Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawiez 8 lutego 2021 r., sygn. akt II SA/Wa 1175/20

Uzasadnienie

Zaskarżoną decyzją, na podstawie art. 21 ust. 2 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz.U. z 2017 r., poz. 1789), zwaną dalej "ustawą o stopniach naukowych", utrzymano w mocy uchwałę Rady Wydziału [...] (dalej jako "Rada Wydziału") Państwowej Wyższej Szkoły [...] im. [...] w [...] (dalej jako "Uczelnia") z [...] kwietnia 2019 r., o odmowie nadania p. T.S., dalej jako "Skarżący", stopnia doktora habilitowanego [...] w dziedzinie [...], zwana dalej "Uchwałą",

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów, zwana dalej "Centralną Komisją", przywołała następujące okoliczności faktyczne i prawne uwarunkowania sprawy:

1. – Sekcja [...] - po zapoznaniu się z argumentacją z odwołania oraz treścią opinii recenzentów - w głosowaniu tajnym - wypowiedziała się przeciw wnioskowi o uchylenie Uchwały (za uchyleniem - 0 głosów; przeciw uchyleniu - 14 głosów; wstrzymujący się – 0 głosów),
2. – Prezydium Centralnej Komisji - po zapoznaniu się ze stanowiskiem Sekcji - podzieliło jej stanowisko; w głosowaniu tajnym postanowiło nie przyjąć odwołania i utrzymać w mocy Uchwałę (za jej uchyleniem - 0 głosów; przeciw uchyleniu - 11 głosów; wstrzymujących się - 0 głosów),
3. – Centralna Komisja nie stwierdziła żadnych uchybień proceduralnych i formalnych w przebiegu całego postępowania habilitacyjnego Skarżącego,
4. – przedmiotem oceny Rady Wydziału były – zgodnie z art. 16 ustawy o stopniach naukowych - osiągnięcia [...] Skarżącego; Rada Wydziału miała z kolei formalne i merytoryczne kompetencje do przeprowadzenia postępowania habilitacyjnego,
5. – recenzenci - powołani przez Centralną Komisję - szczegółowo i wyczerpująco ustosunkowali się do zarzutów sformułowanych w odwołaniu; uznali jednomyślnie, że jego osiągnięcia [....] nie spełniają wymagań określonych w art. 16 ustawy o stopniach naukowych; zgodnie z jego treścią do postępowania habilitacyjnego można bowiem dopuścić osobę, która posiada stopień doktora oraz osiągnięcia naukowe lub [...] - uzyskane po otrzymaniu stopnia doktora - stanowiące znaczny wkład autora w rozwój określonej dyscypliny naukowej lub [...]; dana osoba ma także wykazywać się się istotną aktywnością naukową lub [...]; osiągnięcie, o którym mowa może stanowić:
6. – dzieło opublikowane w całości lub w zasadniczej części albo cykl publikacji powiązanych tematycznie;
7. – zrealizowane oryginalne osiągnięcie projektowe, konstrukcyjne, technologiczne lub [...];
8. – część pracy zbiorowej, jeżeli opracowanie wydzielonego zagadnienia jest indywidualnym wkładem osoby, ubiegającej się o nadanie stopnia doktora habilitowanego,
9. – rzeczoznawcy Centralnej Komisji jednomyślnie uznali, że osiągnięcia naukowe Skarżącego nie są wystarczające do nadania mu stopnia doktora habilitowanego,
10. – Komisja Habilitacyjna - bazując na otrzymanych recenzjach oraz po przeprowadzeniu dyskusji - podjęła uchwałę z [...] kwietnia 2019 r.; wydano w niej negatywną opinię w sprawie nadania Skarżącemu stopnia doktora habilitowanego sztuki w dziedzinie sztuk filmowych; następnie - po zapoznaniu się z dokumentacją postępowania habilitacyjnego oraz opinią Komisji Habilitacyjnej Rady Wydziału - podjęła uchwałę z [...] kwietnia 2019 r. o odmowie nadania Skarżącemu stopnia doktora habilitowanego sztuki,
11. – wobec wniesienia odwołania sprawę rozpoznano ponownie,
12. – Centralna Komisja - po przeanalizowaniu toku postępowania habilitacyjnego - nie stwierdziła żadnych uchybień proceduralnych, czy formalnych; analiza protokołu z posiedzenia Rady Wydziału z [...] kwietnia 2019 r. wskazuje, że odbyło się ono z poszanowaniem obowiązującego prawa; podjęcie na tym posiedzeniu uchwały poprzedzono dyskusją i analizą; powołani przez Centralną Komisję rzeczoznawcy szczegółowo odnieśli się w swoich opiniach do zarzutów sformułowanych przez Skarżącego w odwołaniu; stwierdzili, że są one bezzasadne także te, dotyczące jednoznacznie negatywnych - przygotowanych przez recenzentów - ocen dorobku Skarżącego,
13. – nie jest trafny zarzut odwołania, co do błędnej wykładni ustawy o stopniach naukowych; miała ona polegać na sporządzaniu recenzji w błędnym zakresie oraz znacznym przekroczeniu wymagań - stawianych w przewodzie habilitacyjnym - w kwestii oceny osiągnięć [...] oraz dydaktycznych; Skarżący powołał się na pozytywne opinie o swojej pracy habilitacyjnej w recenzji prof. A. B. i dr hab. A. S., konfrontując je z negatywną oceną zawartą w recenzji prof. A F.; w opinii przedstawionej przez rzeczoznawcę Centralnej Komisji stwierdzono, że "wysoko ceniąc działalność [...] i naukową prof. A.B. i dr hab. A. S. mam odmienne zdanie i inną przedstawiłabym konkluzję końcową. Odnosząc się do recenzji prof. A. B. polemizowałabym z pozytywną oceną autoreferatu, zawartą w recenzji. Według mojej oceny kandydat nie wykazuje pogłębionej refleksji nad istotą [...] i jej funkcjonowaniem. W tekście nie pojawiają się odniesienia do innych [...], którzy zajmowali się podobną tematyką czy realizowali ją w podobny formalnie sposób. Kandydat nie umieszcza własnej aktywności [...] w kontekście podobnych zjawisk w obszarze [...] wizualnych. Kontekst [...] nie został tutaj uwzględniony, a przecież wyraźnie widać związki tematyczne czy estetyczne z innymi [...]. Ponadto w tekście brakuje tła dla [...] i autorskiej próby lokalizowania własnej twórczości na mapie aktualnych poszukiwań twórczych. "Przedstawione dzieło [...] spełnia kryteria indywidualności, nowości i zaskoczenia" — pisze prof. A. B. Polemizowałabym z tym stwierdzeniem. Choć "Dynamika miasta" spełnia kryteria indywidualności, wszak jest osobistą autorską propozycją, to wątpliwości budzi we mnie kryterium nowości i zaskoczenia. Wystarczy skonfrontować cykl T. S. z [....] miast N.R. czy D. Z., przywołanymi również przez prof. T. K. w jego negatywnej opiniiA by odnaleźć wiele wspólnych podobieństw. Zaś w recenzji dr hab. A. S. czytam: "Wizja każdego miasta powoduje zupełnie odmienną formę [...]. Autor doskonale analizuje specyfikę poszczególnych miast, w sposób świadomy lub być może intuicyjny postrzega cechy immanentne poszczególnych miast". Polemizowałabym z tym stwierdzeniem. Wiadomo wszak, że Wenecja wygląda inaczej niż Warszawa, że inne motywy charakterystyczne są dla różnych miejsc i przestrzeni. Przyjęta metoda wielokrotnej ekspozycji moim zdaniem ujednolica [...] miejsca, na swój sposób je unifikuje, zaś zastosowane efekty solaryzacji czy konturu liniowego są jedynie formalnymi zabiegami estetyzującymi." Natomiast w konkluzji swej opinii Rzeczoznawca Centralnej Komisji prof. zw. dr. hab. A.B. stwierdził, że "postępowanie habilitacyjne dra T. S. pt.: [...] - zarówno komisji habilitacyjnej, której przewodniczył prof. W. J., jak i uchwały kierowanego przez prof. Z. W. Wydziału [...] w [...] - było przeprowadzone zgodnie z obowiązującymi wymogami prawa i najwyższą starannością. Natomiast oceniając całość pracy dokumentacji przewodowej dra T. S. pt.: [...], stwierdzam, że dzieło to nie stanowi oryginalnego rozwiązania problemu [...], autoreferat nie spełnia wymogu pogłębionej analizy własnej twórczości, a zawarte w nim dane dotyczące dorobku [...] uzyskanego po uzyskaniu doktoratu nie pozwalają na jednoznaczną ocenę całości dokonań [...]. Tym samym aplikacja dra T. S. nie spełnia określonych ustawo wymogów do nadania stopnia doktora habilitowanego [...] w dziedzinie [...]",
14. – z protokołu z posiedzenia Komisji Habilitacyjnej z [...] kwietnia 2019 r. wynika, że podczas dyskusji umożliwiono każdemu jej członkowi wypowiedzenie się na temat dzieła [...] przedstawionego przez Skarżącego; wypowiedzi krytycznych i negatywnych było więcej niż pozytywnych; przełożyło się to na wynik głosowania; 5 osób głosowało negatywnie, a 2 osoby pozytywnie; dwie recenzje pozytywne skonfrontowano z jedną recenzją negatywną i dwiema negatywnymi opiniami; z protokołu z posiedzenia wynika również, że negatywne zdania na temat dzieła habilitacyjnego Skarżącego wyrazili także przewodniczący i sekretarz Komisji Habilitacyjnej; w wyniku rozbieżnych recenzji i opinii Komisja Habilitacyjna wzięła pod uwagę większą liczbę uwag negatywnych; następnie, Rada Wydziału - w wyniku dyskusji oraz szczegółowej analizie dokumentacji - podjęła decyzję - w tajnym głosowaniu - o nienadaniu Skarżącemu stopnia doktora habilitowanego,
15. – w toku postępowania - wbrew twierdzeniem Skarżącego - nie ograniczono mu możliwości zapoznania się z aktami sprawy; potwierdzają to zawarte w nich dokumenty; w szczególności z dokumentacji e-mailowej z [...] i [...] kwietnia 2019 r. - pomiędzy Dziekanatem Wydziału [...] a Skarżącym - wynika, że zapewniono mu dostęp do akt; potwierdza to pismo, w którym Skarżący kwituje odbiór uwierzytelnionych dokumentów,
16. – Uchwała zawiera uzasadnienie zgodne z obowiązującymi w tym zakresie przepisami; jego charakter odbiega od typowych decyzji administracyjnych wydawanych w ramach ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.), zwanej dalej "K.p.a."; decyzje i uchwały wydawane w toku postępowania habilitacyjnego podejmuje się bowiem w głosowaniu tajnym; stąd akty tego rodzaju w ogóle nie mogą być merytorycznie uzasadnione; niemożliwe jest bowiem dotarcie do rzeczywistych intencji głosujących; tajność głosowania jest tu gwarancją wolności wyrażania swego stanowiska; wszelka kontrola zewnętrzna musi ograniczyć się do oceny czy zachowano podstawowe reguły proceduralne; Rada Wydziału dołożyła należytej staranności, aby dokumentację przygotować rzetelnie i zgodnie z obowiązującym prawem; odnosząc się do zarzutu braku zaproszenia Skarżącego na posiedzenie Komisji Habilitacyjnej, wskazano: zaproszenie habilitanta na rozmowę jest fakultatywne i należy do oceny członków Komisji; w szczególnych przypadkach - uzasadnionych wątpliwościami dotyczącymi dokumentacji osiągnięć naukowych lub [...] - Komisja Habilitacyjna może przeprowadzić z habilitantem rozmowę o jego osiągnięciach i planach naukowych lub [...], ale nie jest to jej obowiązek; w świetle aktualnych przepisów, głosy wszystkich członków Komisji Habilitacyjnej są równoważne; opinia Komisji Habilitacyjnej nie jest z kolei wiążącą dla Rady Wydziału,
17. – niezasadny jest zarzut dotyczący nierozpatrzenia wniosku Skarżącego o umorzenie postępowania w trybie art. 105 § 1 K.p.a.; interes społeczny sprzeciwia się bowiem uwzględnieniu wniosku Skarżącego z [...] kwietnia 2019 r. o wycofanie wniosku o przeprowadzeniu postępowania habilitacyjnego przed posiedzeniem Rady Wydziału, które zostało zaplanowane na [...] kwietnia 2019 r.; Skarżący wniósł jednocześnie o przekazanie wniosku do rozpatrzenia przez inny organ uprawniony do nadawania stopnia naukowego doktora habilitowanego; Komisja Habilitacyjna wykonała wszystkie obowiązujące procedury; Rada Wydziału rozpatrzyła zaś wniosek i uznała umorzenie postępowania za niezasadne; postępowanie habilitacyjne w niniejszej sprawie przeprowadzono w całości procesu przewodowego - po sporządzeniu recenzji i wydania w tej sprawie opinii; ponadto, Skarżący nie uzasadnił powodów wycofania wniosku; Dziekan Wydziału - w piśmie z [...] sierpnia 2019 r. - obszernie i rzetelnie wyjaśnił Skarżącemu przyczyny nieuwzględnienia jego wniosku o umorzenie postępowania; klauzula interesu społecznego działała tu przeciwko interesowi strony, która wniosła o umorzenie postępowania; jest ona okolicznością przemawiającą za odmową umorzenia postępowania, nie zaś za jego umorzeniem; okoliczności sprawy przemawiały bowiem za kontynuowaniem postępowania i rozstrzygnięciem sprawy w drodze decyzji; interes społeczny zapewnia zaufanie do instytucji procedujących w oparciu o obowiązujące prawo; co więcej, zgodnie z orzecznictwem: "Procedura administracyjna nie przewiduje miejsca dla decyzji o odmowie umorzenia postępowania"; w razie uznania przez organ administracji publicznej, że nie spełniono przesłanek wymienionych w komentowanym przepisie, jest on obowiązany kontynuować postępowanie i rozstrzygnąć sprawę co do jej istoty (tak wyrok NSA o sygn. akt I OSK 1735/07 - dostępny na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query - w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, zwanej dalej "CBOSA"),
18. – w opiniach rzeczoznawców Centralnej Komisji - prof. dr hab. I. N. oraz prof. zw. dr. hab. A. B. - szczegółowo przedstawiono Skarżącemu przyczyny odmowy nadania stopnia doktora habilitowanego; przede wszystkim wyjaśniono, że specyfika postępowania odwoławczego przed Centralną Komisją polega na tym, że nie stwarza ono Skarżącemu płaszczyzny do dyskusji na temat sporządzonych recenzji; ocena dorobku [...] wynika z opinii recenzentów i Komisji Habilitacyjnej; są one podstawową częścią materiału dowodowego w przewodach habilitacyjnych,
19. – wszyscy recenzenci - zarówno powołani przez Radę Wydziału, jak i przez Centralną Komisję - dysponują niekwestionowanym dorobkiem; zajmują wysoką pozycję naukową; ich wybór od strony merytorycznej nie budzi najmniejszych wątpliwości; opinie recenzentów Centralnej Komisji i stanowiska Sekcji potwierdzają, że osiągnięcia naukowe Skarżącego nie są wystarczające do nadania stopnia doktora habilitowanego,
20. – stanowisko Komisji Habilitacyjnej wypracowano z należytą starannością i zgodnie z obowiązującymi procedurami; wszystkie zarzuty sformułowane w odwołaniu - względem Komisji Habilitacyjnej i prac jej członków - są bezzasadne; nie ma podstaw do kwestionowania stanowiska ani rzetelności jej prac,
21. – osiągnięcia naukowe lub [...] - uzyskane po otrzymaniu stopnia doktora - muszą stanowić znaczny wkład autora w rozwój określonej dyscypliny naukowej lub [...]; ma on także wykazać się istotną aktywnością naukową lub [...]; samo stwierdzenie, że Skarżący nie spełnia choć jednego z tych warunków przesądza o konieczności utrzymania w mocy uchwały o nienadaniu danego stopnia naukowego; recenzenci wskazali w niniejszej sprawie, że Skarżący nie wykazał się znacznym wkładem w rozwój określonej dyscypliny naukowej lub [...]; przy ocenie jego akademickiego dorobku, Centralna Komisja kieruje się wewnętrznymi kryteriami; w razie wątpliwości może powołać dodatkowych recenzentów (tak wyrok NSA o sygn. akt I OSK 1/16 - dostępny w CBOSA); w niniejszej sprawie takie wątpliwości jednak nie wystąpiły.

W skardze sformułowano zarzuty naruszenia:

1. – art. 105 § 1 K.p.a., poprzez błędne zastosowanie i uznanie że organ I. instancji prawidłowo rozpatrzył wniosek o umorzenie postępowania,
2. – art. 7, 77 § 1, art. 80 i 107 § 3 K.p.a., poprzez uchybienie obowiązkowi dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego; związany jest z tym obowiązek wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego, prawidłowego udokumentowania przebiegu postępowania i jego wyników oraz właściwego uzasadnienia podjętej decyzji; organ tych obowiązków nie zrealizował, co miało wypływ na wynik sprawy.

W szerokim uzasadnieniu skargi rozwinięto powyższe zarzuty. Wywodzono, że Rada Wydziału - przed wydaniem decyzji - nie rozstrzygnęła wniosku Skarżącego o umorzenie postępowania. Wniosek wpłynął do organu 23 kwietnia 2019 r., a więc przed wydaniem merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie. Skarżący wycofał swój wniosek o przeprowadzenie postępowania habilitacyjnego. Tymczasem organ nie przeprowadził właściwej procedury w tym zakresie, mimo że w takiej sytuacji postępowanie stało się bezprzedmiotowe. Należało je zatem umorzyć.

Podniesiono, że zaskarżona decyzja zawiera także wady procesowe związane z błędnym ustaleniem stanu faktycznego. Ograniczono bowiem Skarżącemu możliwość udziału w postępowaniu, a przede wszystkim możliwość zapoznania się z aktami sprawy. Udostępniono mu jedynie część dokumentacji w nich zawartej.

Skarżący argumentował, że fakt tajności głosowania nie zwalnia organu od wszechstronnej oceny dowodów w sprawie. Tymczasem procedujące w sprawie organy nie uwzględniły - stanowiących większość - pozytywnych recenzji dotyczących dorobku naukowego i osiągnięć Skarżącego. W toku postępowania sporządzono łącznie trzy recenzje (dwie pozytywne i jedną negatywną). Decydujące znaczenie ma tymczasem dla organu tylko jedna z nich - negatywna dla Skarżącego. Dlatego ocena jego dorobku [...] jest nierzetelna i nieobiektywna.

Wskazano również, że - mająca znaczenie w sprawie - negatywna recenzja nie spełnia wymogów zarówno z przyczyn formalnych, jak i materialnych. Jest ona tendencyjna, nierzetelna, dyskredytująca i niespójna. Jej narracja świadczy o określonym nastawieniu recenzenta do analizowanego dzieła oraz realizacji założonej linii. W opiniach sporządzonych dla potrzeb organu II. instancji, odnosząc się do pracy Skarżącego, w jej opisie popełniono także liczne błędy.

W skardze wskazywano również – na dowód podejmowania istotnej aktywności naukowej i [...] Skarżącego - szereg wydarzeń [...], podczas których miał on okazję prezentować swoje prace

W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.

Dodatkowym pismem z [...] sierpnia 2020 r. (k.

61) Skarżący nadesłał dokumentację dotyczącą wszczęcia procedury w sprawie nadania stopnia naukowego doktora habilitowanego, zawierającą m.in. autoreferat, dorobek [...], dydaktyczny i naukowy oraz wybrane referencje i przykładowe katalogi wystaw.

Z kolei w piśmie z [...] lutego 2020 r. (k.78) Skarżący przesłał do wiadomości Sądu korespondencję z Uczelnią, dotyczącą jego zarzutów w kwestii nieprawidłowości formalnych i merytorycznych, co do odpłatności za jego postępowanie habilitacyjne.

Sąd rozpoznał skargę na posiedzeniu niejawnym wobec treści § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 października 2020 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii (Dz.U. poz. 1758, ze zm.), § 4 zarządzenia nr 21 Prezesa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 października 2020 r. w sprawie wdrożenia w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie działań profilaktycznych służących przeciwdziałaniu potencjalnemu zagrożeniu zakażeniem wirusem SARS-CoV-2 ustalonych w zarządzeniu nr 39 Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 października 2020 r. oraz § 1 pkt 2 i § 3 zarządzenia nr 39 Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 października 2020 r. w sprawie odwołania rozpraw oraz wdrożenia w Naczelnym Sądzie Administracyjnym działań profilaktycznych służących przeciwdziałaniu potencjalnemu zagrożeniu zakażenia wirusem SARS-CoV-2 w związku z objęciem Miasta Stołecznego Warszawy obszarem czerwonym – tak zarządzenie k. 74 akt sądowych.

Sąd zważył, co następuje

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa, w zakresie w jakim wymagałoby to wyeliminowania jej z obrotu prawnego.

Trafna jest generalnie argumentacja Centralnej Komisji w kontekście przywołania istotnych w sprawie regulacji materialno-prawnych, jak i konstatacji o niespełnieniu przez Skarżącego kryteriów do nadania stopnia doktora habilitowanego sztuki w dziedzinie sztuk filmowych. Z uwagi na uprzednie pełne przytoczenie, ponowne jej powtarzanie byłoby bezzasadne.

Odnosząc się zarzutów skargi należy jedynie dodać, co następuje.

Spór w danej sprawie sprowadza się, m.in. do różnicy stanowisk, czy w procedurze habilitacyjnej - wobec cofnięcia wniosku przez Skarżącego - powinien znaleźć zastosowanie art. 105 § 1 K.p.a., co prowadziłoby do umorzenia postępowania wobec jego bezprzedmiotowości. W tym kontekście należy wskazać, że - w myśl art. 29 ust. 1 ustawy o stopniach naukowych - w postępowaniach dotyczących nadania stopnia doktora w zakresie nieuregulowanym w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy K.p.a. Treść danego przepisu wskazuje jednak jednoznacznie na regułę "odpowiedniego" stosowania przepisów K.p.a., nie zaś stosowania ich wprost. Wynika stąd wprost wola prawodawcy, aby postępowanie habilitacyjne było procedurą sui generis - miało charakter szczególny. Nie odnoszą się więc do niego wprost reguły, dotyczące procedowanie w zwykłych sprawach administracyjnych.

Wobec wskazanych uwarunkowań wymaga rozważenia kwestia, czy - wobec okoliczności, że postępowanie habilitacyjne jest inicjowane wnioskiem zainteresowanego uzyskaniem tytułu naukowego (art. 18a ust. 1 ustawy o stopniach naukowych) - można uznać w każdym przypadku, że jego cofnięcie skutkuje potrzebą umorzenia postępowania, tak jak ma to miejsce w przypadku innych, zwykłych postępowań administracyjnych, wobec treści art. 105 § 1 K.p.a.

W tym kontekście - opierając się na stanowisku judykatury - stwierdzić należy, że w postępowaniach habilitacyjnych muszą znaleźć zastosowanie reguły wskazane w art. 105 § 2 K.p.a. Zgodnie z treścią wskazanego przepisu organ administracji może umorzyć postępowanie - jeżeli wystąpi o to strona, na której żądanie postępowanie wszczęto - gdy nie sprzeciwiają się temu inne strony oraz gdy nie jest to sprzeczne z interesem społecznym. Cofnięcie wniosku jest zatem równoznaczne z żądaniem umorzenia postępowania habilitacyjnego. Jednak organ nie jest w takiej sytuacji związany danym wnioskiem i może umorzyć prowadzone postępowanie na zasadzie uznania, jak i kontynuować je w celu zakończenia podjęciem stosownego aktu.

Wniosek o umorzenie postępowania złożono już po wydaniu negatywnych dla Skarżącego recenzji. Nie sposób zatem uznać, za zgodne z interesem społecznym, jak i celem racjonalnego prawodawcy umożliwienie uniknięcia konsekwencji prawnych - określonych w art. 14 ust. 3 oraz w art. 21 ust. 3 ustawy o stopniach naukowych - poprzez wycofanie wniosku na każdym etapie postępowania. Gdyby więc cofnięcie wniosku wynikało z wystąpienia obiektywnych – niezależnych od woli wnioskodawcy – okoliczności, które czyniłyby dalsze starania o uzyskanie przezeń stopnia naukowego bezzasadnym, umorzenie postępowania byłoby uzasadnione – nie godziłoby w reguły ocen dorobku naukowego przewidziane ustawą o stopniach naukowych. Inaczej ma się rzecz, gdy z treści samego wniosku o umorzenie postępowania wynika, że intencją danego wnioskodawcy jest poddanie jego dorobku ocenie przez inne gremium - wobec negatywnych stanowisk wyrażonych w danym postępowaniu.

Sytuacja taka miała miejsce w rozpatrywanym przypadku, gdy Skarżący wniósł o umorzenie postępowania wobec negatywnej opinii Komisji Habilitacyjnej. Akceptacja takiego działania otwierałaby możliwość wielokrotnego aplikowania o nadanie stopnia, z założeniem uzyskania w końcu pozytywnej oceny dorobku. Stanowiłoby to obejście reguły, ustanowionej art. 14 ust. 3 i art. 21 ust. 3 ustawy o stopniach naukowych.

Zasadnie wprawdzie wytyka Skarżący, że w toku postępowania przed organem I. instancji nie odniesiono się wprost do cofnięcia przezeń wniosku o wszczęcie postępowania habilitacyjnego (pismo z [...] Kwietnia 2019 r.). W tym kontekście należy jednak wskazać, że w przepisach K.p.a. nie przewidziano możliwości wydania konkretnego orzeczenia o odmowie umorzenia postępowania. Organ I. instancji - nie dostrzegając przesłanek do umorzenia postępowania w niniejszej sprawie - nie był zobowiązany do wydania orzeczenia w przedmiocie wniosku Skarżącego w danym zakresie. Winien był jednak dać wyraz swojemu stanowisku w uzasadnieniu samej Uchwały, podjętej po wpływie wniosku ([...] kwietnia 2019 r.). Nie uczyniono tego (słusznie odnotowano to w skardze), uchybiając tym treści art. 107 § 3 K.p.a., który znajduje w sprawie odpowiednie zastosowanie – w kwestiach proceduralnych. Trafnie jednak wyjaśniono Skarżącemu - choć stanowisko zostało uzasadnione dopiero po podjęciu Uchwały (pismo Dziekana Wydziału z [...] sierpnia 2019 r.) - że nie zachodziły obiektywnie przesłanki dla umorzenia postępowania.

Intencją Rady Wydziału, gdy podejmowała Uchwałę było więc nieuwzględnienie wniosku Skarżącego w przedmiocie umorzenia postępowania. Stanowisko organu w danym zakresie było zasadne, więc uchybienie przepisom postępowania w kontekście właściwego uzasadnienia orzeczenia (tu Uchwały), nie mogło mieć wpływu na wynik sprawy. Nie mogło to więc stanowić przesłanki uchylenia Uchwały przez organ odwoławczy.

W odniesieniu do zarzutów dotyczących niezasadnej – zdaniem Skarżącego - negatywnej recenzji jego dorobku [...], należy wskazać, że Sąd nie jest - według ugruntowanego stanowiska w orzecznictwie - uprawniony w ramach swojej kognicji do oceny, czy osoba ubiegająca się o uzyskanie stopnia naukowego doktora habilitowanego ma znaczny dorobek naukowy, a przedłożona przezeń rozprawa habilitacyjna stanowi znaczy wkład w rozwój określonej dyscypliny naukowej. Sąd bada jedynie, czy - w toku prowadzonego postępowania - nie doszło do naruszenia określonego w ustawie o stopniach naukowych trybu postępowania - w sposób mogący mieć wpływ na wynik sprawy. Nie dokonuje zatem oceny trafności opinii recenzentów w aspekcie dorobku naukowego Skarżącego i wartości naukowej przedstawionej przez niego pracy habilitacyjnej (tak wyrok NSA o sygn. akt I OSK 212/08 - dostępny w CBOSA). Ma to szczególne znaczenie w takiej dziedzinie jak sztuka, której odbiór ma charakter subiektywny i trudno byłoby wypracować obiektywne kryteria oceny prac habilitacyjnych z tego zakresu.

Sądy administracyjne kontrolują więc postępowania habilitacyjne w ograniczonym zakresie – wobec braku uprawnień do merytorycznej oceny recenzji, stanowiących podstawę decyzji Centralnej Komisji. Kontrola opinii czy recenzji nie może dotyczyć sformułowanych w niech merytorycznych wniosków. Może mieć wyłączenie charakter formalny - weryfikacji, czy charakteryzując dorobek osoby aplikującej o uzyskanie stopnia, odnoszono się w istocie do kryteriów ustawowych. W rozpatrywanej sprawie w danym zakresie Sąd nie dopatrzył się żadnych nieprawidłowości.

Jest zrozumiałe, że w dziedzinie sztuki opinie w kwestii dokonań w danym zakresie mogą być nawet skrajnie różne. Nie dowodzi więc nieprawidłowości w procedowaniu istnienie opinii czy recenzji, w których wyrażane są sprzeczne opinie. Rolą wyspecjalizowanego organu (tu Centralnej Komisji) jest ustalenie – przy uwzględnieniu zgromadzonego materiału dowodowego - stanu rzeczywistego. Wypada jednak odnotować, że stanowiska członków Centralnej Komisji oraz jej Sekcji Sztuki były tożsame (żadnego głosu za uwzględnieniem odwołania). Nie świadczy o wadliwości ich oceny podnoszony fakt uzyskiwania przez Skarżącego także korzystnych recenzji, czy kierowanych doń wyrazów uznania, organizacji wystaw jego prac czy wernisaży. Pozycja jaką zajmuje Skarżący w świecie sztuki, która może wynikać z tworzenia dzieł cenionych - znajdujących szerokie uznanie - nie przesądza automatycznie o spełnieniu warunków uzyskania stopnia doktora habilitowanego - w myśl ustawy o stopniach naukowych.

Poza granicą sprawy musi pozostać kwestia subiektywnego poczucia krzywdy i zawodu - Skarżący podnosił, że poddał się ocenie Rady Wydziału wobec konkretnych zachęt od osób, odnoszących się do jego dorobku pozytywnie. Z możliwością odmiennych ocen musi się liczyć każda osoba, poddające swój dorobek weryfikacji określonych gremiów. Jak zaś wskazano wcześniej, nawet znaczna różnica poglądów nie powinna zaskakiwać, gdy dotyczy oceny dorobku w dziedzinie sztuki.

Reasumując, w toku postępowania przed organem I. instancji stanowiska, co do oceny dorobku naukowego Skarżącego były podzielone. Na etapie postępowania przed Centralną Komisją jednogłośnie już jednak uznano, że jego osiągnięcia naukowe i [...] nie spełniają wymagań określonych art. 16 ustawy o stopniach naukowych. Z tego też powodu Uchwałę utrzymano w mocy. Sąd nie jest właściwy, by kwestionować kwalifikacje ekspertów z dziedziny sztuki, którzy sporządzili negatywne recenzje pracy habilitacyjnej Skarżącego oraz jego dorobku naukowego. Kompetencji recenzentów nie kwestionuje zresztą także sam Skarżący, choć polemizuje z pewnymi ich twierdzeniami. Sąd nie dostrzega jednocześnie, aby sporządzone recenzje nie spełniały wymogów formalnych. Dlatego też nie ma podstaw do ich podważenia.

Chybione są również zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, w zakresie obowiązku właściwego wyjaśnienia sprawy oraz wyczerpującego zebrania i oceny materiału dowodowego, jak i co do uzasadnienia skarżonej decyzji. Centralna Komisja prowadzi w pewnym zakresie własne postępowanie dowodowe - choć ograniczone do postępowania opiniodawczego. Stąd ma obowiązek stosowania się do treści art. 7, 77 § 1 i 80 K.p.a. Ocenia bowiem nie tylko materiał dowodowy zgromadzony w postępowaniu przed Radą Wydziału, ale i zebrany w postępowaniu odwoławczym. W niniejszej sprawie organ nie naruszył wskazanych przepisów. Zebrano i rozpatrzono zgromadzony materiał dowodowy w stopniu wystarczającym do podjęcia rozstrzygnięcia. Co do zarzutu naruszenia art. 107 § 3 K.p.a. należy wskazać, że także decyzja Centralnej Komisji jest uchwałą podejmowaną w głosowaniu tajnym - zarówno dla kandydata, jak i dla członków organu.

Stąd uzasadnienie decyzji wydanej przez Centralną Komisję nie może być wyczerpujące i nie musi ściśle odpowiadać wymogom z art. 107 § 3 K.p.a. (tak wyroki NSA o sygn. akt I OSK 902/09 i 1226/09 - dostępne w CBOSA). Sąd nie dostrzegł w uzasadnieniu skarżonego aktu wad, które miałyby prowadzić do naruszenia wskazanego przepisu. Wskazano bowiem w jego treści powody nieuwzględnienia odwołania Skarżącego oraz odniesiono się do sformułowanych przezeń zarzutów.

Nie mogło też mieć znaczenia w sprawie - podnoszone w skardze -ewentualne uchybienie obowiązkowi zapewnienia stronie pełnego udziału w postępowaniu. Skarżący nie wykazał bowiem dokonania jakich czynności procesowych uniemożliwiło mu zarzucone uchybienie i jakie by mogło mieć to znaczenie dla wyniku sprawy. Ograniczył się do stwierdzenia, że udostępniono mu - celem zapoznania się - jedynie część materiału dowodowego, a nie jego całości. Nie może być to wystarczającą przesłanką dla stwierdzenia uchybienia procesowego, świadczącego o konieczności wyeliminowania z obrotu prawnego skarżonego aktu.

Odnosząc się do sygnalizowanych w dodatkowym piśmie procesowym ewentualnych nieprawidłowości - dotyczących opłat poniesionych przez Skarżącego w toku postępowania habilitacyjnego – trzeba wskazać, że wykracza to poza granice rozpoznawanej sprawy.

Z przytoczonych wyżej przyczyn, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), orzeczono jak w sentencji.