładu w rozwój dyscypliny naukowej finanse.
W dniu [...] kwietnia 2019 r. skarżący złożyło odwołanie do Centralnej Komisji.
Wnosił o uchylenie zaskarżonej uchwały i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez radę innej jednostki organizacyjnej (w tym ponowne powołanie składu komisji habilitacyjnej) oraz wyłączenie ze składu orzekającego o zasadności tego odwołania prof. K. J. Zarzucił:
- 1) naruszenia zasady rzetelności przy sporządzeniu recenzji poprzez wyznaczenie recenzenta, który nie znał języka angielskiego, podczas gdy monografia wskazana jako główne osiągnięcie naukowe oraz 7 innych publikacji zostały napisane w tym języku, w rezultacie czego doszło do zniekształcenia wyników badawczych (art 33 ust. 1a i 1b Ustawy),
- 2) naruszenia zasady bezstronności (obiektywizmu), które polegało na manipulacji w powoływaniu składu komisji habilitacyjnej spośród osób pozostających ze sobą w ścisłych relacjach zawodowych oraz rodzinno-służbowych (art 33 ust.1b Ustawy),
- 3) naruszenia zakresu przedmiotowego treści rozmowy, jaką członkowie komisji mogą prowadzić z habilitantem na podstawie art. 18a ust. 10 Ustawy.
Zdaniem strony wynikiem naruszenia przepisów proceduralnych kodeksu postępowania administracyjnego, w tym w szczególności zakazujących łączenia przez jedną osoby funkcji pracownika organu i biegłego (tu: członka CK oraz recenzenta) była negatywna Uchwała Rady.
Centralna Komisja powołała w przedmiotowej sprawie dwóch recenzentów: prof. dr hab. J. H. i prof. dr hab. J.W., do wydania opinii dotyczącej zasadności odwołania skarżącego od Uchwały Rady Wydziału Zarządzania i Ekonomiki Usług Uniwersytetu S. odmawiającej nadania mu stopnia doktora habilitowanego.
Recenzenci negatywnie zaopiniowali odwołanie skarżącego z dnia [...] kwietnia 2019 r. i generalnie stwierdzili, że zarówno postępowanie habilitacyjne, jak i dotycząca go dokumentacja spełniają wymogi zawarte w obowiązujących przepisach prawa. Czynności przeprowadzone przez Radę noszą znamiona rzetelności, o czym świadczą m.in. załączone protokoły z posiedzeń Rady oraz prowadzonych w ich toku dyskusji. Podniesiono, że protokoły zostały sporządzone w sposób prawidłowy, pozwalający na odtworzenie przebiegu posiedzeń oraz dyskusji. Uznano, że wszelkie pisma dotyczące postępowania były wysyłane z zachowaniem obowiązujących terminów, w dokumentacji znajdują się również potwierdzenia ich doręczenia. Wszyscy recenzenci sformułowali negatywne konkluzje końcowe, a podstawą do takiej oceny był stwierdzony przez nich zgodnie brak znacznego wkładu monografii, wskazanej przez Habilitanta jako osiągnięcie naukowe, w rozwój dyscypliny naukowej finanse
Wskazano, że Rada Wydziału zaopiniowała negatywnie odwołanie złożone przez skarżącego — oddano 22 głosy (na 31 uprawnionych do głosowania): 15 osób głosowało za negatywną opinią, 4 przeciw i 3 wstrzymały się od głosu.
W uzasadnieniu Komisja uznała zarzut naruszenia rzetelności przy sporządzaniu recenzji, poprzez przyjęcie funkcji recenzenta przez osobę nie posiadającą kwalifikacji językowych za gołosłowny i nie potwierdzony żadnymi dowodami. Zdaniem Komisji wszystkie recenzje zostały wykonane rzetelnie, w sposób kompetentny i obiektywny, a kontakt z Habilitantem, mający na celu wyjaśnienie wątpliwych kwestii nie naruszał regulacji przewidzianych w Ustawie. Podkreślono także, że skarżący nie podjął żadnej polemiki ze stwierdzeniami zawartymi w recenzjach.
Wobec powyższego orzeczono jak w zaskarżonym orzeczeniu.
Skargę na powyższe orzeczenie wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący, zarzucając naruszenie:
A. przepisów prawa materialnego:
- 1. art. 18a ust. 5 ustawy o stopniach naukowych, poprzez niespełnienie wymogu uzyskania trzech recenzji, z uwagi na wadliwość (nierzetelność) jednej z nich, a tym samym brak możliwości zgodnego z prawem procedowania przez Komisję Habilitacyjną i Radę Wydziału,
- 2. art. 18a ust. 10 ustawy o stopniach naukowych, poprzez rozszerzenie zakresu tematycznego pytań, które można kierować do habilitanta o kwestie związane z przetłumaczeniem przez niego monografii opublikowanej i przedstawionej do oceny w języku angielskim,
- 3. art. 33 ust. 1a. ustawy o stopniach naukowych, zgodnie z którym zadaniem Centralnej Komisji jest zapewnienie harmonijnego rozwoju kadry naukowej zgodnie z najwyższymi standardami jakości badań wymaganych do uzyskania stopni naukowych i tytułu naukowego, poprzez brak powołania recenzenta zagranicznego, a także niepodjęcie na żadnym etapie postępowania dyskusji, czy jest to zasadne dla prawidłowej oceny obcojęzycznej monografii,
- 4. art. 33 ust. 1b. ustawy o stopniach naukowych, zgodnie z którym Centralna Komisja w swoich pracach kieruje się zasadą rzetelności, bezstronności i przejrzystości realizowanych działań, poprzez naruszenie zasady bezstronności (obiektywizmu).
B. naruszenie przepisów postępowania:
- 5. art. 10 § 1 k.p.a. w związku z 77 § 1 k.p.a., w wyniku błędnej oceny dowodów, która doprowadziła w konsekwencji do wydania wadliwego rozstrzygnięcia,
- 6. art. 12 § 1 w zw. z art. 8 k.p.a. poprzez zaniechanie wysłania zaskarżonej decyzji przez ponad 4 miesiące od dnia jej podjęcia; decyzja podjęta w dniu [...] listopada 2019 r. została doręczona w dniu 6 kwietnia 2020 r. - w okresie, gdy obowiązuje najwyższy stopień ograniczeń w przemieszczaniu z powodu epidemii, co spowodowało brak możliwości szybkiego i bezpośredniego dostępu do akt sprawy, które udostępniane były jedynie częściowo, w formie skanów przesyłanych drogą mailową.
W jego ocenie uzasadnienie zarzutu nr 1, którym jest nierzetelność (niesamodzielność) recenzji polega na tym, że nie została ona sporządzona samodzielnie przez Recenzentkę. Wobec tego przyczyną zaskarżenia jest nierzetelny/nieprawdziwy dowód, którym jest wadliwa recenzja, stanowiąca podstawę wydania opinii przez Komisję Habilitacyjną, a następnie uchwały Rady Wydziału. Jego zdaniem przedstawił dowody na to, że prof. A. B. nie sporządziła samodzielnie recenzji i nie można recenzji tej traktować jako ekspertyzy (tu: ważnej recenzji) wymaganej w art. 18a ust. 5 ustawy o stopniach naukowych. Wskazał, że w niniejszej sprawie chodzi o ustalenie faktu, czy Recenzentka - prof. A. B.sporządziła samodzielnie recenzję, a tylko jedną z okoliczności wskazujących, czy miała taką możliwość, jest przesłanka, czy przeczytała sama ze zrozumieniem na poziomie eksperckim książkę w oryginale. Podniósł, że przyczyną zaskarżenia nie była nieznajomość, czy też - niewystarczający stopień znajomości języka, lecz wadliwa recenzja, w której zniekształcono wynik badawczy (zarzut nr 1 w odwołaniu), który był merytorycznie i redakcyjnie wyrażony w j. angielskim.
Dowodem na okoliczność, że Recenzentka nie analizowała monografii w wersji angielskiej jest to, że nie nawiązała "dialogu" z terminologią ekonomiczną w języku angielskim, która ma charakter uniwersalny. Dobrą praktyką w recenzjach pisanych po polsku, lecz dotyczących prac opublikowanych w języku angielskim jest wprowadzanie terminologii anglojęzycznej związanej z pracą, aby nawiązać "dialog" z treścią publikacji. Standardem jest, że polskie recenzje habilitacyjne prac publikowanych w języku angielskim mają odniesienia do angielskiego tekstu. Ukazują one i dowodzą tego, że recenzent piszący po polsku recenzję o książce anglojęzycznej analizował wcześniej jej treść w języku angielskim. Dowodem tego jest przytoczenie w recenzji choć kilku anglojęzycznych wyrażeń tematycznych, aby nawiązać do treści monografii po angielsku. W przeciwnym razie brakuje relacji do pojęć naukowych, które są specyficzne w każdej dyscyplinie naukowej. W recenzji prof. B. takich odniesień i ww. "dialogu" nie ma.
W związku z powyższym wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz uchylenie poprzedzającej jej uchwały Rady Wydziału, nakazanie Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów powtórzenia czynności z tego postępowania, w tym wyznaczenia nowego składu Komisji Habilitacyjnej z co najmniej jednym recenzentem zagranicznym i zasądzenie kosztów postępowania oraz zasądzenie od Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem skargi jest decyzja Komisji z dnia[...] listopada 2019 r. nr [...] utrzymujące w mocy uchwałę Rady Wydziału z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...] odmawiającą nadania skarżącemu stopnia dra habilitowanego w dziedzinie nauk ekonomicznych, w dyscyplinie finanse.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2019 r. poz. 2167), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Innymi słowy, kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana jest pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do badania, czy organ administracji wydając zaskarżony akt nie naruszył prawa. W wyniku takiej kontroli decyzja lub postanowienie mogą zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności naruszających prawo i przez to mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 - dalej P.p.s.a.) lub też wystąpiło naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia jej nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.).
Stosownie zaś do treści art. 134 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.
Istota sprawy w niniejszym postępowaniu sprowadzała się do oceny tego, czy organ wydając skarżoną decyzję, poruszał się w granicach zakreślonych przez przepisy ustawy o stopniach naukowych. Kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia, w świetle realiów sprawy a w szczególności w świetle zarzutów skargi, miał przepis art. 29 ustawy o stopniach naukowych. Zgodnie z jego brzmieniem, w postępowaniach dotyczących nadania stopnia doktora, i doktora habilitowanego, albo tytułu profesora, oraz nadania, ograniczenia, zawieszenia i pozbawienia uprawnienia do nadawania tych stopni w zakresie nieuregulowanym w ustawie, stosuje się odpowiednio przepisy K.p.a.
Kwestia rozumienia sformułowania "stosuje się odpowiednio", była wielokrotnie przedmiotem rozważań Sądów administracyjnych na kanwie spraw rozpoznawanych w oparciu o przepisy ustawy o stopniach naukowych, i tak m.in. w uzasadnieniu wyroku z 7 września 2011 r. wydanego w sprawie o sygn. akt I OSK 1078/11 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że: "ograniczenie uzasadnienia decyzji Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów wynikające z odpowiedniego stosowania przepisu art. 107 § 3 K.p.a. nie stanowi naruszenia prawa. Komisja jest organem kolegialnym, rozstrzygnięcia podejmuje w głosowaniu tajnym, a zatem nie ma możliwości ustalenia powodów głosowania za utrzymaniem uchwały odmawiającej dopuszczenia do kolokwium habilitacyjnego".
W podobnym tonie wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z 30 maja 2008 r. wydanego w sprawie o sygn. akt I OSK 212/08 stwierdzając, że: "postępowanie w sprawach stopni i tytułu naukowego jest postępowaniem administracyjnym prowadzonym na podstawie odpowiednio stosowanych przepisów K.p.a. z odrębnościami wynikającymi z przepisów procesowych zamieszczonych w ustawie o stopniach naukowych (...). Postępowanie w sprawach o nadanie tytułu naukowego oraz stopni naukowych cechuje odrębność związana ze specyfiką tych spraw. Wynika stąd ograniczony zakres kontroli Sądu administracyjnego, który nie jest uprawniony do merytorycznej kontroli recenzji stanowiących podstawę decyzji Centralnej Komisji. Nie dokonuje także merytorycznej oceny dorobku naukowego osoby ubiegającej się o uzyskanie stopnia doktora habilitowanego oraz tego, czy rozprawa habilitacyjna kandydata, stanowiła znaczny wkład w rozwój określonej dyscypliny naukowej. Sąd nie jest również uprawniony do rozwiązywania merytorycznych sporów powstałych w świecie nauki".
Odnośnie do problematyki postępowania dowodowego prowadzonego w sprawach uregulowanych ustawą o stopniach naukowych wypowiedział się też Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z 27 października 2006 r. w sprawie o sygn. akt I OSK 192/06 wskazując, że: "artykuł 75 § 1 K.p.a. nie ma zastosowania w postępowaniu o nadaniu stopnia naukowego."
Dla lepszego uwypuklenia specyfiki postępowania w sprawach dotyczących decyzji Komisji, warto również przywołać tezę zawartą w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 marca 2009 r. wydanego w sprawie o sygn. akt I OSK 1411/08 – "okoliczność, ze strona skarżąca uważa, iż recenzenci wadliwie ocenili dorobek, pominęli okoliczności przemawiające na korzyść skarżącego, a uwypuklili elementy negatywne, że nie podzielili w końcu jej poglądów, nie może prowadzić do kwestionowania na drodze postępowania sądowego, wystawionych w procedurze kwalifikacyjnej ocen, nawet jeżeli skarżący jest najgłębiej przekonany, że są one krzywdzące".
W postępowaniu przed Komisją postępowanie dowodowe ogranicza się do uzyskania recenzji. Wyżej przywołane stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego, z którymi tut. Sąd w pełni się zgadza i traktuje jak własne, w pełni obrazują odrębności postępowania przy badaniu trafności rozstrzygnięć Komisji. Wynika z nich, że zakres badania przedmiotowych decyzji Komisji przez Sąd administracyjny, jest niezwykle zawężony. Badanie to nie może dotyczyć kwestii natury merytorycznej. Sąd nie może dokonywać oceny w zakresie, w jakim zawarowane to jest dla recenzentów. Również fakt, że Komisja podejmuje decyzje w drodze tajnego głosowania świadczy o tym, że wolą ustawodawcy tworzącego omawiane przepisy prawa, było zarówno ograniczenie zakresu przedmiotowego uzasadnień sporządzanych przez Komisję, jak też ograniczenie przedmiotowe sprawy, jaka ma zostać poddana badaniu przez Sąd administracyjny.
Przechodząc do materii niniejszej sprawy uznać należało, że skarżona decyzja odpowiada prawu. Została bowiem podjęta po prawidłowym przeprowadzeniu postępowania opisanego w Rozdziale 3 ustawy o stopniach naukowych. Komisja bazując na stanowisku wyrażonym przez recenzentów przeprowadziła głosowanie tajne, ustalając własne rozstrzygnięcie.
Sąd stwierdza, że Rada Wydziału Zarządzania i Ekonomiki Usług Uniwersytetu S. dysponuje uprawnieniami do nadawania stopnia doktora habilitowanego w dziedzinie nauk ekonomicznych w dyscyplinie finanse, a zatem miała formalne oraz merytoryczne kompetencje do prowadzenia przedmiotowego postępowania. W posiedzeniach Rady, na których rozpatrywane były sprawy dotyczące przedmiotowego postępowania uczestniczyły osoby dysponujące odpowiednimi kompetencjami merytorycznymi pozwalającymi im dokonać oceny dorobku naukowo-badawczego skarżącego.
Zgodnie z art. 16 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych do postępowania habilitacyjnego może zostać dopuszczona osoba, która posiada stopień doktora oraz osiągnięcia naukowe lub artystyczne, uzyskane po otrzymaniu stopnia doktora, stanowiące znaczny wkład autora w rozwój określonej dyscypliny naukowej lub artystycznej oraz wykazuje się istotną aktywnością naukową lub artystyczną. Osiągnięcie, o którym mowa powyżej może stanowić:
- 1) dzieło opublikowane w całości lub w zasadniczej części, albo cykl publikacji powiązanych tematycznie;
- 2) zrealizowane oryginalne osiągnięcie projektowe, konstrukcyjne, technologiczne lub artystyczne;
- 3) część pracy zbiorowej, jeżeli opracowanie wydzielonego zagadnienia jest indywidualnym wkładem osoby ubiegającej się o nadanie stopnia doktora habilitowanego.
W sprawie jest bezsporne, że w wyniku głosowania w dniu [...] lutego 2019 r. Rada Wydziału podjęła dwie uchwały:
- 1. nr [...]) nie przyjęła uchwały o nadaniu skarżącemu stopnia doktora habilitowanego nauk ekonomicznych w dyscyplinie finanse (29 uprawnionych do głosowania, 24 oddane głosy: 2 za, 14 przeciw, 8 wstrzymujących);
- 2. nr [...] odmówiła nadania skarżącemu stopnia doktora habilitowanego (29 uprawnionych do głosowania, 25 oddanych głosów: 15 za, 2 przeciw, 8 wstrzymujących się).
W uchwale wprost stwierdzono, że osiągnięcia naukowe habilitanta po uzyskaniu stopnia doktora nie spełniły wymagań określonych w art. 16 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz stopniach i tytule w zakresie sztuki. Rada Wydziału podjęła uchwałę po zapoznaniu się z dokumentacją postępowania habilitacyjnego przedstawioną przez kandydata, recenzjami osiągnięć habilitanta oraz stanowiskiem Komisji Habilitacyjnej. Rada Wydziału miała formalne i merytoryczne kompetencje do przeprowadzenia postępowania habilitacyjnego i podjęcia uchwały o odmowie nadania stopnia doktora habilitowanego.
Zdaniem Sądu, biorąc pod uwagę akta sprawy, brak jest podstaw do zakwestionowania prawidłowości tego postępowania. Nie zachodzą przesłanki stwierdzenia jego nieważności.
W sprawie tej nie ma wątpliwości, co do podstaw podjętej przez Radę negatywnej uchwały. Skoro osiągnięcia naukowe habilitanta po uzyskaniu stopnia doktora nie spełniły wymagań określonych w art. 16 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz stopniach i tytule w zakresie sztuki, to brak jest podstaw do zakwestionowania uchwały o odmowie nadania stopnia naukowego doktora habilitowanego.
W tym stanie rzeczy zasadne jest twierdzenie, że czynności podjęte przez Radę noszą znamiona rzetelności, o czym świadczą m.in. załączone protokoły z posiedzeń Rady oraz prowadzonych w ich toku dyskusji. Dokumentacja jest kompletna i była prowadzona w sposób prawidłowy, pozwalający na odtworzenie przebiegu postępowania, w tym w szczególności posiedzeń Rady Wydziału oraz toczących się w ich trakcie dyskusji. Wszelkie czynności dotyczące postępowania były podejmowane bez zbędnej zwłoki.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie wskazywano, że uzasadnienie decyzji Komisji nie może być wyczerpujące i nie musi ściśle odpowiadać wymogom art. 107 § 3 k.p.a. (v. wyrok NSA z dnia 10 grudnia 2009 r. sygn. akt I OSK 902/09, wyrok NSA z dnia 27 kwietnia 2010 r. sygn. akt I OSK 1226/09, wyrok NSA z dnia 13 lipca 2018 r. sygn. akt I OSK 2222/16, orzeczenia.nsa.gov.pl).
Komisja odniosła się do wszystkich zarzutów podniesionych w skardze, uznając je za bezzasadne. W ocenie Sądu podnoszone zarzuty stanowią jedynie polemikę z prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem. Sąd stwierdza, że w skardze nie przedstawiono dowodów naruszenia prawa ani istniejących procedur. Zasadna jest teza, że skarga podobnie jak wcześniej odwołanie oparte są na przypuszczeniach i domniemaniach.
Odnosząc się do zarzutów postawionych przez skarżącego Sąd podziela stanowisko Komisji, że zarzut naruszenie zasady rzetelności przy sporządzaniu recenzji, poprzez wyznaczenie recenzenta, który nie znał języka angielskiego nie został przez skarżącego wykazany. Recenzent na posiedzeniu Rady Wydziału oświadczył, że ma umiejętności językowe pozwalające "na czytanie literatury ekonomicznej" oraz podał informacje o ukończonych kursach języka angielskiego i uzyskanych certyfikatach. Podjęta korespondencja dotycząca tłumaczenia pojedynczych sformułowań, zmierzała do właściwego oddania w języku sporządzania recenzji myśli Habilitanta.
W ocenie Sądu zarzut naruszenia zasady bezstronności przez powoływanie komisji habilitacyjnej spośród osób pozostających w ścisłych relacjach zawodowych oraz rodzinno-służbowych nie znajduje podstaw w podanych przez skarżącego argumentach, gdyż jak zasadnie wskazała Komisja:
(a) zarzut wywierania wpływu przez prof. K. J. innych członków Sekcji nie został poparty żadnymi dowodami;
(b) zarzut manipulowania składem komisji poprzez zamianę prof. P. na prof. W. jest niezasadny, gdyż zamiana miała podstawy w przepisach prawa i wynikała z posiadania wspólnego dorobku prof. P. z Habilitantem;
(c) zastąpienie w roli recenzenta prof. G. przez prof. C. wynikało z rezygnacji złożonej przez tego pierwszego motywowanej brakiem kompetencji do oceny dorobku habilitanta, co szczegółowo uzasadnił i do czego miał prawo. Ponadto należy stwierdzić, że zastąpienie w roli recenzenta prof. G. przez prof. C. nastąpiło nie po 3 miesiącach, lecz po około 6 tygodniach biorąc pod uwagę przesłanie prof. [...] dokumentacji Habilitanta przez Wydział [...] lutego 2019 r.) i daty złożenia rezygnacji ([...].03.2019 r.);
(d) nieuzasadnione, nie poparte żadnym dowodem, jest stwierdzenie skarżącego, że przy zmianie recenzenta to prof. J. wskazał prof. C., gdyż w takich sytuacjach stosowana jest w Sekcji praktyka występowania z wnioskami przez innych członków;
(e) nieuprawnione są zarzuty skarżącego wiążące termin powołania nowego recenzenta z ukończeniem recenzji przez prof. J., gdyż prof. C. został powołany na pierwszym możliwym posiedzeniu Sekcji od rezygnacji prof. G., a sugestie skarżącego, że powołanie na recenzenta prof. C. miało na celu wsparcie poglądów wyrażonych w recenzji prof. J.są bezpodstawne;
(f) wiązanie podstawy wycofania z komisji habilitacyjnej prof. Pluskoty ze współpracą prof. C. z prof. J.jest bezzasadne, gdyż stosowne przepisy odnoszą się do sytuacji występowania relacji pomiędzy Habilitantem a członkiem komisji a nie pomiędzy członkami komisji; poza tym wskazane przykłady współpracy naukowej prof. C. i prof. J.nie świadczą wbrew opinii skarżącego o jej znacznej sile, gdyż odnoszą się pojedynczych zdarzeń na przestrzeni kilkunastu lat, w tym o charakterze formalnym jak członkostwo w komitecie PAN, radzie naukowej konferencji;
(g) powołanie się skarżącego na komunikat Trybunału Konstytucyjnego w kwestii łączenia funkcji członka CK i recenzenta w postępowaniu habilitacyjnym, odnosi się, jak sam stwierdza, do innej sytuacji niż będąca przedmiotem skargi, opisana w komunikacie sytuacja związana z powoływaniem recenzenta spoza CK nie dotyczy etapu sprawy będącej przedmiotem zaskarżenia;
(h) oskarżenie o naruszenie zasady obiektywizmu poprzez brak powołania recenzenta zagranicznego jest nieuzasadnionym wkraczaniem w kompetencje CK, a sugestia, że dopiero recenzent zagraniczny sformułowałby "prawdziwą konkluzję badawczą" w stosunku do recenzji prof. J. nie ma żadnych podstaw merytorycznych i należy ją traktować w kontekście innych przytoczonych już argumentów jako dążenie do deprecjonowania recenzenta, przy czym skarżący pomija fakt, że takie dwie pozostałe recenzje byty negatywne, zwłaszcza w odniesieniu do pracy wskazanej jako osiągnięcie naukowe;
(i) skarżący nie wskazuje jakie relacje rodzinno-służbowe występowały pomiędzy członkami komisji habilitacyjnej i jaki miało to wpływ na obiektywizm wydawanej przez nich oceny;
(j) skarżący w żaden sposób nie wykazał wystąpienia wpływu któregoś z recenzentów na ocenę sformułowaną przez innych i wynikającej z tego nierzetelności sporządzenia recenzji.
Naruszenie zakresu przedmiotowego treści rozmowy, jaką członkowie komisji mogą prowadzić z habilitantem skarżący wyprowadza z art. 18a ust. 10 o stopniach naukowych, który w szczególnych przypadkach, uzasadnionych wątpliwościami dotyczącymi dokumentacji osiągnięć naukowych dopuszcza rozmowę komisji habilitacyjnej z wnioskodawcą o jego osiągnięciach i planach naukowych. Teza wskazana przez skarżącego nie została poparta dowodami.
W ocenie Sądu przebieg postępowania był zgodny z obowiązującymi przepisami prawa, a podejmowane decyzje oparte były na dostarczanej jej członkom niezbędnej dokumentacji oraz rzetelnej dyskusji. Dokumentacja związana z postępowaniem jest kompletna i prowadzona w sposób prawidłowy.
W ocenie Sądu, uzasadnienie skarżonej decyzji także należy ocenić jako sporządzone stosownie do wymagań odpowiednio stosowanego przepisu art. 107 § 3 K.p.a. Generalnie należy zauważyć, że jest ono dość szerokie ale jednocześnie Sąd zauważa, że nie mogło ono zawierać szerszych motywów, jakimi kierował się organ przy rozstrzyganiu sprawy. Stała temu bowiem na przeszkodzie specyfika postępowania w omawianej sprawie i fakt, że stanowisko członków organu kolegialnego, jakim jest Komisja, wyrażane jest w głosowaniu tajnym. Nie zachodziła więc możliwość jeszcze dokładniejszego wyjaśnienia powodów, dla których odwołanie strony zostało ocenione w taki a nie inny sposób. Uzasadnienie to zawierało także odniesienie do zarzutów odwołania w zakresie, jaki wynika z podnoszonej wyżej specyfiki niniejszego postępowania. Z akt postępowania i z zaskarżonej decyzji wynika, że recenzenci Komisji przedstawili odnoszącą się do istoty sprawy argumentację przeciwko przyjęciu odwołania. Recenzje te są jednoznaczne i nie pozostawiają wątpliwości, co do braku podstaw do uwzględnienia odwołania.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) w zw. z art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem C0V1D-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. poz. 374 ze zm.) orzekł, jak w wyroku.