Uzasadnienie
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 23 maja 2013 r., sygn. akt I OSK 3110/12, w pkt 1 wyroku uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 października 2012 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. W pkt 2 orzekł, iż odstępuje od zasądzenia od M. B. na rzecz Prezesa Rady Ministrów kosztów postępowania.
W motywach uzasadnienia Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że Sąd I instancji, uchylając zaskarżone decyzje Prezesa Rady Ministrów w przedmiocie odmowy przyznania M. B. świadczenia specjalnego, nie wskazał jakie konkretne czynności dowodowe powinien on przeprowadzić, w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Stwierdził, że trudno rozważać, czy za szczególnego rodzaju zdarzenie losowe można byłoby uznać fakt popełnienia błędów przez lekarzy w trakcie leczenia skarżącego w dzieciństwie, w sytuacji gdy do wniosku o przyznanie świadczenia specjalnego nie załączono jakichkolwiek dokumentów, potwierdzających tę okoliczność.
Rozpoznając sprawę ponownie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył, co następuje
Stosownie do art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Skarga M. B. zasługuje na uwzględnienie.
Ponownie istota sprawy sprowadza się do oceny, czy w przedmiotowej sprawie doszło do nadzwyczajnych, wyjątkowych zdarzeń losowych, uzasadniających przyznanie M. B. przez Prezesa Rady Ministrów świadczenia specjalnego – tzw. renty premierowskiej, o której mowa w art. 82 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. Nr 153, poz. 1227 ze zm.).
W rozpatrywanej sprawie bezsporne jest, iż M. B., który w dzieciństwie (w wieku 1 roku i 3 miesięcy) został inwalidą (kaleką), nie może legitymować się wybitnymi zasługami na żadnym polu – zawodowym, artystycznym, społecznym, politycznym, o którym mowa w art. 82 ust. 1 ww. ustawy.
Ocenić zatem należało, czy w przedmiotowej sprawie doszło do nadzwyczajnych wyjątkowych zdarzeń losowych, które uniemożliwiły M. B. w wyniku tych zdarzeń normalne funkcjonowanie w społeczeństwie, podjęcie pracy i wypracowanie sobie świadczeń społecznych.
Podkreślić należy, iż M. B., urodzony w dniu [...] lutego 1985 r., ma aktualnie 28 lat.
We wniosku o przyznanie świadczenia pełnomocnik strony (matka skarżącego) wskazywała, że obecny stan zdrowia syna jest wynikiem błędów lekarskich. Wynikły one z faktu podania mu bez próby uczuleniowej [...] w wieku 1 roku i 3 miesięcy, co doprowadziło do utraty słuchu. Kolejny błąd lekarski, który wpłynął na stan zdrowia M. B. miał miejsce w okresie szkolnym. Po wypadku, któremu uległ w szkole (uraz głowy) nie przeprowadzono właściwej diagnostyki (prześwietlenia głowy).
W sprawie bezsporne jest, iż M. B. jest osobą niepełnosprawną. Orzeczeniem Powiatowego Zespołu Orzekania o Niepełnosprawności w [...] zaliczony został do znacznego stopnia niepełnosprawności z powodu utarty słuchu, padaczki pourazowej, zaburzenia osobowości i adaptacyjnych zaburzeń psychotycznych. Posiada orzeczenie o całkowitej niezdolności do pracy do dnia [...] lutego 2015 r. Mieszka z matką i rodzeństwem. Matka – B. B. posiada lekki stopień niepełnosprawności. Rodzina utrzymuje się z renty socjalnej w wysokości 540,00 zł oraz zasiłku pielęgnacyjnego – 153,00 zł.
W ocenie Sądu, z uwagi na nadzwyczajne, niewątpliwie losowe zdarzenia, które dotknęły M. B. w dzieciństwie, organ winien był ze szczególną wnikliwością dokonać ustaleń (czego nie uczynił), co było przyczyną (kalectwa) – całkowitej niezdolności do pracy skarżącego.
Dlatego też, zgodnie z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a., organ zobowiązany będzie dokonać oceny i analizy historii choroby 28-letniego M. B. i ustalić (w oparciu o materiał dowodowy), czy istotnie prawdopodobnym jest, iż utrata słuchu w wieku 1 roku 3 miesięcy spowodowana została błędami lekarzy, którzy zaniechali wykonania u skarżącego próby uczuleniowej przed podaniem antybiotyku. A zatem organ pośrednio dokona rozważań, czy i w jakim zakresie Skarb Państwa odpowiada za to zdarzenie (za błędy lekarskie). Kwestię tę oceni przez pryzmat odpowiedzialności odszkodowawczej publicznych ZOZ-ów, w dacie zdarzenia w 1986 r., za błędy lekarskie.
Analogicznie organ odniesie się też do zdarzenia losowego, jakim był wypadek, któremu uległ M. B. w wieku 15 lat na terenie szkoły publicznej, do której uczęszczał. Oceni, czy powyższe zdarzenie może zostać zakwalifikowane, jako zdarzenie losowe w rozumieniu art. 82 omawianej ustawy. Odniesie się do zarzutów strony skarżącej, iż w wyniku zaniechania prawidłowej diagnostyki, zgodnej ze sztuką lekarską (prześwietlenia głowy po wypadku), doszło u M. B. do padaczki pourazowej. W konsekwencji rozważy i oceni, czy nabyta w dzieciństwie głuchota i niezdiagnozowany uraz głowy, który doprowadził do padaczki pourazowej i dalej do choroby psychicznej, można zakwalifikować, jako zdarzenie nadzwyczajne, w rozumieniu art. 82 cytowanej ustawy.
Ponownie rozpoznając sprawę, organ ustali i oceni, czy dokumentacja medyczna, potwierdza prezentowany przez stronę skarżącą stan faktyczny, w oparciu o reguły wynikające z K.p.a. Po ustaleniu stanu faktycznego rozważy, czy przypadek skarżącego można zakwalifikować w kategoriach nadzwyczajnego zdarzenia losowego, uzasadniającego przyznanie świadczenia specjalnego.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji. W oparciu o art. 152 ww. ustawy, Sąd wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji w całości.