Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 13 czerwca 2016 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przyznał ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata J.J. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 221,40 zł, w tym kwotę 180 zł tytułem opłaty oraz kwotę 41,40 zł tytułem 23% podatku od towarów i usług.
W dniu 11 lipca 2016 r. (data stempla pocztowego) pełnomocnik z urzędu złożył sprzeciw od powyższego postanowienia, zarzucając naruszenie § 21 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2015 r., poz. 1801), poprzez jego niezastosowanie, co doprowadziło do wadliwego przyjęcia, że czynności adwokackie świadczył w postępowaniu w pierwszej instancji pod rządem poprzednio obowiązującego rozporządzenia.
Wniósł o jego zmianę i przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu w wysokości przewidzianej przez obowiązujące rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r.
W uzasadnieniu sprzeciwu pełnomocnik z urzędu wskazał, że na skutek postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 listopada 2015 r. odrzucającego skargę D.L. zakończono postępowanie w I instancji, w której nie brał udziału. Natomiast druga instancja została zainicjowana poprzez sporządzenie i wniesienie w dniu 7 stycznia 2016 r. skargi kasacyjnej od powyższego orzeczenia, a więc po dniu wejścia w życie powołanego na wstępie rozporządzenia. Skoro zatem druga instancja została wywołana czynnością procesową z dnia 7 stycznia 2016 r. i zakończona postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 lutego 2016 r. oddalającym skargę kasacyjną od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 listopada 2015 r. to brak jest podstaw prawnych do przyznawania za podjęte przez nią działania wynagrodzenia w wysokości przewidzianej przez przepisy nieobowiązujące tak w czasie ich przedsięwzięcia, jak i orzekania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718); zwanej dalej P.p.s.a., w brzmieniu które stosownie do treści art. 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r., poz. 658) znajduje zastosowanie w odniesieniu do postępowań sądowych wszczętych przed dniem 15 sierpnia 2015 r.), jak w niniejszej sprawie, w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie przysługuje zażalenie.
Przedmiotem postępowania po złożeniu sprzeciwu nie jest więc ocena postanowienia wydanego przez referendarza sądowego, lecz ponowne rozpoznanie wniosku adwokata J.J. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu
Stosownie do treści art. 250 § 1 P.p.s.a., wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków.
Stawki opłat i zasady ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu uregulowane zostały w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu, które weszło w życie z dniem 1 stycznia 2016 r. Przepis przejściowy, tj. § 22 powyższego rozporządzenia stanowi, że do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. Niniejsza sprawa została zakończona w pierwszej instancji przed dniem wejścia w życie powołanego rozporządzenia (postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 listopada 2015 r.).
Natomiast pełnomocnik z urzędu w dniu 7 stycznia 2016 r. - w terminie do wniesienia skargi kasacyjnej - sporządził i wniósł skargę kasacyjną od wydanego w sprawie postanowienia, czyli po wejściu w życie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu. W związku z tym do rozpoznania przedmiotowego wniosku pełnomocnika z urzędu należy zastosować przepisy tego rozporządzenia.
Z § 21 ust. 1 pkt 2 lit. b powołanego rozporządzenia wynika, że zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej należy się pełnomocnikowi z urzędu, między innymi za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej.
Przepis ten stanowi jednocześnie, że wysokość opłaty maksymalnej za czynności adwokackie w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w drugiej instancji za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej przez adwokata, który nie prowadził sprawy w pierwszej instancji, wynosi 75% opłaty maksymalnej, określonej w § 21 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, nie mniej niż 240 zł.
W myśl zaś § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c tego rozporządzenia, opłaty maksymalne w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji w "innej sprawie", to jest takiej, w której przedmiotem zaskarżenia nie jest należność pieniężna, albo adwokat nie sporządził skargi i nie brał udziału w rozprawie w sprawie skargi na decyzję lub postanowienie Urzędu Patentowego, wynoszą 480 zł.
Ponadto w myśl § 4 ust. 3 rozporządzenia, opłatę za czynności adwokata ustanowionego z urzędu podwyższa się o kwotę podatku od towarów i usług wyliczoną według stawki podatku obowiązującej dla tego rodzaju czynności na podstawie przepisów o podatku od towarów i usług.
W niniejszej sprawie pomoc udzielona skarżącej w drugiej instancji, za którą należy się pełnomocnikowi z urzędu stosowna opłata, polegała na sporządzeniu i wniesieniu skargi kasacyjnej od postanowienia z dnia 12 listopada 2015 r., wydanego w sprawie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie.
Stosownie do powołanych wyżej przepisów ustalono, że należna pełnomocnikowi z urzędu opłata wynosi 75% z 480 zł, czyli 360 zł i powinna być podwyższona o kwotę 82,80 zł, stanowiącą podatek od towarów i usług, który wynosi 23%, co łącznie stanowi kwotę 442,80 zł.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 250 § 1 P.p.s.a. w związku z art. 260 P.p.s.a. oraz § 21 ust. 1 pkt 2 lit. b i § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu, postanowił jak w sentencji postanowienia.
Stawka podatku od towarów i usług została przyjęta na podstawie art. 41 ust. 1 w zw. z art. 146a pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 710 ze zm.).