Uzasadnienie
Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych decyzją z dnia [...] kwietnia 2005 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, utrzymał w mocy swoją poprzednią decyzję z dnia [...] marca 2005 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jednolity Dz. U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353 z późn. zm.), odmawiającej przyznania L. G. świadczenia w drodze wyjątku. W uzasadnieniu podał, że wnioskodawczyni nie spełnia wszystkich warunków określonych w powołanym art. 83 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych do przyznania świadczenia w drodze wyjątku, a mianowicie wykazany dochód przypadający na osobę w rodzinie nie wskazuje, aby pozostawała ona bez niezbędnych środków utrzymania.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie p. L. G. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] marca 2005 r. i przyznania jej prawa do świadczenia w drodze wyjątku. W uzasadnieniu zarzuciła, że wbrew ustaleniom Prezesa ZUS, dochody w jej rodzinie nie pozwalają na zapewnienie niezbędnych środków utrzymania.
W odpowiedzi na skargę Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, powołując ustalony stan faktyczny i prawny, wnosił o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Zgodnie z treścią art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej.
Innymi słowy, sąd administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, lecz jedynie kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w tym postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego.
Rozpatrując skargę p. L. G. pod tym kątem Sąd stwierdził, że Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych podejmując zaskarżoną decyzję w przedmiocie odmowy przyznania skarżącej prawa do świadczenia w drodze wyjątku nie dopuścił się naruszenia prawa materialnego, ewentualnie przepisów postępowania administracyjnego, w stopniu, w jakim mogłoby to mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Podstawę materialnoprawną odmowy przyznania p. L. G. prawa do świadczenia w drodze wyjątku stanowił przepis art. 83 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jednolity Dz. U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353 z późn. zm.).
Z treści tego przepisu wynikają cztery przesłanki, które muszą być spełnione łącznie, aby Prezes ZUS mógł przyznać wnioskodawcy prawo do świadczenia w drodze wyjątku, a mianowicie:
wnioskodawca jest lub był osobą ubezpieczoną albo jest członkiem rodziny pozostałym po ubezpieczonym,
wnioskodawca nie spełnia warunków ustawowych do uzyskania świadczeń wskutek szczególnych okoliczności,
wnioskodawca nie może podjąć pracy ze względu na całkowitą niezdolność do pracy lub wiek,
wnioskodawca nie ma niezbędnych środków utrzymania.
Niewątpliwie jedna z przesłanek wymienionych w powołanym art. 83 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych nie została przez skarżącą spełniona, bowiem z dokumentacji zawartej w jej aktach rentowych wynika, że dochód na jedną osobę w rodzinie wynosi miesięcznie 997,67 zł (brutto). Wynagrodzenie jakie otrzymuje jej maż z tytułu zatrudnienia wynosi miesięcznie 4 988,18 zł brutto. Wykazany więc dochód w rodzinie nie wskazuje na pozostawienie skarżącej bez niezbędnych środków utrzymania.
Skoro więc skarżąca nie spełnia warunków określonych w powołanym przepisie art. 83 ust. 1 ustawy, to decyzja odmawiająca jej przyznania świadczenia w drodze wyjątku prawa nie narusza.
Ze względu na uznaniowy charakter świadczeń w drodze wyjątku i bardzo ogólne określenie kryteriów ich przyznawania, Sąd ustalał, czy Prezes ZUS przy wydawaniu zaskarżonych decyzji zachował w postępowaniu administracyjnym wszelkie wymogi procesowe, gwarantujące p. L. G. wszechstronne i wnikliwe rozpatrzenie jej sprawy.
Dokonując ustaleń w tym zakresie Sąd uznał, że Prezes ZUS przy wydawaniu zaskarżonych decyzji przestrzegał zasady dochodzenia prawdy materialnej (art. 7 kpa), a więc podejmował wszelkie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Należycie i wyczerpująco informował stronę o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogły mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków, będących przedmiotem postępowania administracyjnego (art. 9 kpa). Wreszcie w sposób wyczerpujący zebrał, rozpatrzył i ocenił cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 i art. 80 kpa) oraz uzasadnił swoje rozstrzygnięcie według wymagań określonych w art. 107 § 3 kpa.
Z tych względów Sąd, na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.