Uzasadnienie
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 29 listopada 2011 r., sygn. akt I OSK 714/11 uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 stycznia 2011 r. Wyrokiem tym Sąd oddalił skargę T. D. i A. J. na decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] stycznia 2010 r., nr [...], w przedmiocie opróżnienia lokalu mieszkalnego oraz wysokości należnych opłat i odszkodowań.
Uchylając powyższy wyrok Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że rozstrzygnięcie sprawy wymaga rozważenia kwestii tożsamości sprawy. Wskazał, że rozstrzygnięcia wymaga, czy zaskarżona decyzja Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej decyzją ostateczną Szefa Służby Zakwaterowania i Budownictwa Garnizonu [...] z dnia [...] czerwca 1982 r. nr [...].
Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że do stwierdzenia, czy konkretna sprawa została już wcześniej rozstrzygnięta decyzją ostateczną, należy ustalić, czy występuje tożsamość sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że decyzja nr [...] Kierownika Garnizonowej Administracji Mieszkań [...] z dnia [...] lutego 1982 r. składa się z dwu elementów rozstrzygnięcia. Po pierwsze – decyzja nr [...] z dnia [...] lutego 1982 r. wzywa płk. C. M. ze wspólnie zamieszkałymi z nim osobami, tj. K. M. (żoną), T. M. (synem), T. K. (obecnie D.), A. K. (obecnie J.), do dobrowolnego zwolnienia osobnej kwatery stałej w [...] przy ul. [...] i przekazania kluczy od tej kwatery do GAM nr [...] w terminie do dnia [...] marca 1982 r. Po drugie – wskazuje, że w przypadku niezwolnienia kwatery stałej w dniu [...] marca 1982 r. o godz. 10.00 osoby wskazane w decyzji zostaną przymusowo przekwaterowane do kwatery stałej w [...], otrzymanej przez płk.
C. M. przy ul. [...]. Decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 1982 r. Szefostwa Służby Zakwaterowania i Budownictwa Garnizonu [...], zmieniła jedynie rozstrzygnięcie organu I instancji o dokonaniu przymusowego przekwaterowania T. K. (obecnie D.) z córką A. K. (obecnie J.) – w przypadku niezwolnienia kwatery stałej – do zastępczego pomieszczenia mieszkalnego wskazanego przez Szefostwo Służby Zakwaterowania i Budownictwa Garnizonu [...]. Już tylko z tego względu w rozpoznawanej sprawie należało zająć się badaniem tożsamości sprawy.
W ocenie NSA treść tych rozstrzygnięć wymaga rozważenia kwestii tożsamości sprawy.
Rozpoznając sprawę ponownie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga zasługiwała na uwzględnienie.
Przede wszystkim wskazać należy, iż stosownie do treści art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawną dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Stosownie zaś do art. 153 tej ustawy, ocena prawna i wskazania, co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.
W ślad za stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego stwierdzić należy, iż w pierwszej kolejności oceny wymaga, czy przedmiotowa sprawa dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej decyzją ostateczną.
A mianowicie, czy zaskarżona decyzja Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej decyzją ostateczną Szefa Służby Zakwaterowania i Budownictwa Garnizonu [...] z dnia [...] czerwca 1982 r. nr [...]. Podkreślić należy, iż skarżące zarówno w toku postępowania administracyjnego oraz sądowoadministracyjnego zarzucały, że sprawa opróżnienia lokalu w [...] przy ul. [...] została rozstrzygnięta wskazaną wyżej decyzją Szefa Służby Zakwaterowania i Budownictwa Garnizonu [...], w związku z czym zaskarżona decyzja Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej została wydana w warunkach nieważności, określonych w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.
W pełni podzielić należy pogląd NSA, iż decyzja nr [...] Kierownika Garnizonowej Administracji Mieszkań [...] z dnia [...] lutego 1982 r. (k-3) składa się z dwu elementów rozstrzygnięcia. Po pierwsze – decyzja ta wzywa określone osoby (w tym skarżące) do dobrowolnego zwolnienia osobnej kwatery stałej w [...] przy ul. [...]. Po drugie – określa sankcje niezwolnienia kwatery stałej w postaci przekwaterowania do kwatery stałej w [...].
Natomiast kolejna decyzja nr [...] z dnia [...] czerwca 1982 r. (k-8) Szefa Służby Zakwaterowania i Budownictwa Garnizonu [...] zmienia decyzję Kierownika Garnizonowej Administracji Mieszkań nr [...] z dnia [...] lutego 1982 r. w ten sposób, że "uchyla zaskarżoną decyzję w części dotyczącej przekwaterowania ob. T. K. do miejscowości [...] i postanawia przekwaterować wymienioną z rodziną do zastępczego pomieszczenia mieszkalnego wskazanego przez tutejsze Szefostwo.
Łączna analiza obu decyzji dowodzi, że w obrocie prawnym pozostała (jako nieuchylona decyzja nr [...] z dnia [...] czerwca 1982 r.) oraz część decyzji z dnia [...] lutego 1982 r., tj. rozstrzygnięcie organu wzywające do zwolnienia osobnej kwatery stałej w [...] przy ul. [...] i przekazania kluczy.
Wobec powyższego stwierdzić należy - w ślad za poglądem Naczelnego Sądu Administracyjnego, który to pogląd Sąd I instancji w pełni podziela i uznaje za własny - iż ponownego rozstrzygnięcia przez organ wymaga kwestia tożsamości sprawy.
Ponownie rozpoznając sprawę, organ zbada i oceni, czy w rozpoznawanej sprawie nie doszło do ponownego rozstrzygnięcia w tej samej, tożsamej sprawie. Zbada przedmiotową sprawę przez pryzmat elementów podmiotowych i przedmiotowych.
Dokonując tej oceny, uwzględni wskazówki NSA, w tym uwagę, iż trzeba mieć na względzie, że tożsamość sprawy w postępowaniu administracyjnym występuje także wtedy, gdy zmieni się wprawdzie akt stanowiący podstawę prawną decyzji, lecz zachowana zostanie ciągłość regulacji prawnej praw i obowiązków stron postępowania administracyjnego.
Reasumując, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że organ nie dokonał analizy, nie rozważył kwestii tożsamości sprawy. Pominięcie tego zagadnienia skutkuje koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej, w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c cyt. wyżej ustawy.