Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawiez 7 czerwca 2019 r., sygn. akt II SA/Wa 129/19

Uzasadnienie

A. S. wniósł do Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie skargę z dnia [...] grudnia 2018 r. W jej treści nadmienił, iż zaskarża wydaną przez Dyrektora Narodowej Agencji Wymiany Akademickiej procedurę doboru ekspertów oceniających wnioski konkursowe w programie [...] Narodowej Agencji Wymiany Akademickiej, (dalej NAWA), której pierwsza edycja odbyła się [...] marca 2018 r.

Podniósł, iż w dniu [...] listopada 2018 r. otrzymał drogą elektroniczną raport oceniający jego wniosek konkursowy, plasujący go na [...] pozycji na [...] wnioskujących. W ocenę wniosku konkursowego, zaangażowanych było dwóch recenzentów. Oceny recenzentów różniły się skrajnie. Pierwszy recenzent przyznał za przedmiotowy wniosek 15 punktów na 40 możliwych, drugi natomiast – 28 punktów. Argumenty przedstawione przez pierwszego recenzenta są nieprofesjonalne. Zdaniem skarżącego wskazany ekspert nie ma kompetencji do oceny wniosków z konkretnej dziedziny [...] oraz formułuje twierdzenia fałszywe oraz wzajemnie się wykluczające.

Jednocześnie z informacji umieszczonych na stronie Narodowej Agencji Wymiany Akademickiej nie wynika w sposób jednoznaczny, jaki jest klucz doboru ekspertów oceniających nadesłane wnioski grantowe.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) dalej: P.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne;

1. 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
2. 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu;
3. 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz.
4. 23) oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613 ze zm.) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;

1. 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
2. 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
3. 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
4. 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
5. 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.

Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (art. 3 § 2a P.p.s.a.) oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 P.p.s.a.).

Zgodnie z art. 22 ust. 1, 2 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 2017 r. o Narodowej Agencji Wymiany Akademickiej (Dz. U. z 2017 r., poz. 1530) dalej: u.n.a.w.a. wnioski o udział w programie podlegają ocenie formalnej i merytorycznej, Regulamin programu może przewidywać przeprowadzenie wyłącznie oceny formalnej wniosków.

Ocena merytoryczna może być przeprowadzana przez ekspertów zewnętrznych. Eksperci zewnętrzni, są powoływani na zasadach określonych przez Dyrektora.

Zarządzeniem nr [...] z dnia [...] marca 2018 r. w sprawie ekspertów zewnętrznych Dyrektor Narodowej Agencji Wymiany Akademickiej określił grupy ekspertów, tryb ich wyłaniania i powoływania, zakres realizowanych przez nich zadań, zasady współpracy z nimi oraz wysokość przysługującego im wynagrodzenia.

Wskazane zarządzenie Dyrektora NAWA stanowi akt wewnętrzny, w oparciu o który realizowana jest współpraca z ekspertami. W celu realizacji postanowień Regulaminu Dyrektor NAWA wydał zarządzenie nr [...] w sprawie powołania Zespołu, które również stanowi akt wewnętrzny NAWA.

Zdaniem Sądu wskazane powyżej zarządzenia Dyrektora NAWA nie mają charakteru aktów, w stosunku do których ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi dopuszcza kontrolę. Zarządzenia te (akty wewnętrzne) uzupełniają bowiem postanowienia ustawy o Narodowej Agencji Wymiany Akademickiej.

Kontroli sądów administracyjnych nie podlegają akty wewnętrzne, a więc takie, które nie wywołują skutków prawnych poza obszarem działania Narodowej Agencji Wymiany Akademickiej. Wskazane zarządzenia dotyczą bowiem szeroko pojętej organizacji, wyboru i pracy ekspertów.

Aby dany akt lub czynność mogły być zakwalifikowane do kategorii aktów i czynności, w których sądy administracyjne sprawują kontrolę winny, mieć charakter władczy, zindywidualizowany. Muszą być zatem podejmowane w sprawach indywidualnych oraz dotyczyć uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisu prawa.

Do istoty aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a. należy to, że w sposób prawnie wiążący wpływają na sytuację prawną określonego podmiotu. Aby dany akt mógł podlegać kontroli sądu administracyjnego musi istnieć ścisły związek między ustaleniem uprawnienia lub obowiązku, a możliwością realizacji uprawnienia wynikającego z przepisu prawa.

Podsumowując powyższe, stwierdzić należy, że przedmiot niniejszej skargi, procedura doboru ekspertów oceniających wnioski konkursowe, która zawarta została we wspomnianych zarządzeniach Dyrektora NAWA, nie mieści się w katalogu spraw rozpoznawanych przez sądy administracyjne. Brak jest również przepisów szczególnych, które przewidywałyby w takiej sytuacji kontrolę przez sądy.

Zarządzenia Dyrektora NAWA nie zawierają bowiem władczego rozstrzygnięcia, które decydowałoby o sytuacji prawnej skarżącego. Nie nakładają też na skarżącego żadnych konkretnych obowiązków, ani nie przyznają uprawnień, które wynikałyby z przepisów prawa.

Zarządzenie Dyrektora NAWA nr [...] z dnia [...] marca 2018 r. nie stanowi aktu o którym mowa w art. 3 § 2 p.p.s.a., dlatego też skargę A. S. na zawartą w jego treści procedurę doboru ekspertów należy odrzucić jako niedopuszczalną.

Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.