Uzasadnienie
Minister Edukacji Narodowej i Sportu postanowieniem z dnia [...] marca 2004 r. nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa w związku z art. 144 kpa, po rozpatrzeniu zażalenia K.S. od postanowienia [...] Kuratora Oświaty z dnia [...] lipca 2003 r. nr [...] w sprawie negatywnej opinii dotyczącej zwolnienia wymienionej z obowiązku odbycia stażu, postępowania egzaminacyjnego oraz nadania stopnia nauczyciela mianowanego wydanego w oparciu o art. 7a ust. 1 ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 19, poz. 239 ze zm.), uchylił to postanowienie i umorzył postępowanie I instancji.
Organ uzasadniając zaskarżone rozstrzygnięcie wskazał, że zażalenie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ K.S. w piśmie z dnia [...] września 2002 r. skierowanym do Ministra Edukacji Narodowej i Sportu wniosła o wydanie decyzji stwierdzającej nadanie stopnia nauczyciela mianowanego z mocy prawa na podstawie art. 28 ustawy z dnia 23 sierpnia 2001 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty, ustawy- Przepisy wprowadzające reformę ustroju szkolnego, ustawy - Karta Nauczyciela oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 111, poz. 1194 ze zm.). Brak było, zatem podstaw do wydania przez [...] Kuratora Oświaty w dniu [...] lipca 2003 r. postanowienia na podstawie art. 7a ust. 1 ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy - Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw w sprawie opinii dotyczącej zwolnienia K.S. z obowiązku odbycia stażu i postępowania egzaminacyjnego oraz nadania stopnia nauczyciela mianowanego.
Jednocześnie podano, że Minister w świetle obowiązujących przepisów nie posiada upoważnienia ustawowego do nadania stopnia nauczyciela mianowanego z mocy prawa w trybie art. 28 ustawy z 23 sierpnia 2001 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty, ustawy- Przepisy wprowadzające reformę ustroju szkolnego, ustawy - Karta Nauczyciela oraz niektórych innych ustaw, jak też do wydania decyzji stwierdzającej nadanie stopnia awansu w tym trybie.
Stosownie do art. 9 b ust. 4 pkt 2 ustawy z 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2003 r. Nr 118, poz. 1112 ze zm.) właściwym organem do nadania stopnia nauczyciela mianowanego w drodze decyzji jest wyłącznie organ prowadzący szkołę.
W skardze do Sądu K.S. wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w części dotyczącej umorzenia postępowania i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Skarżąca wskazała, że 27 stycznia 2002 r. zwróciła się do Prezydenta m. G., jako organu prowadzącego szkołę o wydanie decyzji stwierdzającej uzyskanie stopnia nauczyciela mianowanego z mocy prawa w oparciu o art. 28 ustawy z 23 sierpnia 2001 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty, ustawy- Przepisy wprowadzające reformę ustroju szkolnego, ustawy - Karta Nauczyciela oraz niektórych innych ustaw. Po przeszło roku tj. w dniu [...] maja 2003 r. organ ten wydał w tej sprawie decyzję odmowną, od której wniosła za pośrednictwem organu I instancji odwołanie, które do [...] Kuratora Oświaty w K. wpłynęło w dniu 11 czerwca 2003 r. (k. 12 akt adm.).
Następnie organ ten postanowieniem z dnia [...] lipca 2003 r., negatywnie zaopiniował sprawę jej zwolnienia z obowiązku odbywania stażu, postępowania egzaminacyjnego i nadania stopnia nauczyciela mianowanego.
Skarżąca podała, że nie rozumie motywów pominięcia przez Ministra w zaskarżonym postanowieniu, faktu, że [...] Kurator Oświaty nie rozpoznał odwołania złożonego przez nią od decyzji Prezydenta m. G..
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że Minister Edukacji Narodowej i Sportu nie posiada upoważnienia ustawowego do rozpatrywania skarg na bezczynność organów dotyczących wydawania przez te organy decyzji administracyjnych, ponieważ jest to zastrzeżone do kompetencji sądów administracyjnych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Stosownie do art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów stwierdzić należy, iż skarga zasługuje na uwzględnienie.
Jedną z ogólnych zasad postępowania administracyjnego jest zasada dwuinstancyjności (art. 15 kpa). Istota tej zasady polega na tym, że każda sprawa administracyjna podlega dwukrotnemu rozpoznaniu i rozstrzygnięciu, po raz pierwszy przez organ I instancji, po raz drugi, w razie wniesienia odwołania, przez organ II instancji. Kompetencja organu II instancji do rozpoznania sprawy administracyjnej jest uwarunkowana tym, że sprawa ta już była rozstrzygnięta decyzją przez organ I instancji. W przypadku, gdy organ nie rozstrzygnął sprawy administracyjnej w całości, organ II instancji nie może wkroczyć w zakres sprawy nie objętej rozstrzygnięciem.
Należy zatem uznać, że wniesienie zażalenia na postanowienie incydentalne daje organowi II instancji kompetencje wyłącznie do rozpoznania i rozstrzygnięcia kwestii procesowej, której dotyczy zaskarżone postanowienie. Umorzenie, zaś postępowania I instancji przez organ II instancji przy okazji rozpoznania zażalenia na postanowienie wydane w toczącym się, co do meritum postępowaniu jest niedopuszczalne i stanowi rażące naruszenie zasady dwuinstancyjności wyrażonej w art. 15 kpa, a także rażąco narusza przepis art. 138 § 1 pkt 2 kpa. Podkreślenia wymaga, że stosownie do powołanego ostatnio przepisu organ odwoławczy może umorzyć postępowanie, co do istoty tylko wówczas, gdy w wyniku rozpoznania odwołania uchylił decyzję I instancji i stwierdził, że postępowanie przed tym organem jest bezprzedmiotowe. Powołany przepis nie będzie miał odpowiedniego zastosowania poprzez art. 144 kpa do postępowania zażaleniowego, ponieważ z samej natury postępowania incydentalnego wynika, że nie orzeka się w nim, co do istoty sprawy, ani nie rozstrzyga o zakończeniu postępowania w danej instancji, bo nie jest to materia, o której się orzeka w formie postanowienia (por. glosa B. Adamiak i J. Borkowski, Prokuratura i Prawo 1995, Nr 3, str. 76, wyrok z dnia 8 sierpnia 1995 r. sygn. akt SA/Wr 96/95 - glosa M. Szubiakowskiego OSP 1997 r., z. 11, poz. 201, str. 536, wyrok z dnia 18 czerwca 1996 r. sygn. akt I SA 674/95, ONSA 1997, Nr 2, poz. 9).
W przedmiotowej sprawie organ przyjął, że wydanie przez [...] Kuratora Oświaty postanowienia z dnia [...] lipca 2003 r. nr [...] było inspirowane pismem skarżącej z dnia [...] września 2002 r., które zawierało żądanie wydania decyzji stwierdzającej nadanie stopnia nauczyciela mianowanego z mocy prawa na podstawie art. 28 powołanej ustawy z dnia 23 sierpnia 2001 r. W dacie wydania tego postanowienia, przed [...] Kuratorem Oświaty toczyło się postępowanie odwoławcze od decyzji Prezydenta m. G. z dnia [...] maja 2003 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego właśnie w tym trybie. Tak, więc wskazane postanowienie [...] Kuratora Oświaty było niewątpliwie kwestią incydentalną właśnie w tej sprawie. Minister Edukacji Narodowej i Sportu umarzając postępowanie przed [...] Kuratorem Oświaty rażąco naruszył art. 15 oraz art. 138 § 1 ust. 2 kpa, ponieważ postępowanie prowadzone z wniosku skarżącej w trybie art. 28 ustawy z dnia 23 sierpnia 2001 r. było w toku.
Ponadto należy zwrócić uwagę, że w odpowiedzi na skargę organ błędnie wywiódł, że nie jest upoważniony do rozstrzygnięcia kwestii bezczynności organów. Otóż należy wskazać, że stosownie do art. 37 kpa na niezałatwienie sprawy w terminie stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia. Stosownie zaś do § 2 tego przepisu organ administracji publicznej wyższego stopnia uznając zażalenie za uzasadnione, wyznacza dodatkowy termin załatwienia sprawy oraz zarządza wyjaśnienie przyczyn i ustalenie winnych niezałatwienia sprawy w terminie, a w razie potrzeby także podjęcie środków zabezpieczających naruszenie terminów załatwienia spraw w przyszłości. Jak wynika z zażalenia złożonego w dniu [...] lipca 2002 r. (od postanowienia [...] Kuratora Oświaty z [...] lipca 2003 r.) skarżąca zarzucała temu organowi niezałatwienie sprawy jej odwołania od decyzji Prezydenta m. G.. Jednakże akta przedmiotowej sprawy nie wskazują, aby Minister Edukacji Narodowej i Sportu jako organ wyższego stopnia wobec [...] Kuratora Oświaty podjął się wyjaśnienia tej sprawy w związku z treścią przytoczonych przepisów.
Wobec powyższego, Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 kpa. O wykonalności zaskarżonego postanowienia orzeczono na mocy art. 152 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.