Uzasadnienie
M. S. skargą z dnia 6 sierpnia 2008 r., sprecyzowaną pismem z dnia 10 października 2008 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę w przedmiocie przyznania jej renty rodzinnej po zmarłym mężu. W uzasadnieniu wskazała na swój bardzo ciężki stan zdrowia, brak środków na zakup żywności i leków. Zwróciła się do Sądu o przyznanie jej świadczenia w drodze wyjątku.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie. W uzasadnieniu wyjaśnił, że Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych dwukrotnie odmówił skarżącej przyznania świadczenia w drodze wyjątku, tj. decyzjami z dnia [...] sierpnia 2006 r. i [...] lutego 2007 r. Obie decyzje były już przedmiotem kontroli przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Nadto organ nie wydał żadnej innej decyzji administracyjnej w sprawie skarżącej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje.
Stosownie do treści art. 3 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje m. in. orzekanie w sprawach skarg na:
- 1. decyzje administracyjne,
- 2. postanowienia wydawane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty,
- 3. postanowienia wydawane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie,
- 4. inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.
Oznacza to, że sąd administracyjny jest właściwy do rozpoznania sprawy, w której już został wydany jeden z wyżej wymienionych aktów, lub też organ nie wydał takiego aktu, w sytuacji, gdy był do tego obowiązany. Sąd administracyjny nie jest władny do załatwienia sprawy administracyjnej za organ, tzn. nie może sam korzystać z uprawnień przysługujących wyłącznie organowi.
W niniejszej sprawie skarżąca wniosła do Sądu skargę w przedmiocie przyznania jej renty rodzinnej po zmarłym mężu. Należy stwierdzić, iż jedynie Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, na mocy uprawnień nadanych mu ustawą z dnia z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. z 2004 r. Dz. U. Nr 39, poz. 353 ze zm.), może rozpatrzyć taki wniosek i po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego wydać decyzję administracyjną w sprawie przyznania bądź odmowy przyznania renty w drodze wyjątku. Dopiero ostateczna decyzja w tej sprawie może być przedmiotem kontroli sądu administracyjnego.
W związku z tym wniosek o przyznanie renty rodzinnej w drodze wyjątku skarżąca winna złożyć bezpośrednio do Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Skarga do sądu w przedmiocie przyznania renty rodzinnej w drodze wyjątku jest zaś niedopuszczalna, dlatego podlega ona odrzuceniu.
Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i art. 58 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.