Uzasadnienie
Minister Edukacji Narodowej decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2006 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 9b ust. 7 pkt 3 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela (tekst jednolity: Dz. U. z 2003 r. Nr 118, poz. 1112 z późn. zm.), utrzymał w mocy decyzję [...] Kuratora Oświaty nr [...] z dnia [...] sierpnia 2005 r., wydaną na podstawie art. 9b ust. 6 powołanej ustawy Karta Nauczyciela, którą odmówił nadania Pani W. S. stopnia nauczyciela dyplomowanego. W uzasadnieniu podał, że nauczycielka ta nie spełnia wymagań kwalifikacyjnych określonych w art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy – Karta Nauczyciela, tj. nie posiada kwalifikacji do zajmowania stanowiska nauczyciela przedmiotów ekonomicznych w Zespole Szkół Rolniczych Centrum Kształcenia Ustawicznego w M. Pani W. S. ukończyła wyższe studia magisterskie na Wydziale Melioracji Wodnych Wyddział Budownictwa Rolniczego Akademii Rolniczej we W., ponadto studium Pedagogiczne w Instytucie Kształcenia Nauczycieli – Oddział Doskonalenia Nauczycieli we W. oraz Studia Podyplomowe w Wyższej Szkole Rolniczo-Pedagogicznej w S. w zakresie marketingu i zarządzania w agrobiznesie.
W opinii [...] Kuratora Oświaty nie są to kwalifikacje wystarczające do zatrudnienia na stanowisku nauczyciela przedmiotów ekonomicznych i stanowisko to podziela Minister Edukacji Narodowej. Dlatego też utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, odmawiającą tej nauczycielce nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela dyplomowanego.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Pani W. S. wnosiła o uchylenie zaskarżonej decyzji i utrzymanej nią w mocy decyzji [...] Kuratora Oświaty, zarzucając naruszenie postanowień § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 10 września 2002 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli niemających wyższego wykształcenia lub skończonego zakładu kształcenia nauczycieli (Dz. U. Nr 155, poz. 1288 z późn. zm.) wydanego na podstawie delegacji ustawowej – art. 9 ust. 2 ustawy Karta Nauczyciela. Twierdzi, że ukończone przez nią studia magisterskie na Wydziale Melioracji Wodnych Wydziału Budownictwa Rolniczego – Akademii Rolniczej we W., dają jej dostateczną wiedzę merytoryczną do nauczania w Zespole Szkół Rolniczych, Centrum Kształcenia Ustawicznego w M. przedmiotów: techniki biurowej i komputerowej, pracy biurowej, podstaw biurowości oraz podstaw ekonomii.
Ukończyła również studia podyplomowe w Wyższej Szkole Rolniczo-Pedagogicznej w S. – katedra Ekonomiki i Organizacji Rolnictwa w zakresie "Marketing i zarządzanie w agrobiznesie". Podała, że systematycznie podwyższała swoje kwalifikacje poprzez różnorodne formy doskonalące treści nauczanych przedmiotów, a mianowicie:
- - kurs "Obsługa mikrokomputera IBMPC" w 1992 r.
- - kurs "Nauki zawodu sekretarki" w 1997-1998 r.
- - kurs komputerowy w zakresie "Windows 95" – 1998 r.
- - kurs "Umiejętności poszukiwania i uzyskiwania zatrudnienia" – 2000 r.
- - kurs "Diagnostyka komputerów" w 2001 r.
- - kurs "Przygotowanie nauczycieli do korzystania z podstawowych usług i zasobów sieci Internet w 2002 r.
W odpowiedzi na skargę Minister Edukacji Narodowej, powołując się na ustalony stan faktyczny i prawny, wnosił o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Na wstępie należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej.
Innymi słowy, sąd administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, lecz jedynie kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w tym postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego.
Rozpatrując skargę pani W. S. pod tym kątem, Sąd uznał, że jej skarga zasługuje na uwzględnienie.
Podstawę prawną wydania zaskarżonych decyzji stanowił przepis art. 9b ust. 6 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela (tekst jednolity: Dz. U. z 2003 r. Nr 118, poz. 1112 z późn. zm.). Z treści tego przepisu wynika, że organ – w przypadku niespełnienia przez nauczyciela warunków do nadania mu stopnia awansu zawodowego, odmawia nauczycielowi nadania takiego stopnia, w drodze decyzji administracyjnej.
Wobec tego, przy podejmowaniu takiej decyzji, organ jest związany rygorami procedury administracyjnej. Winien więc przestrzegać zasady dochodzenia do prawdy materialnej (art. 7 kpa), a więc podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Jest zobowiązany do należytego i wyczerpującego informowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenia jej praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego (art. 9 kpa). Musi wreszcie w sposób wyczerpujący zebrać, rozpatrzyć i ocenić cały materiał dowodowy (art. 77 § 3 kpa, art. 80 kpa) oraz uzasadnić swoje rozstrzygnięcie według wymagań określonych w art. 107 § 3 kpa.
W niniejszej sprawie organy dopuściły się naruszenia wszystkich tych reguł procesowych w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, czego dowodem są przede wszystkim uzasadnienia obu decyzji. Sprowadzają się one wyłącznie do przytoczenia okoliczności faktycznych, które w ocenie organów, wpłynęły na odmowę, nie wspominają natomiast o tych, które mogą stanowić podstawę do uznania spełnienia przez skarżącą nauczycielkę wymagań kwalifikacyjnych do nadania stopnia awansu zawodowego.
W rozpoznawanej sprawie nie budzi wątpliwości fakt, że skarżąca legitymuje się ukończonymi studiami magisterskimi na Wydziale Melioracji Wodnych Wydział Budownictwa Rolniczego Akademii Rolniczej we W. Legitymuje się także świadectwem ukończenia studium pedagogicznego w 1988 r. oraz świadectwem ukończenia studiów podyplomowych w zakresie marketingu i zarządzania agrobiznesem w 1998 r. Ukończyła też szereg kursów doskonalenia zawodowego.
Bezspornym jest również, że skarżąca w dniu 15 grudnia 1989 r. została zatrudniona na podstawie mianowania jako wychowawczyni w Zespole Szkół Rolniczych w M. i nadal jest tam zatrudniona na stanowisku nauczyciela. Jak wynika z treści zaświadczenia nr [...] z dnia [...] października 2004 r., wydanego przez Dyrektora Zespołu Szkół Rolniczych Centrum Kształcenia Ustawicznego w M., w okresie od 1 września 2000 r. do 31 maja 2003 r. była zatrudniona w wymiarze 18/18 czasu pracy, na stanowisku nauczyciela przedmiotów ekonomicznych, takich jak: technika biurowa i komputerowa, technika biurowa, marketing, podstawy biurowości, rynek wolny, ekonomia agrobiznesu, zasady rachunkowości, elementy rachunkowości, podstawy ekonomii, praca biurowa. Obecnie uczy takich przedmiotów, jak technika biurowa i komputerowa, podstawy biurowości, praca biurowa, rynek wolny, podstawy ekonomii.
Ponadto Dyrektor Zespołu Szkół Rolniczych w M., powołując się na postanowienie zawarte w § 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z 10 października 1991 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli mniemających wyższego wykształcenia (Dz. U. Nr 98, poz. 433 z późn zm.), uznał kierunek ukończonych przez skarżącą wyższych studiów magisterskich na Akademii Rolniczej we W., Wydział Melioracji Wodnych Oddział Budownictwa Rolniczego oraz Studiów Podyplomowych w Wyższej Szkole Rolniczo-Pedagogicznej w S., za zbliżone do nauczanego przedmiotu oraz rodzaju prowadzonych zajęć (zaświadczenie z dnia [...] czerwca 2000 r.).
Poza sporem jest również, że skarżąca odbyła staż w wymiarze 2 lat 9 miesięcy, w okresie od 1 września 2000 r. do 31 maja 2003 r., zakończony pozytywną oceną dorobku zawodowego i wnioskiem z dnia 29 października 2004 r., skierowanym do [...] Kuratora Oświaty wystąpiła o wszczęcie postępowania kwalifikacyjnego na stopień nauczyciela dyplomowanego. We wniosku podała, że jest nauczycielem mianowanym zatrudnionym w Zespole Szkół Rolniczych Centrum Kształcenia Ustawicznego w M., na stanowisku nauczyciela przedmiotów ekonomicznych (technika biurowa i komputerowa, podstawy biurowości, praca biurowa, rynek wolny, podstawy ekonomii).
We wniosku opisała również szczegółowo, jakim legitymuje się wykształceniem.
[...] Kurator Oświaty decyzją z dnia [...] sierpnia 2005 r. odmówił nadania pani W. S. stopnia nauczyciela dyplomowanego, a w uzasadnieniu podał, że w jego opinii nauczycielka ta nie posiada kwalifikacji wystarczających do zatrudnienia na stanowisku nauczyciela przedmiotów ekonomicznych. Ponadto podał, że uznanie kwalifikacji tej nauczycielki za zbliżone do nauczanego przedmiotu przez Dyrektora Zespołu Szkół Rolniczych w M. (w zaświadczeniu z dnia [...] czerwca 2000 r.) jest wadliwe.
Stanowisko takie przyjął bezkrytycznie Minister Edukacji Narodowej, utrzymując w mocy decyzją organu I instancji.
Uzasadnienie decyzji organu I instancji nie pozawala na ustalenie, jakie są oczekiwania i wymagania organu w zakresie posiadanych kwalifikacji przez nauczyciela ubiegającego się o nadanie stopnia nauczyciela dyplomowanego na stanowisku zajmowanym przez skarżącą – nauczyciela takich przedmiotów, jak: technika biurowa i komputerowa, podstawy biurowości, praca biurowa, rynek wolny, podstawy. Takich informacji brak w uzasadnieniach zaskarżonych decyzji.
Ocena ta powinna znaleźć się w uzasadnieniu decyzji organu I instancji, zwłaszcza odmownej, bowiem adresat tej decyzji tylko przez odwołanie do organu wyższego stopnia, który z mocy art. 9h ustawy Karta Nauczyciela, sprawuje nadzór nad czynnościami organu sprawującego nadzór pedagogiczny, może zakwestionować brak należytej i pełnej oceny, co jest wadą tego postępowania.
Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), Sąd orzekł jak w sentencji.