Uzasadnienie
Pismem z dnia (...) maja 2020 r. (data sporządzenia skargi) F. K. (zwany dalej: skarżący), wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Ministra Edukacji Narodowej z dnia (...) kwietnia 2020 r. znak (...) w przedmiocie negatywnej opinii w sprawie przekształcenia szkoły.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o odrzucenie skargi, ewentualnie o oddalenie skargi. Jako podstawę powyższego wskazał, iż skarga jest niedopuszczalna, gdyż została wniesiona przez osobę nieuprawnioną, która nie występowała jako strona w postępowaniu administracyjnym oraz nie posiada interesu prawnego do złożenia skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Przystępując do rozpoznania skargi sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada, czy zaskarżony akt lub czynność organu administracji publicznej podlega kontroli tego sądu. Skarga jest dopuszczalna, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu, skargę wniesie uprawniony podmiot, oraz gdy spełnia ona wymogi formalne i została złożona w terminie. Stwierdzenie braku którejkolwiek z wymienionych przesłanek dopuszczalności zaskarżenia uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co w konsekwencji prowadzi do jej odrzucenia.
Krąg podmiotów uprawnionych do wniesienia skargi określa art. 50 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., zwana dalej: p.p.s.a.). Zgodnie z treścią tego przepisu, uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi.
W niniejszej sprawie istota sprawy sprowadza się do zbadania przez Sąd, czy skarżący – jako rodzic ucznia Szkoły Podstawowej w Z., mógł skutecznie wnieść do sądu administracyjnego skargę na powołane wyżej postanowienie Ministra Edukacji Narodowej z dnia (...) kwietnia 2020 r. wydane w przedmiocie negatywnej opinii w sprawie przekształcenia szkoły, a więc czy posiada legitymację prawną (interes prawny) do takiej właśnie czynności i w konsekwencji do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym.
Zgodnie z doktryną oraz utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego uprawnionym do wniesienia skargi do sądu administracyjnego jest osoba mająca w tym interes prawny. Legitymację do wniesienia skargi do sądu administracyjnego daje naruszenie interesu prawnego, nie zaś faktycznego. W uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 września 2003 r., sygn. akt II SA 2637/02 podkreśla się, iż interes prawny skarżącego musi wynikać z normy prawa materialnego kształtującej sytuację prawną wnoszącego skargę. W orzecznictwie i doktrynie eksponuje się przede wszystkim bezpośredniość, konkretność i realny charakter interesu prawnego strony kształtowanego aktem stosowania prawa materialnego. Także w uzasadnieniu uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 lutego 1997 r., OPS 9/96 (ONSA 1997, nr 3, poz. 102, s. 45-46) wskazuje się, iż interes prawny legitymujący stronę postępowania wywodzi się z prawa materialnego i musi to być własny interes danego podmiotu.
Zatem stroną jest podmiot, którego własny interes prawny lub obowiązek podlega konkretyzacji w postępowaniu administracyjnym (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 marca 1989 r., IV SA 1254/88, nie publ. – B. Adamiak, J. Borkowski Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wydawnictwo C.H Beck Warszawa 2004, s. 231).
W przedmiotowej sprawie oczywistym jest, że skarżący nie ma przymiotu strony, gdyż nie ma żadnego interesu prawnego w zaskarżeniu postanowienia w przedmiocie opinii w sprawie przekształcenia szkoły: ani w postępowaniu administracyjnym w tej sprawie, ani we wniesieniu skargi do sądu administracyjnego na postanowienie, które w ogóle go nie dotyczy, nie zostało mu doręczone oraz w żadnym zakresie nie dotyczy jego interesu prawnego i obowiązku. Opinia w sprawie przekształcenia szkoły dotyczy jedynie interesów faktycznych dzieci (a zatem i ich rodziców jako przedstawicieli ustawowych) uczęszczających do Szkoły Podstawowej w Z..
Jednocześnie Sąd stwierdza, iż nie jest uzasadniony podnoszony przez skarżącego w skardze argument, wywodzony z treści uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 marca 2013 r. sygn. akt I OSK 3045/13, że jako rodzic ucznia Szkoły Podstawowej w Z., ma interes prawny do udziału w postępowaniu administracyjnym w sprawie dotyczącej jej przekształcenia. Przedmiotowa uchwała NSA dotyczyła bowiem skargi na uchwałę rady miejskiej w sprawie zmiany siedziby szkoły. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest natomiast (tylko) opinia w sprawie przekształcenia szkoły.
Jednym z warunków formalnych skutecznego złożenia skargi jest jej wniesienie przez podmiot, któremu zgodnie z powołanym art. 50 § 1 i 2 p.p.s.a. przyznano legitymację do jej wniesienia. Skargę bowiem może wnieść wyłącznie podmiot, który dysponuje legitymacją skargową (legitymacją do uruchomienia postępowania sądowoadministracyjnego). Warunkiem dopuszczalności wniesienia skargi przez skarżącego jest jego uprzedni udział w postępowaniu administracyjnym. Stronami postępowania w sprawie dotyczącej opinii w sprawie przekształcenia szkoły jest jednak właściwy organ nadzoru oraz organ prowadzący szkołę (w niniejszej sprawie jest nim Wójt Gminy W.).
Stwierdzić zatem należy, że skarżący nie był stroną postępowania administracyjnego, wobec tego skarga wniesiona została przez nieuprawniony podmiot pozbawiony legitymacji procesowej, co czyni skargę niedopuszczalną i obliguje Sąd do jej odrzucenia.
Mając na uwadze powołane okoliczności, Sąd działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a., orzekł jak sentencji postanowienia.