Uzasadnienie
W dniu [...] maja 2024 r. Prezes Rady Ministrów (dalej: "Prezes RM", "organ"), mając za podstawę art. 28h w związku z art. 28g ust. 1 pkt 5 i ust. 3a ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (obecnie tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r., poz. 609 ze zm.; dalej: "u.s.g."), wyznaczył M. C. z dniem [...] maja 2024 r. do wykonywania zadań i kompetencji Burmistrza Miasta [...] w okresie zawieszenia w czynnościach służbowych Burmistrza Miasta [...] K. N., jednak nie dłużej niż do dnia wygaśnięcia mandatu Burmistrza.
W uzasadnieniu ww. aktu nadzoru organ podał, że postanowieniem z [...] listopada 2018 r. Prokuratura Regionalna w [...] zastosowała wobec K. N. (dalej: "skarżący") nieizolacyjny środek zapobiegawczy w postaci zakazu wykonywania czynności służbowych związanych z organizacją i przeprowadzaniem postępowań o udzielenie zamówień publicznych. Zawieszenie w czynnościach służbowych stanowi, zgodnie z art. 28g ust. 1 pkt 5 u.s.g., przemijającą przeszkodę w wykonywaniu zadań i obowiązków burmistrza. Z uwagi na fakt, że w wyborach samorządowych, przeprowadzonych 21 kwietnia 2024 r., mandat Burmistrza Miasta [...] uzyskał zawieszony w czynnościach służbowych skarżący, zaistniała sytuacja określona w art. 28 ust. 3a u.s.g. W myśl tego przepisu, w przypadku gdy przemijająca przeszkoda w wykonywaniu zadań i kompetencji burmistrza spowodowana przez jedną z okoliczności, o których mowa w ust. 1, zaistnieje przed złożeniem przez burmistrza ślubowania, zadania i kompetencje burmistrza przejmuje osoba wyznaczona przez Prezesa RM.
Powyższy akt organu stał się przedmiotem skargi skarżącego (reprezentowanego przez adwokatów M. P. i M. B.) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której zarzucono Prezesowi RM błędne przyjęcie, iż zastosowanie przez Prokuraturę Regionalną w [...] wobec skarżącego ww. środka zapobiegawczego stanowi przeszkodę ujętą w art. 28g ust. 1 pkt 5 u.s.g.
W odpowiedzi na skargę Prezes RM (reprezentowany przez radcę prawnego A. D.) wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie o oddalenie. Motywując żądanie odrzucenia skargi, organ zwrócił uwagę, że możliwość zaskarżenia do sądu administracyjnego jego pisma z [...] maja 2024 r. jako aktu nadzoru na działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935; dalej: "p.p.s.a") budzi wątpliwości. Jednocześnie Prezes RM przyznał, iż w orzecznictwie sądów administracyjnych taka możliwość jest akceptowana.
W piśmie procesowym z 2 sierpnia 2024 r. organ wniósł o przeprowadzenie dowodu z następujących dokumentów (załączonych do ww. pisma):
(postanowienia Komisarza Wyborczego w [...] z [...] lipca 2024 r. nr [...] w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu Burmistrza Miasta [...], ogłoszonego w Dz. Urz. Woj. [...]. z 2024 r., poz. [...]) na okoliczność zrzeczenia się przez skarżącego mandatu Burmistrza Miasta [...] oraz stwierdzenia wygaśnięcia tego mandatu przez Komisarza Wyborczego w [...];
(pisma Krajowego Biura Wyborczego Delegatura [...] z [...] sierpnia 2024 r. na okoliczność niezaskarżenia przez skarżącego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie ww. postanowienia.
Natomiast z ostrożności Prezes RM wniósł o umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego.
Według oświadczenia pełnomocnika organu, odpis ww. pisma został przesłany pełnomocnikowi skarżącego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Na wstępie podkreślić należy, iż dopuszczalność zaskarżenia do sądu administracyjnego, a tym samym kontrola legalności przez ten sąd, aktu nadzoru wymienionego w art. 3 § 2 pkt 7 p.p.s.a., nie nasuwa żadnych wątpliwości (vide wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 maja 2023 r., sygn. akt III OSK 2310/21 - orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w internetowej bazie orzeczeń na stronie: orzeczena.nsa.gov.pl).
Stosownie do treści art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. Według art. 161 § 2 p.p.s.a., postanowienie o umorzeniu postępowania może zapaść na posiedzeniu niejawnym.
Bezprzedmiotowość postępowania sądowoadministracyjnego "z innych przyczyn" w rozumieniu art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. ma miejsce wówczas, gdy w toku tego postępowania - przed wydaniem wyroku - zaistnieją zdarzenia, które uniemożliwiają osiągnięcie jego celu albo spowodują, że kontrola zaskarżonego aktu lub czynności stała się zbędna.
Zaskarżonym aktem nadzoru Prezes RM wyznaczył M. C. z dniem [...] maja 2024 r. do wykonywania zadań i kompetencji Burmistrza Miasta [...] w okresie zawieszenia skarżącego w czynnościach służbowych, jednak nie dłużej niż do dnia wygaśnięcia mandatu burmistrza. W toku postępowania przed tutejszym Sądem przedmiotowy mandat wygasł wskutek zrzeczenia się go przez skarżącego, zaś wygaśnięcie tego mandatu zostało stwierdzone prawomocnym postanowieniem Komisarza Wyborczego w [...] z [...] lipca 2024 r. nr [...]. W tej sytuacji zaskarżony akt stracił swój byt prawny, a badanie jego zgodności z prawem przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stało się zbędne. W konsekwencji Sąd, w oparciu o art. 161 § 1 pkt 3 i § 2 p.p.s.a., umorzył postępowanie sądowoadministracyjne jako bezprzedmiotowe, o czym orzekł w sentencji postanowienia.