Uzasadnienie
Komendant [...] Policji decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r. wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 127 § 2 kpa, art. 94 ust. 1 w związku z art. 95 ust. 1 pkt 2 i 3 i art. 97 ust. 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tekst jednolity Dz. U. z 2011 r. Nr 287, poz. 1687 ze zm.) oraz § 3a rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2001 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez policjantów (tekst jednolity Dz. U. z 2013 r. poz. 864), po rozpatrzeniu odwołania M.B. od decyzji nr [...] z dnia [...] lutego 2014 r. wydanej przez Komendanta Powiatowego Policji w [...] o odmowie przyznania pomocy finansowej M.B. na budowę domu jednorodzinnego, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu podano iż, M.B. pełni służbę w Policji od dnia [...] maja 2001 r. i obecnie jest funkcjonariuszem Komendy Powiatowej Policji w [...] Funkcjonariuszem w służbie stałej został mianowany z dniem [...] maja 2004 r.
W dniu [...] września 2013 r. (data wpływu) M.B. złożył wniosek do Komendanta Powiatowego Policji w [...] w sprawie przyznania pomocy finansowej na budowę domu jednorodzinnego we wsi C. przy ulicy [...] na terenie działki o nr ew. [...], w gminie J., pow. [...]. Do wniosku zainteresowany załączył m.in.: akt notarialny Rep. A nr [...] z dnia [...] maja 2002 r. (Umowa darowizny w trybie ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników), akt notarialny Rep. A nr [...] z dnia [...] października 2008 r. (Umowa sprzedaży), decyzję nr [...] z dnia [...] lipca 2009 r. o pozwoleniu na budowę domu jednorodzinnego na wskazanej powyżej działce, zawiadomienie o rozpoczęciu robót budowlanych z dnia [...] czerwca 2010 r., oświadczenie kierownika budowy z dnia [...] sierpnia 2013 r. stwierdzające stan zaawansowania budowy domu, odpis zwykły księgi wieczystej stan z dnia [...] sierpnia 2013 r., Umowę najmu lokalu mieszkalnego z dnia [...] kwietnia 2007 r.
Po rozpatrzeniu wniosku zainteresowanego, decyzją nr [...] z dnia [...] października 2013 r. Komendant Powiatowy Policji w [...] odmówił M.B. przyznania pomocy finansowej na wskazany we wniosku cel. Od decyzji zainteresowany wniósł odwołanie do Komendanta [...] Policji, który po rozpatrzeniu akt w sprawie, decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2013 r. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, podnosząc, iż postępowanie w sprawie nie zostało zakończone do jej merytorycznego rozstrzygnięcia.
Komendant Powiatowy Policji w [...] po ponownym przeprowadzeniu postępowania administracyjnego w sprawie, decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2014 r. odmówił przyznania pomocy finansowej M.B. na budowę domu jednorodzinnego w miejscowości C. przy ulicy [...] i stwierdził, że prawo do pomocy finansowej posiada jedynie policjant, który posiada prawo do lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej, o którym mowa w art. 88 ustawy o Policji. W ocenie organu I instancji M.B. nie posiada takiego uprawnienia, bowiem w dniu złożenia wniosku o przyznanie pomocy finansowej jego prawo do lokalu było zrealizowane. Od wydanej decyzji zainteresowany wniósł odwołanie do Komendanta [...] Policji, w którym decyzji Komendanta Powiatowego Policji w [...] zarzucił naruszenie prawa materialnego wynikającego z ustawy o Policji tj. art. 94 ust. 1 w zw. z art. 95 ust. 1 pkt 3, poprzez błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie, a w konsekwencji odmowę przyznania pomocy finansowej na budowę domu jednorodzinnego.
Komendant [...] Policji, rozpatrując sprawę w postępowaniu odwoławczym stwierdził, iż pomoc finansowa przysługuje wyłącznie funkcjonariuszom Policji, którzy są uprawnieni do otrzymania lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej, gdy ich potrzeby mieszkaniowe nie zostały zaspokojone w sposób określony w art. 95 ust. 1 pkt 1 - 4 ustawy o Policji.
Z przedstawionych przepisów wynika, że przysługujące funkcjonariuszowi prawo do otrzymania lokalu mieszkalnego, o ile nie zachodzą przypadki z art. 95 ust. 1 ustawy o Policji, powinno być zrealizowane przez przydział lokalu. Lokalu takiego nie przydziela się policjantowi, który posiada w miejscowości w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej, lokal mieszkalny odpowiadający co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej albo dom jednorodzinny lub dom mieszkalno-pensjonatowy (art. 95 ust. 1 pkt. 2 i 3 ustawy o Policji).
Z treści art. 95 ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji wynika, że policjant nie może uzyskać przydziału lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej (w tym także pomocy finansowej) w przypadku, gdy posiada w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej lokal mieszkalny odpowiadający, co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej albo dom jednorodzinny lub dom mieszkalno-pensjonatowy oraz gdy jego małżonek posiada lokal mieszkalny lub dom opisany wyżej (art. 95 ust. 1 pkt 3). Uwzględniając zatem fakt, iż zastępczą formą realizacji prawa policjanta do lokalu mieszkalnego jest pomoc finansowa, o której mowa w art. 94 ust. 1 ustawy, stwierdził, że w sytuacji, gdy funkcjonariusz ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe w formie przewidzianej przepisem art. 95 ust. 1 pkt 2 ustawy, to nie spełnia ustawowych warunków do uzyskania lokalu, a w konsekwencji również przyznania przedmiotowego świadczenia pieniężnego.
Pomoc finansowa, o której mowa w art. 94 ust. 1 ustawy o Policji jest konsekwencją niezrealizowania uprawnienia policjanta, który ma prawo do otrzymania na podstawie decyzji administracyjnej lokalu mieszkalnego określonego w art. 90 ustawy pragmatycznej. Natomiast w sytuacji, gdy policjant ma odpowiednie mieszkanie, o którym mowa powyżej, to cel przepisu jest spełniony, a wobec tego nie powstaje prawo do lokalu o którym mowa w art. 88 ust. 1 ustawy o Policji.
Podstawową zatem przesłanką przy rozpatrywaniu tego typu spraw jest ocena stanu formalno-prawnego i zbadanie czy w dacie złożenia wniosku funkcjonariusz miał zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, czy też nie. A zatem pomoc ta nie przysługuje policjantowi, który składając wniosek, posiada lokal mieszkalny lub dom nadający się do zamieszkania w zakresie odpowiadającym co najmniej przysługującej powierzchni mieszkalnej.
Organ wskazał, iż przedstawiony pogląd jest zbieżny z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 kwietnia 2009 r. sygn. akt I OPS 7/08 jak również stanowiskiem sądów administracyjnych, zgodnie z którym możliwość uzyskania prawa do pomocy finansowej uzależniona jest od istnienia merytorycznych przesłanek jakimi są najogólniej ujmując, niezaspokojone potrzeby mieszkaniowe funkcjonariusza.
Dlatego, kwestią wymagającą wyjaśnienia w niniejszej sprawie jest okoliczność, czy na dzień [...] września 2013 r. (tj. data złożenia wniosku o pomoc finansową) M.B. lub jego żona, posiadał lokal mieszkalny lub dom jednorodzinny nadający się do zamieszkania, zapewniający co najmniej przysługującą jemu powierzchnię mieszkalną.
W sprawie bezspornym jest fakt, że żona zainteresowanego A.B. (nazwisko rodowe K.) jest właścicielką budynku mieszkalnego położonego na działce o numerze ewidencyjnym nr [...] we wsi S. w gminie B., pow. [...], woj. [...], który uzyskała na podstawie aktu notarialnego Rep. A nr [...] z dnia [...] maja 2002 r. umową darowizny w trybie ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, od swojej matki Pani D.K., będąc wówczas panną. Z treści aktu notarialnego wynika, że wskazany dom jednorodzinny posiada trzy izby o powierzchni użytkowej 40 m2 oraz, że A.K. ustanawia nieodpłatnie na życzenie darczyńcy na rzecz D.K. (swojej matki) służebność osobistą polegającą na bezpłatnym, dożywotnim prawie wspólnego z nią zamieszkiwania całego domu mieszkalnego oraz korzystania z budynków gospodarczych i podwórka dla jej własnych uzasadnionych potrzeb.
W zgromadzonych przez organ I instancji dokumentach znajduje się ocena stanu technicznego wskazanego powyżej budynku mieszkalnego jednorodzinnego wystawiona przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane, z której wynika, że niniejszy dom posiada powierzchnię użytkową 44,65 m2, w tym powierzchni mieszkalnej 30,19 m2. W ocenie osoby posiadającej uprawnienia budowlane, budynek jest w złym stanie technicznym i wymaga ogólnego remontu, bez którego może stanowić zagrożenie dla ludzi i mienia. Organ stwierdził, że budynek nie został wyłączony z użytkowania przez właściwy organ budowlany i nadal jest zamieszkiwany przez D.K (matkę Pani A.B.) oraz innych członków jej rodziny.
Przedmiotowy dom znajduje się w miejscowości pobliskiej w stosunku do miejsca pełnienia służby przez M.B. (zgodnie z art. 88 ust. 4 ustawy o Policji) i zapewnia przysługujące 3 normy zaludnienia dla zainteresowanego (wnioskodawca, jego żona i jego córka) tj. 3 normy x 7 m2 pow. mieszkalnej = 21,0 m2 pow. mieszkalnej. Powyższe zgodne jest z przepisami § 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania kwater tymczasowych przeznaczonych dla policjantów tj. dla policjanta posiadającego rodzinę - po jednej normie zaludnienia dla policjanta i każdego członka jego rodziny, o których mowa w art. 89 ustawy o Policji, z zastrzeżeniem pkt 3 i 4.
Na każdą normę zaludnienia, do której zainteresowany jest uprawniony - przypada od 7 do 10 m2 powierzchni mieszkalnej, którą stanowi powierzchnia pokoi znajdujących się w lokalu mieszkalnym zgodnie z § 3 cyt. wyżej rozporządzenia.
W ocenie organu odwoławczego, M.B. nie posiada prawa do przyznania pomocy finansowej na budowę domu jednorodzinnego, gdyż nie posiada prawa do lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej, o którym mowa w art. 88 ustawy o Policji, bowiem uprawnienia policjanta do lokalu mieszkalnego lub pomocy finansowej na cele mieszkaniowe nie mogą być analizowane bez uwzględnienia treści powołanego wyżej przepisu art. 95 ustawy.
W dniu złożenia wniosku o przyznanie pomocy finansowej, prawo M.B. do lokalu było zrealizowane, z uwagi na fakt, że żona wnioskodawcy A.B. jest właścicielką budynku mieszkalnego położonego na działce o numerze ewidencyjnym nr [...] we wsi S. w gminie B., pow. [...], który uzyskała będąc panną, na podstawie aktu notarialnego Rep. A nr [...] z dnia [...] maja 2002r. umową darowizny w trybie ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, od swojej matki. Przedmiotowy dom znajduje się w miejscowości pobliskiej i zapewnia 3 normy zaludnienia dla rodziny wnioskodawcy, co stanowi przesłankę negatywną w świetle art. 95 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy o Policji do przyznania pomocy finansowej zainteresowanemu na wskazany we wniosku cel.
Zarzuty skarżącego podniesione w odwołaniu są bezzasadne, gdyż w sprawie prawidłowo ustalono ilość przysługujących 3 norm zaludnienia dla zainteresowanego w świetle powołanych wyżej przepisów prawa materialnego, a nie jak wskazuje strona, że organ winien wyliczyć normy zaludnienia dla jego rodziny w wysokości 7 norm tj. przy uwzględnieniu także jego teściowej i członków jej rodziny: męża i jej dwoje dzieci, którzy razem z nią zamieszkują w przedmiotowym domu.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie M.B. powyższej decyzji Komendanta [...] Policji nr [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r. zarzucił:
- 1) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 6, 7, 8, 77 § 1 i art. 107 § 3 kpa, które miało wpływ na wynik sprawy,
- 2) naruszenie prawa materialnego, tj. art. 88 ust. 1, art. 94 ust. 1 i art. 95 ust. 1 pkt 3 ustawy o Policji, polegające na przyjęciu, że skarżący nie spełnia przesłanek do ubiegania się o przydział lokalu na podstawie decyzji administracyjnej z uwagi na fakt, iż jego małżonka posiada lokal mieszkalny, w sytuacji gdy organ nie ustalił, czy rzeczywiście dom ze względów bezpieczeństwa technicznego nadaje się do zamieszkania,
- 3) zastosowanie przepisów rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów z pominięciem przepisów regulujących normy mieszkaniowe dla darczyńcy, posiadającej służebność osobistą polegającą na dożywotnim prawie wspólnego zamieszkiwania całego domu mieszkalnego, nie będącej policjantem i prowadzącej odrębne gospodarstwo domowe.
Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i w uzasadnieniu skargi zauważył, iż otrzymany tytułem darowizny dom zgodnie z aktem notarialnym posiada powierzchnię użytkową 40 m2, natomiast organ powołując się na opinię M.B. posiadającego uprawnienia budowlane przyjmuje nie uzasadniając z jakich przyczyn, że budynek ten posiada 30,19 m2 powierzchni mieszkalnej i 44,65 m2 powierzchni użytkowej. W przedmiotowym domu przebywa także darczyńca posiadający służebność osobistą korzystania z tego domu, który prowadzi odrębne gospodarstwo domowe i także przysługuje mu powierzchnia mieszkalna.
Zdaniem skarżącego z nieznanych przyczyn organ nie dał wiary ustaleniom M.B. który stwierdził, że budynek jest w złym stanie technicznym i wymaga ogólnego remontu, bez którego może stanowić zagrożenie dla ludzi i mienia oraz nie wyjaśnił sprawy dotyczącej matki jego żony, która wymaga stałej opieki.
W odpowiedzi na skargę Komendant [...] Policji wniósł o jej oddalenie podnosząc, iż organ I instancji, a następnie organ II instancji prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy, przeprowadzili pełne i wyczerpujące postepowanie wyjaśniające i na ich podstawie wydali orzeczenie zgodne z prawem.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Prawo funkcjonariusza Policji do pomocy finansowej na uzyskanie lokalu lub domu uregulowane jest w art. 94 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tekst jedn. Dz.U. z 2011 r., poz. 287 ze zm.). Przepis ten stanowi, iż policjantowi który nie otrzymał lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale, przysługuje pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej albo domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość.
Naczelny Sąd Administracyjny w Uchwale Składu Siedmiu Sędziów NSA z dnia 29 marca 1999 r., sygn. OPS 1/99 wyjaśnił, iż pomoc finansowa, o której mowa w art. 94 ust. 1 ustawy o Policji, nie przysługuje policjantowi, jeżeli policjant nie ma prawa do uzyskania przydziału lokalu mieszkalnego, określonego w art. 90 tej ustawy, w drodze decyzji administracyjnej, ponieważ posiada inny odpowiedni lokal mieszkalny w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej (art. 95 powołanej ustawy). W uzasadnieniu tej uchwały NSA wskazał, iż pomoc finansowa dla policjanta, o której mowa w art. 94 ust. 1 ustawy, jest konsekwencją niezrealizowania uprawnienia policjanta, który ma prawo do otrzymania lokalu mieszkalnego określonego w art. 90 ustawy o Policji, na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale. Za takim rozumieniem przepisu art. 94 ust. 1 przemawia sama istota prawa policjanta dla lokalu, o którym mowa w art. 88 ust. 1 tej ustawy.
W uzasadnieniu powołanej uchwały zwrócono uwagę, że celem tego przepisu jest niewątpliwie to, ażeby policjant w służbie stałej mieszkał w miejscowości, w której pełni służbę lub miejscowości pobliskiej. Z tym celem, a nie przywilejem jako takim związane jest prawo, o którym mowa w art. 88 ustawy o Policji. Oznacza to, że jeżeli policjant ma odpowiednie mieszkanie w miejscowości w której pełni służbę lub miejscowości pobliskiej to cel przepisu jest osiągnięty, a wobec tego nie powstaje prawo do lokalu, o którym mowa w art. 88 ustawy o Policji.
W świetle powyższego, pomoc nie przysługuje funkcjonariuszowi, który składając wniosek o przyznanie pomocy finansowej posiada taki lokal lub dom w zakresie odpowiadającym co najmniej przysługującej policjantowi powierzchni mieszkalnej. Chodzi przy tym niewątpliwie o dom nadający się do zamieszkania.
W ocenie Sądu organ miał podstawy przyjąć, iż składając wniosek skarżący miał zaspokojone potrzeby mieszkaniowe swoje i rodziny. Ustalenie organu, iż żona skarżącego jest właścicielką domu mieszkalnego we wsi S., gminy B., powiat [...], województwo [...], nie jest kwestionowane. W załączonym do wniosku akcie notarialnym rep. A. nr [...] z dnia [...] maja 2002 r. podano, iż dom jest budynkiem murowanym, jednorodzinnym, trzyizbowym o powierzchni użytkowej 40 m2. Natomiast z oceny stanu technicznego budynku mieszkalnego dokonane przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane wynika, iż posiada on wymiary 9,80 x 6,70 m; powierzchnia zabudowy wynosi 65,66 m2, zaś powierzchnia użytkowa 44,65 m2, w tym mieszkalna 30,19 m2 oraz, że budynek znajduje się w złym stanie technicznym i wymaga ogólnego remontu. Wskazany opis stanu budynku w zakresie jego powierzchni przedstawiony organowi przez wnioskodawcę zasadnie został przyjęty przez organ jako miarodajny, bo wynikający z pomiarów dokonanych przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane, któremu skarżący powierzył obowiązki kierownika budowy budynku mieszkalnego. Natomiast powierzchnia domu wskazana w akcie notarialnym rep. A [...] podana została przez osoby uczestniczące w akcie i jak wykazały pomiary, nie byłą dokładna.
Z przedstawionej oceny stanu technicznego budynku nie wynika, jak twierdzi strona skarżąca, iż budynek nie nadaje się do użytkowania, gdyż zagraża zdrowiu i życiu osób w nim przebywających, a jedynie że jest w złym stanie technicznym i wymaga ogólnego remontu, bez którego może stanowić zagrożenie dla ludzi i mienia.
W sprawie nie jest kwestionowane, iż dom znajduje się w miejscowości pobliskiej w stosunku do miejsca pełnienia służby przez skarżącego i zapewnia przysługujące rodzinie funkcjonariusza 3 normy powierzchni mieszkalnej, odpowiadające 21,0 m2 powierzchni mieszkalnej oraz pozwala na korzystanie z niego osobie na rzecz której obdarowana żona skarżącego ustanowiła służebność osobistą polegającą na bezpłatnym dożywotnim prawie wspólnego zamieszkiwania w całym domu oraz korzystania z budynków gospodarczych i podwórka.
Odmawiając przyznania pomocy finansowej organ nie naruszył wskazanych w skardze przepisów ustawy o Policji i rozporządzenia MSWiA z dnia 18 maja 2005 r.
Wbrew zarzutom skargi organ w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy, dokonał oceny materiału i przekonywująco uzasadnił swoje rozstrzygnięcie. Stąd też, chybione są zarzuty naruszenia przepisów postępowania.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) orzekł jak w wyroku.