Uzasadnienie
Komendant Główny Policji decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2020 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. art. 127 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325), art. 92 oraz art. 97 ust. 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2019 r., poz. 161) oraz § 6 i § 9 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 1130), utrzymał w mocy decyzję Komendanta [...] Policji nr [...] z dnia [...] stycznia 2020 r. o cofnięciu T. R. uprawnień do pobierania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, w wysokości przysługującej policjantowi posiadającemu rodzinę, przyznanego decyzją nr [...] Komendanta [...] Policji z dnia [...] września 2019 r.
W toku postępowania administracyjnego ustalono, że:
T. R., na podstawie rozkazu personalnego nr [...] Komendanta [...] Policji z dnia [...] sierpnia 2018 r., z dniem [...] września 2018 r. został przeniesiony do dalszego pełnienia służby w Wydziale [...] Komendy [...] Policji. Poprzednio zainteresowany pełnił służbę kolejno w Komendzie Powiatowej Policji w [...], a następnie w Komandzie Powiatowej Policji w [...].
Zainteresowany wraz z małżonką posiadał spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] w [...], które zbyli [...] stycznia 2010 r. aktem notarialnym [...].
T. R. wraz z rodziną od 2011 r. zamieszkuje w domu w miejscowości [...] (powiat [...]).
Decyzją nr [...] z dnia [...] września 2019 r. Komendant [...] Policji przyznał T. R. równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego od dnia [...] lipca 2019 r. w wysokości przysługującej policjantowi posiadającemu rodzinę.
Komendant [...] Policji decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2020 r. orzekł o cofnięciu uprawnień do pobierania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, w wysokości przysługującej policjantowi posiadającemu rodzinę, przyznanego na podstawie decyzji nr [...] Komendanta [...] Policji z dnia [...] września 2019 r.
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji przyjął, że w sprawie kluczowe dla rozstrzygnięcia o uprawnieniach T. R. do przedmiotowego świadczenia było ustalenie, czy lokal mieszkalny nr [...] przy ul. [...] w [...], który policjant zbył w 2010 r., a który to lokal zapewniał przysługujące wówczas policjantowi i jego rodzinie trzy normy zaludnienia, znajduje się w miejscowości pobliskiej w stosunku do obecnego miejsca pełnienia służby zainteresowanego, w rozumieniu art. 88 ust. 1 pkt 4 ustawy o Policji.
Istotą problemu w sprawie był również fakt, że w związku ze zmianą grafiku służby zainteresowanego, uległ zmianie czas dojazdu z [...] do [...] i z powrotem, bowiem według obowiązujących rozkładów jazdy, obecnie czas ten, nie przekracza dwóch godzin w obie strony.
Po rozpoznaniu odwołania, Komendant Główny Policji decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2020 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Uzasadniając wskazał, że słusznie Komendant [...] Policji cofnął T. R. uprawnienia do pobierania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, na podstawie § 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. T. R. posiadał bowiem w miejscowości pobliskiej obecnego miejsca pełnienia służby lokal mieszkalny odpowiadający przysługującym normom zaludnienia (zainteresowany miał wówczas prawo do lokalu w rozmiarze od 21 do 30 m2, a lokal nr [...] przy ul. [...] w [...] posiadał powierzchnię mieszkalną 32,41 m2), który następnie zbył. Powyższa okoliczność wypełnia zatem dyspozycję zawartą w przepisach art. 92 ust. 1 i art. 95 ust. 1 pkt 4 ustawy o Policji i daje podstawę do odmownego rozpatrzenia wniosku o przyznanie równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego.
Skoro skarżący posiadał już odpowiednie mieszkanie, to w obecnych okolicznościach nie przysługuje mu prawo do lokalu mieszkalnego z zasobów Policji, a co za tym idzie, również prawo do świadczeń z nim związanych, tj. równoważnika za brak lokalu. Nieistotny jest zatem fakt, że dom obecnie zajmowany znajduje się w miejscowości niepobliskiej, jak również okoliczność, że utrata lokalu w miejscowości [...] nastąpiła w 2011 r., a więc na długo przed przeniesieniem strony do pełnienia służby w Komendzie [...] Policji.
Komendant Główny Policji przychylił się do stanowiska organu I instancji, że zainteresowany zbył lokal zgodny z przysługującymi normami zaludnienia w miejscowości pobliskiej obecnego miejsca pełnienia służby, bowiem zgodnie z rozkładem jazdy i przy uwzględnieniu obecnego systemu pracy T. R., czas przejazdu na trasie [...] – [...] w obie strony nie przekracza dwóch godzin.
W skardze na powyższą decyzję, skierowanej w dniu 14 maja 2020 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, T. R. zarzucił organowi naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 92 ust. 1 ustawy o Policji, mające wpływ na wynik sprawy i błędne utrzymanie w mocy decyzji o cofnięciu uprawnień do pobierania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, w wysokości przysługującej policjantowi posiadającemu rodzinę, przyznanego na podstawie decyzji nr [...] Komendanta [...] Policji z dnia [...] września 2019 r.
W związku z tym wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz ewentualnie decyzji organu I instancji i o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, a także o zwrot kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie. Odnosząc się do okoliczności przywołanych w skardze stwierdził, że przepis art. 95 ust. 1 pkt 4 ustawy o Policji nie wskazuje, w jakim okresie zbycie lokalu skutkuje pozbawieniem funkcjonariusza prawa do lokalu mieszkalnego, a co za tym idzie, równoważnika pieniężnego za jego brak. Organ wskazał, że dopiero po przeniesieniu zainteresowanego do pełnienia służby w [...] lokal znajdujący się w [...], miał wpływ na ocenę uprawnień strony do przedmiotowego świadczenia. W obecnym stanie faktycznym bezsporne jest, że T. R. pełni służbę w [...], a w miejscowości pobliskiej, tj.: w [...], posiadał lokal mieszkalny zgodny z normami, który zbył. Data, w której nastąpiło zbycie lokalu w miejscowości pobliskiej, pozostaje bez wpływu na prawo do świadczenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje
Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 137), w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.); dalej "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Oceniając zaskarżoną decyzję w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, iż skarga w niniejszej sprawie zasługuje na uwzględnienie.
Podstawę materialnoprawną wydanych w niniejszej sprawie decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2019 r., poz. 161) oraz przepisy rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 1130 z późn. zm.).
Stosownie do brzmienia art. 88 ust. 1 ustawy o Policji, policjantowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych.
Z tak określonym prawem do lokalu wiążą się przewidziane w ustawie resortowej formy zaspokajania potrzeb mieszkaniowych funkcjonariuszy Policji, w szczególności: przydział lokalu mieszkalnego (art. 90 ustawy o Policji), prawo do równoważnika pieniężnego (art. 92 ust. 1 ustawy), prawo do pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej albo domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość (art. 94 ust. 1 ustawy).
Ustawodawca wskazał zatem, że realizacja prawa do lokalu mieszkalnego może nastąpić dwutorowo, a mianowicie albo przez wydanie decyzji o przydziale lokalu mieszkalnego (w miejscowości, w której funkcjonariusz stale pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej), bądź przez przyznanie określonych w ustawie świadczeń pieniężnych.
Podkreślić należy, że prawo do lokalu mieszkalnego jest realizowane przede wszystkim przez przydzielenie takiego lokalu, a dopiero gdy przydziału takiego nie dokonano, policjantowi w służbie stałej przysługuje świadczenie pieniężne, to jest pomoc finansowa, o której stanowi art. 94 ust. 1 ustawy oraz równoważnik pieniężny z tytułu braku lokalu mieszkalnego określony w art. 92 ust. 1 ustawy (por. uchwała siedmiu sędziów NSA z dnia 29 marca 1999 r., sygn. akt OPS 1/99, ONSA 1999/3/77, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 maja 1998 r., sygn. akt I SA 2167/97).
Wskazać zatem należy, że podstawę prawną przyznania funkcjonariuszowi równoważnika pieniężnego z tytułu braku lokalu mieszkalnego stanowi art. 92 ust. 1 w związku z art. 95 ust. 1 ustawy o Policji. Prawo do równoważnika pieniężnego, o jakim mowa w art. 92 ust. 1 ustawy, jest bowiem formą realizacji prawa do lokalu mieszkalnego przewidzianego w art. 88 powołanej ustawy.
Przypomnieć należy, że art. 92 ust. 1 ustawy o Policji stanowi, iż policjantowi przysługuje równoważnik pieniężny, jeżeli on sam lub członkowie jego rodziny nie posiadają lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej. Natomiast w myśl art. 95 ust. 1 pkt 4 ww. ustawy, lokalu mieszkalnego nie przydziela się policjantowi, w razie zbycia przez niego lub jego małżonka własnościowego prawa do spółdzielczego lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość albo dom, o którym mowa w pkt 2, z wyjątkiem przypadków określonych na podstawie art. 96 ust. 3.
Z powyższych przepisów wynika zatem, że prawo do równoważnika pieniężnego nie przysługuje policjantowi jeżeli on sam lub jego małżonek zbył lokal mieszkalny w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej odpowiadający przysługującym temu funkcjonariuszowi normom zaludnienia i na skutek tego przestał mieć zaspokojone potrzeby mieszkaniowe.
Potwierdzeniem powyższego jest treść przepisu § 1 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, który stanowi, że równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego nie przyznaje się policjantowi w służbie stałej, jeżeli utracił lub zrzekł się prawa do zajmowanego dotychczas lokalu mieszkalnego lub domu, o którym mowa w ust. 1.
W niniejszej sprawie taka sytuacja nie miała jednak miejsca, gdyż zbycie przez skarżącego, na podstawie umowy sprzedaży z dnia [...] stycznia 2010 r., zajmowanego dotychczas lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] w [...], nie spowodowało, że funkcjonariusz przestał mieć zaspokojone potrzeby mieszkaniowe. Skarżący zamieszkał bowiem wówczas w domu wybudowanym w [...], w miejscowości pobliskiej w stosunku do miejsca pełnienia służby. Skarżący, pełniąc służbę zarówno w Komendzie Powiatowej Policji w [...], a następnie w Komendzie Powiatowej Policji w [...], miał zatem nadal zaspokojone potrzeby mieszkaniowe.
Skarżący dopiero od dnia [...] września 2018 r., w związku z przeniesieniem do dalszego pełnienia służby w Wydziale [...] Komendy [...] Policji w [...], przestał mieć zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, gdyż [...] przestał być miejscowością pobliską w stosunku do nowo wyznaczonego miejsca pełnienia służby.
To, że skarżący nie ma aktualnie zaspokojonych potrzeb mieszkaniowych, gdyż nie posiada lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej, nie było więc spowodowane zbyciem przez niego w 2010 r. lokalu mieszkalnego położonego w [...], lecz następstwem jego przeniesienia z urzędu z dniem [...] września 2018 r. do dalszego pełnienia służby w [...].
Tym samym, na podstawie art. 92 ust. 1 ustawy o Policji, przysługuje mu równoważnik pieniężny za brak lokalu, gdyż ani on, ani członkowie jego rodziny nie posiadają lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej.
Należy tym samym uznać, że zapadłe w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia organów I i II instancji wydane zostały z naruszeniem prawa materialnego, tj. art. 92 ust. 1 ustawy o Policji, które miało wpływ na wynik sprawy.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. orzekł, jak w pkt 1 sentencji wyroku.
O kosztach postępowania Sąd orzekł w pkt 2 sentencji wyroku, na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800, z późn. zm.).
Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, w oparciu o art. 119 pkt 2 p.p.s.a.