Uzasadnienie
Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych decyzją z dnia [...] kwietnia 2003 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, utrzymał w mocy swoją poprzednią decyzję z dnia [...] kwietnia 2003 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jednolity: Dz. U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353 z późn. zm.), odmawiającą przyznania p. E.K. świadczenia w drodze wyjątku. W uzasadnieniu podał, że wnioskodawczyni nie spełnia wszystkich warunków określonych w powołanym art. 83 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych do przyznania świadczenia w drodze wyjątku, a mianowicie jest ona - z uwagi na stan zdrowia, zdolna do pracy i nie osiągnęła wieku emerytalnego 60 lat (ur. [...] listopada 1959 r.).
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie p. E.K. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz utrzymanej nią w mocy decyzji z dnia [...] kwietnia 2003 r. i przyznanie jej świadczenia w drodze wyjątku po zmarłym małżonku R.K. W uzasadnieniu podała, że jej zmarły [...] sierpnia 2001 r. mąż R. przepracował jako [...] 21 lat w ciężkich warunkach. Po jego śmierci wraz z synem - obecnie pełnoletnim, znajduje się w bardzo trudnej sytuacji materialnej. Syn jest uczniem trzeciej klasy Liceum Ogólnokształcącego, nie pracuje i jest bez zawodu. Ona również pozostaje bez pracy, bowiem z uwagi na wysokie bezrobocie na [...], gdzie mieszka, nie może znaleźć zatrudnienia. Wyjaśniła, że wraz z synem utrzymują się z zasiłku rodzinnego, jaki otrzymują z opieki społecznej oraz z jej dochodów pobieranych za prace dorywcze.
W odpowiedzi na skargę Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, powołując ustalony stan faktyczny i prawny, wnosił o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Zgodnie z treścią art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej.
Innymi słowy, sąd administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, lecz jedynie kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w tym postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego.
Rozpatrując skargę p. E.K. pod tym kątem Sąd stwierdził, że Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych podejmując zaskarżoną decyzję w przedmiocie odmowy przyznania skarżącej prawa do świadczenia w drodze wyjątku nie dopuścił się naruszenia prawa materialnego, ewentualnie przepisów postępowania administracyjnego, w stopniu, w jakim mogłoby to mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Podstawę materialnoprawną odmowy przyznania p. E.K. prawa do świadczenia w drodze wyjątku stanowił przepis art. 83 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jednolity: Dz. U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353 z późn. zm.).
Z treści tego przepisu wynikają cztery przesłanki, które muszą być spełnione łącznie, aby Prezes ZUS mógł przyznać wnioskodawcy prawo do świadczenia w drodze wyjątku, a mianowicie:
wnioskodawca jest lub był osobą ubezpieczoną albo jest członkiem rodziny pozostałym po ubezpieczonym,
wnioskodawca nie spełnia warunków ustawowych do uzyskania świadczeń wskutek szczególnych okoliczności,
wnioskodawca nie może podjąć pracy ze względu na całkowitą niezdolność do pracy lub wiek,
wnioskodawca nie ma niezbędnych środków utrzymania.
Niewątpliwie jedna z przesłanek wymienionych w powołanym art. 83 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych nie została przez skarżącą spełniona, bowiem z dokumentacji zawartej w jej aktach rentowych wynika, że z uwagi na obecny stan zdrowia jest ona zdolna do pracy zarobkowej, a nie osiągnęła jeszcze wieku emerytalnego.
Zaznaczyć należy, że jej zdolność do pracy z uwagi na obecny stan zdrowia potwierdza także treść doręczonego na rozprawie do akt sprawy, przez jej pełnomocnika, orzeczenia o stopniu niepełnosprawności z dnia 18 stycznia 2005 r. wydanego przez Zespół ds. Niepełnosprawności w Województwie [...]. Z treści tego orzeczenia wynika, że p. E.K. została zaliczona okresowo - od 16 stycznia 2004 r. do 31 sierpnia 2006 r. - do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności, ze wskazaniem do odpowiedniego zatrudnienia - pracy w zakładzie pracy chronionej.
Skoro więc skarżąca nie spełnia warunków określonych w powołanym przepisie art. 83 ust. 1 ustawy, to decyzja odmawiająca jej przyznania świadczenia w drodze wyjątku, prawa nie narusza.
Ze względu na uznaniowy charakter świadczeń w drodze wyjątku i bardzo ogólne określenie kryteriów ich przyznawania, Sąd ustalał czy Prezes ZUS przy wydawaniu zaskarżonych decyzji zachował w postępowaniu administracyjnym wszelkie wymogi procesowe, gwarantujące p. E.K. wszechstronne i wnikliwe rozpatrzenie jej sprawy.
Dokonując ustaleń w tym zakresie Sąd uznał, że Prezes ZUS przy wydawaniu zaskarżonych decyzji, przestrzegał zasady dochodzenia prawdy materialnej (art. 7 kpa), a więc podejmował wszelkie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Należycie i wyczerpująco informował stronę o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogły mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków, będących przedmiotem postępowania administracyjnego (art. 9 kpa).
Wreszcie w sposób wyczerpujący zebrał, rozpatrzył i ocenił cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 i art. 80 kpa) oraz uzasadnił swoje rozstrzygnięcie według wymagań określonych w art. 107 § 3 kpa.
Z tych względów Sąd, na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.