Uzasadnienie
B. K. złożył wniosek o przyznanie mu w niniejszej sprawie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego.
We wniosku podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z żoną oraz małoletnim dzieckiem. Podniósł, że stracił pracę a żona jest w zaawansowanej ciąży.
Oświadczył, że nie ma nieruchomości, wartościowych przedmiotów i nie dysponuje zasobami pieniężnymi, ponieważ wraz z upadkiem firmy stracił dobrze płatną pracę. Jednocześnie podał, że łączny dochód gospodarstwa domowego wynosi 18.776,00 zł.
Pismem referendarza sądowego z dnia 23 września 2013 r. skarżący został wezwany do nadesłania - w terminie 14 dni od daty doręczenia wezwania – kserokopii dokumentów, z których wynika wysokość otrzymywanych przez małżonków dochodów brutto i netto, oświadczenia o wysokości stałych, niezbędnych kosztów utrzymania, kserokopii dokumentów poświadczających wysokość stałych kosztów utrzymania (opłat za energię elektryczną, gaz, wodę), wyciągu z posiadanych rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy.
W odpowiedzi na powyższe wezwanie, w piśmie z dnia 14 października 2013 r. skarżący wskazał, że obecnie jest bez pracy oraz nie ma prawa do zasiłku, a z uwagi na brak środków na spłatę rat zaciągniętego kredytu bankowego, bank wypowiedział mu umowę, wobec czego był zmuszony sprzedać nowe sprzęty domowe i spłacić cały kredyt. Podał, że obecne koszty utrzymania to czynsz i opłaty za energię elektryczną w łącznej wysokości 200 zł. Na utrzymanie czterech osób pozostaje mu 750 zł (wskazał, że jedyny dochód gospodarstwa domowego to otrzymywany przez żonę po urodzeniu dziecka zasiłek z ZUS w wysokości 944 zł). Oświadczył, że w tej sytuacji pomaga mu ojciec.
Do pisma dołączył oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania z dnia 14 października 2013 r., zaświadczenie z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 10 października 2013 r. o wysokości emerytury jego ojca K. K. oraz kserokopię skierowania jego ojca do szpitala z dnia 11 października 2013 r.
Następnie przy piśmie z dnia 16 października 2013 r. przesłał kserokopię zawiadomienia z dnia 4 czerwca 2013 r. o konieczności spłaty kwoty 5.500 zł zaciągniętego kredytu w związku z niedotrzymaniem warunków umowy kredytowej, pismo z dnia 17 maja 2013 r. z [...] z informacją o zmianie oprocentowania pożyczki wraz z harmonogramem spłat pożyczki od maja 2013 r. do kwietnia 2014 r., harmonogram spłat kredytu zaciągniętego w [...] od czerwca 2013 r. do maja 2014 r.
Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 23 października 2013 r., sygn. akt II SA/Wa 1286/13 odmówiono skarżącemu przyznania prawa pomocy.
W dniu 4 listopada 2013 r. skarżący wniósł sprzeciw od powyższego postawienia.
Pismem z dnia 21 listopada 2013 r. Sąd wezwał skarżącego do nadesłania w terminie 14 dni kserokopii dokumentu, z którego wynika aktualna wysokość dochodu brutto i netto skarżącego i jego żony, zaświadczenia z Powiatowego Urzędu Pracy o statusie skarżącego jako osoby bezrobotnej, ze wskazaniem, od kiedy jest on zarejestrowany jako osoba bezrobotna i czy przysługuje mu zasiłek dla osoby bezrobotnej (w jakiej wysokości), wyciągu z posiadanych przez skarżącego i jego żonę rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy, kserokopii dokumentów poświadczających stałe koszty utrzymania (opłaty za energię elektryczną, gaz wodę.
Sąd wyjaśnił skarżącemu, że powyższe dokumenty są niezbędne do dokonania rzeczywistej oceny jego możliwości płatniczych oraz będą stanowiły podstawę oceny, czy spełniona została przesłanka warunkująca przyznanie prawa pomocy.
Jednocześnie Sąd wzywał skarżącego do wyjaśnienia rozbieżności zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy – formularzu PPF z dnia 3 września 2013 r., wyjaśniając, iż we wniosku tym oświadczył on, że otrzymuje dochód z tytułu pracy wynoszący 12 123 zł., a jego żona dochód z tego samego tytułu wynoszący 653 zł. Łączny dochód w gospodarstwie domowym określony został natomiast na 18 776 zł. Sąd wyjaśnił, że z treść wniosku powoduje, iż nie jest jasne, czy skarżący jest aktualnie zatrudniony, bądź czy prowadzi jakąś inną działalność zarobkową oraz jakie dochody otrzymuje z tego tytułu.
W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący w piśmie z dnia 5 grudnia 2013 r. oświadczył, że w czasie konsultacji z radcą prawnym wyjaśniono mu, że pomoc prawna w jego przypadku jest zbędna.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje
Stosownie do treści art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.;) w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zaskarżone postanowienie traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym.
Zgodnie z art. 246 § 1 powołanej ustawy prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Stosownie do treści art. 252 § 1 powołanej ustawy wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczne, ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym oraz oświadczenie strony o niezatrudnieniu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z adwokatem lub radcą prawnym.
Z kolei, art. 255 cytowanej ustawy stanowi, że w przypadku, gdy oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest zobowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego.
Instytucja przyznania prawa pomocy jest rozwiązaniem szczególnym i powinna być stosowana w przypadkach wyjątkowych, wobec osób, których sytuacja materialna i bytowa jest trudna. Zawarte w art. 246 § 1 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sformułowanie "gdy osoba ta wykaże" oznacza zaś, że na wnoszącym wniosek o przyznanie prawa pomocy spoczywa obowiązek udowodnienia, iż znajduje się on w tej szczególnej sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy.
Zaznaczyć trzeba, że podstawę do przyznania prawa pomocy stanowią informacje wynikające z oświadczenia zawartego we wniosku składanym przez stronę na urzędowym formularzu. W sytuacji, gdy oświadczenie strony okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 powołanej ustawy).
W rozpoznawanej sprawie pismem z dnia 21 listopada 2013 r. wezwano skarżącego do złożenia – w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania dodatkowych dokumentów, pozwalających na pełne wyjaśnienie ich sytuacji materialnej, a tym samym ustalenie istnienia przesłanek do ewentualnego pozytywnego załatwienia złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Skarżący został również wezwany do wyjaśnienia rozbieżności, jakie wystąpiły w treści wniosku o przyznanie prawa pomocy. Termin na wykonanie tego wezwania upłynął w dniu 16 grudnia 2013 r. Mimo upływu wyznaczonego terminu skarżący nie wykonał wezwania - nie nadesłał żądanych dokumentów oraz nie złożył żadnych wyjaśnień.
Skarżący odstępując od złożenia wymaganych dokumentów nie uzupełnili niewystarczającego do oceny jego możliwości płatniczych oświadczenia zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy. W tej sytuacji Sąd nie jest w stanie ocenić, jaki jest aktualny stan majątkowy i możliwości płatnicze skarżącego. Nie jest bowiem jasne, czy skarżący aktualnie otrzymuje jakieś dochody oraz jakie są jego wydatki.
Stwierdzić zatem należy, że skarżący nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W konsekwencji brak jest podstaw do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Z tych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i art. 260 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowił jak w sentencji.